23 Οκτ 2011

Ευρωπαϊκό Κουρείο "Το Χρυσό Ψαλίδι": Το Μαγαζάκι της Ευρωζώνης.

     Όπως όλα δείχνουν η Ευρωζώνη προετοιμάζεται να υποδεχθεί εξελίξεις στο ελληνικό πρόβλημα χρέους, προετοιμάζοντας γενναίες λογιστικές απομειώσεις - το περίφημο "κούρεμα" - και ταυτόχρονα εξ' αφορμής του ελληνικού προβλήματος να διαμορφώσει την ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική της επόμενης ημέρας.
        Συνοπτικά έχουμε να παρατηρήσουμε τα παρακάτω:
  • Παρά τα υψηλά ποσοστά "κουρέματος" που δημοσιεύονται, η διάταξη του ελληνικού χρέους δεν επιτρέπει αντίστοιχη ελάφρυνση των μεγεθών. Στο χρονικό διάστημα που διέρρευσε μετά το "Μνημόνιο" και εκ της κατασκευής της συγκεκριμένης σύμβασης, το μείζον του χρέους της χώρας μας "άλλαξε χέρια" και διακρατείται πλέον είτε από ελληνικά χρηματοπιστωτικά ή ασφαλιστικά ιδρύματα είτε από θεσμικά όργανα που εφόσον επιθυμούμε να παραμείνουμε στο κοινό νόμισμα δεν έχουμε τη δυνατότητα αθέτησης πληρωμής χρέους έναντί τους, όπως η ΕΚΤ ή το ΔΝΤ. Πρώτη σημείωση: Το ύψος του "κουρέματος" θα αφορά κατά βάση δύο κύριους αποδέκτες:
  • Το εγχώριο χρηματοπιστωτικό και ασφαλιστικό σύστημα και εν τέλει τους κατόχους αξιών που συνδέονται με αυτό αλλά και βεβαίως τους Έλληνες πολίτες που μέρος της περιουσίας τους - όπως είναι για παράδειγμα οι ασφαλιστικές εισφορές κλπ - είναι επενδεδυμένη σε αυτό.
  • Το ευρωπαϊκό χρηματοπιστωτικό σύστημα και - σε μικρότερο βαθμό - μέρος του διεθνούς.
       Ποιος λοιπόν θα κληθεί να πληρώσει τη "ζημιά";
  • Οι Έλληνες φορολογούμενοι, αφού θα απολέσουν μέρος της αξίας των περιουσιακών τους στοιχείων, είτε δια της αύξησης της φορολογίας ή των ασφαλιστικών εισφορών ή δια της απομείωσης των εσόδων πάσης φύσεως (συντάξεων, μισθών, μερισμάτων, ενοικίων κλπ), είτε δια της προκαλούμενης εκ του "κουρέματος", πτώσης των εσωτερικών αξιών περιουσιακών στοιχείων κινητών και ακινήτων.
  • Οι Ευρωπαίοι φορολογούμενοι ή επενδυτές αφού θα απαιτηθούν κεφάλαια για την ανακεφαλαίωση του τραπεζικού συστήματος - του ημεδαπού συμπεριλαμβανομένου - και βεβαίως για την κάλυψη των ζημιών που θα υποστούν εξαιτίας της πτώσης των αξιών που  συσχετίζονται με ελληνικά ομόλογα ή άλλα σχετιζόμενα με αυτά στοιχεία (τίτλους, αμοιβαία κεφάλαια κλπ) και διακρατούνται από Ευρωπαίους. Ας μην ξεχνάμε ότι σε ελληνικά ομόλογα ή μετοχές ή άλλες αξίες είχαν επενδύσει, μεταξύ άλλων, και ασφαλιστικά ταμεία ευρωπαϊκών χωρών. 
     Ποιο είναι λοιπόν τελικά το μήνυμα της Ευρωζώνης προς τους πολίτες της Ευρώπης, τους επενδυτές, τους φορολογούμενους; Γιατί εκτός από τα λογιστικά και αμιγώς οικονομικά προβλήματα, η Ευρώπη ασκεί - εκουσίως ή ακουσίως(!) - και πολιτική.
