Η Μπλόφα του Αιώνα ή η "Πατάτα" της Δεκαετίας;

Ξεκάθαρα έχουμε διατυπώσει στα τελευταία άρθρα μας ότι οι επερχόμενες εθνικές εκλογές έχουν ήδη κριθεί: νίκη του ΠΑΣΟΚ και του κ. Παπανδρέου. Το εκλογικό σώμα έχει ήδη διαμορφώσει γνώμη, εδώ και αρκετό καιρό και καμιά επικοινωνιακή ή άλλη στρατηγική δεν μπορεί στο δεδομένο πολιτικό χρόνο να ανατρέψει το αναμενόμενο αποτέλεσμα.
Τα επιμέρους ερωτήματα που εγείρονται -η αυτοδυναμία του ΠΑΣΟΚ, η είσοδος στη Βουλή του ΣΥΡΙΖΑ ή των Οικολόγων - μικρή σημασία έχουν. Όχι βέβαια σε πολιτικό επίπεδο, αφού η πολυφωνία συνιστά ουσιώδες συστατικό της Δημοκρατίας, αλλά σε καθαρά επικοινωνιακό το οποίο και αποτελεί το κεντρικό θέμα του ιστολογίου μας. Σε ό,τι αφορά στην αυτοδυναμία ή μη του ΠΑΣΟΚ επίσης δεν αποτελεί σημαντικό ερώτημα, αφού είτε σε επαναληπτικές εκλογές είτε ακόμη και με κυβερνητική συνεργασία με τον ΣΥΡΙΖΑ, το ΠΑΣΟΚ θα επανέλθει στην Κυβέρνηση και σε συνδυασμό με τη δρομολόγηση εσωκομματικών εξελίξεων στη Νέα Δημοκρατία θα οδηγήσουν με τον έναν ή άλλον τρόπο στην πλήρη επικράτηση του Κινήματος.
Ο δρόμος που ακολούθησε η Νέα Δημοκρατία ώστε να φθάσει στο πολιτικό σημείο που βρίσκεται σήμερα είναι γνωστός. Το ερώτημα που παραμένει είναι γιατί συνέβη αυτό;

• Γιατί τόση "προσπάθεια" να χάσει στις εθνικές εκλογές και μάλιστα όσο το δυνατόν πιο σύντομα; Χωρίς αλλαγές στον κομματικό μηχανισμό και στο επικοινωνιακό επιτελείο μετά τη "νωπή" ήττα στις Ευρωεκλογές. 
• Γιατί ενώ όλα δείχνουν πως η προσφυγή στις πρόωρες κάλπες ήταν προσχεδιασμένη, παρακολουθούμε μια μάλλον "αδέξια" προεκλογική εκστρατεία από την πλευρά της Νέας Δημοκρατίας; Επιπλέον η επικοινωνιακή τακτική της Νέας Δημοκρατίας, στην προσπάθειά της να προβάλλει το στοιχείο του "αιφνιδιασμού" μέσω της προβολής του "δυσάρεστου αλλά χρήσιμου" διαπράττει "όλα τα λάθη του βιβλίου": Επικοινωνεί μόνο αρνητικά μηνύματα -αναφέρεται στο "τι θα πάρει" κι όχι στο "τι μπορεί να δώσει", απέχει των σύγχρονων μέσων προβολής (διαδίκτυο, σποτ, κλπ), απουσιάζει ο ενιαίος και πειστικός λόγος σε μια σειρά θεμάτων και ιδιαίτερα στα ζητήματα απολογισμού του κυβερνητικού έργου με αποκορύφωμα την αδυναμία του Πρωθυπουργού να τοποθετηθεί επαρκώς στο θέμα του ΕΤΑΚ σε τηλεοπτική του συνέντευξη. Σφάλματα τόσο παιδαριώδη που θα μπορούσε να τα χαρακτηρίσει κανείς ηθελημένα. Δεν θα αναφερθούμε καν στο εντελώς εκτός κλίματος τηλεοπτικό σποτ της Νέας Δημοκρατίας.
  