  • Η Ευρωζώνη εφόσον προέκρινε την επιλογή του συγκεκριμένου "κουρέματος" για ένα κράτος-μέλος της, ουσιαστικά παραιτήθηκε δια παντός από την προοπτική της πολιτικής και οικονομικής της ολοκλήρωσης. Για έναν προφανή όσο και απλούστατο λόγο: οι οικονομικές ζημίες από την αστοχία ενός κράτους μέλους δεν κατανέμονται αναλογικά στο σύνολο των Ευρωπαίων φορολογουμένων, πολιτών, επιχειρήσεων, τραπεζών και ιδρυμάτων. Αυτή η αναλογικότητα έχει ανατραπεί εξαιτίας κεντρικών επιλογών των κορυφαίων Ευρωπαίων ηγετών και συνακόλουθα των θεσμικών οργάνων της Ευρώπης. 
  • Η αναλογικότητα στην οποία αναφερόμαστε, σχετικά με τη συμμετοχή επί των ζημιών, δεν έχει την έννοια της ανάληψης δικών μας σφαλμάτων από τους Ευρωπαίους πολίτες. Έχει την έννοια της αναλογικής ανάληψης του κινδύνου από όλους τους εμπλεκόμενους κατά το ποσοστό που επένδυσαν ή συμμετέχουν με οποιοδήποτε τρόπο στις οικονομικές εξελίξεις μιας χώρας, γεγονός α
  • Απλούστερα, αν κάποιος στο πλαίσιο της ελεύθερης αγοράς της Ευρώπης επενδύσει σε αξίες που προκαλούν ζημιές - ας πούμε - 50%, σε ομόλογα, μετοχές ή ό,τι άλλο εντός Ευρωζώνης, τότε ανεξάρτητα της εθνικότητάς του υπόκειτο σε ανάλογη ζημία, μη λαμβανομένων υπόψη άλλων παραγόντων. Η εθνικότητά του ή η χώρα της έδρας του δεν  διαφοροποιούσε το ύψος της ζημίας. Από σήμερα αυτό δεν ισχύει.
  • Από σήμερα, η εθνικότητα του φορολογούμενου ή της επιχείρησης ή του επενδυτή έχει σημαίνουσα αξία και διαφοροποιεί το ύψος της ζημίας που θα υποστεί απέναντι σε ένα αντικειμενικό ποσοστό ζημίας, που στην προκειμένη περίπτωση θα προκληθεί από το ελληνικό "κούρεμα". Γιατί; Μα διότι το ύψος της ζημιάς και η κατανομή των ζημιών διαφοροποιείται σημαντικά για τους Έλληνες σε σχέση με τους άλλους Ευρωπαίους για το ίδιο ποσοστό έκθεσης στην Ελληνική οικονομία.
          Οι συνέπειες αυτής της επιλογής είναι σημαντικές και τεράστιες. Η Δευτέρα, ουσιαστικά θα βρει την Ευρωζώνη για πρώτη φορά μετά από πολλά χρόνια να αντιμετωπίζεται όχι ως ενιαία νομισματική ζώνη ελεύθερης διακίνησης κεφαλαίων αλλά πλήρως διαφοροποιημένη κατά χώρα σε σχέση με τα ρίσκα που αναλαμβάνει ο κάθε επενδυτής τοποθετούμενος σε κάθε χώρα.  Δηλαδή, το προαπαιτούμενο και αυτονόητο της ανάληψης ρίσκου που συνοδεύει κάθε επενδυτική κίνηση εντός της Ευρωζώνης να "αμείβεται" με κέρδη ή ζημίες αδιακρίτως της χώρας προέλευσης αλλά εξαρτώμενου μόνον από το επενδυτικό προϊόν, πλέον αίρεται. Αν έχεις επενδύσει στο Ελληνικό - σε πρώτη φάση γιατί μάλλον θα ακολουθήσει το "ντόμινο" - χρέος και είσαι Έλληνας, για το ίδιο ποσοστό έκθεσης, θα υποστείς πολύ περισσότερες ζημιές από ότι θα έχεις αν είσαι Γερμανός, Γάλλος ή άλλης χώρας υπήκοος, τράπεζα ή επενδυτής. Αυτή η συνέπεια προκύπτει και επιβάλλεται όχι από τους κανόνες της ελεύθερης αγοράς αλλά από πολιτικές επιλογές που οδηγούν στην de facto διαμέριση της Ευρωζώνης με άγνωστο αλλά ευκόλως εννοούμενα αποτελέσματα.
Δημοσίευση σχολίου