Έχουμε αναφερθεί αρκετές φορές και στο πρόσφατο παρελθόν για την σχεδόν προφανή τακτική του Πρωθυπουργού να  ακολουθεί - από την περσινή ΔΕΘ και μετά - μια ιδιότυπη στρατηγική, με ανάλογα χαρακτηριστικά όπως αυτά που αναφέρουμε πιο πάνω, η οποία οδηγεί το κόμμα της Νέας Δημοκρατίας σε μια, ίσως άνευ προηγουμένου, εκλογική ήττα. Το προφανές σενάριο δεν είναι και ιδιαίτερα ενδιαφέρον: απλώς η Νέα Δημοκρατία είναι μια Κυβέρνηση σε αποδρομή, όπου όλα τα ερείσματά της καταρρέουν, οπότε τα λάθη είναι αναμενόμενα και η όλη προεκλογική εκστρατεία δεν είναι παρά μια διαδικαστική περίοδος μέχρι να παραδώσει την εξουσία. Αν είναι έτσι τότε η όλη στρατηγική δεν είναι παρά η πολιτική "πατάτα" της δεκαετίας και είμαστε θεατές ενός ρεσιτάλ πολιτικού ερασιτεχνισμού.

Ας ασχοληθούμε όμως με κάτι πιο ενδιαφέρον. Ας θεωρήσουμε - ως υπόθεση εργασίας - ότι ο κ. Καραμανλής "κρατά" ένα επικοινωνιακό "χαρτί" το οποίο κατά τη δική του άποψη είναι σε θέση να ανατρέψει το κλίμα. Για συγκεκριμένους επικοινωνιακούς λόγους - timing, θεαματικότητας, αμεσότητας κλπ- θα πρέπει να το "εμφανίσει" στην επικείμενη τηλεμαχία. Ίσως έτσι θα μπορούσε να εξηγηθεί η εσπευσμένη αναφορά του Πρωθυπουργού στην τηλεμαχία από το βήμα της ΔΕΘ καθώς και οι επόμενες κινήσεις της Νέας Δημοκρατίας σχετικά με το θέμα καθώς και η "αδιαφορία" του κυβερνώντος κόμματος για τους υπόλοιπους τομείς της προεκλογικής περιόδου. Το σενάριο αυτό είναι μάλλον απίθανο, γιατί πολύ απλά στη χώρα μας είναι αδύνατο κάτι τόσο "ισχυρό" να παραμένει σε αφάνεια μέχρι την κατάλληλη στιγμή. Η "διαρροή" αποτελεί δομικό στοιχείο της πολιτικής μας ζωής. Παραλλαγή αυτού του σεναρίου θα μπορούσε να αποτελέσει μια ραγδαία εξέλιξη σε κρίσιμο τομέα - στην οικονομία για παράδειγμα - η οποία θα εμπεριείχε το δυναμικό ανατροπής των συσχετισμών πολιτικής ισχύος. Τίποτα δεν προοιωνίζει μια τέτοια εξέλιξη και επιπλέον αυτού του είδους οι εξελίξεις δεν είναι ούτε ελεγχόμενες ούτε  εξελισσόμενες κατά το δοκούν. Στην περίπτωση υλοποίησης αυτού του σεναρίου θα γίνουμε μάρτυρες της πολιτικής "μπλόφας" του αιώνα!
Το επόμενο λογικό σενάριο εδράζεται στην εξής παραδοχή: ο υφιστάμενος εκλογικός νόμος σε συνδυασμό με το  τρέχον πολιτικό τοπίο απλώς θα αντιστρέψουν τη θέση ΠΑΣΟΚ και Νέας Δημοκρατίας, χωρίς να δημιουργούν προϋποθέσεις επιταχυνόμενων εξελίξεων προς τη μια ή την άλλη πλευρά. Απλούστερα, η επόμενη μέρα των εκλογών - και σύμφωνα με το σενάριο - απλώς θα φέρουν το ΠΑΣΟΚ στη θέση μιας αδύναμης κυβέρνησης και τη Νέα Δημοκρατία στη θέση μιας "ισχυρής" αντιπολίτευσης, υπό την έννοια ότι η μεν μελλοντική Κυβέρνηση ΠΑΣΟΚ θα κληθεί να διέλθει τον κεντρικό κορμό της οικονομικής κρίσης, με τις κοινωνικές και πολιτικές αντιδράσεις που αυτό συνεπάγεται, με μια οριακή πλειοψηφία και υπό το βάρος της εκπλήρωσης των υποσχέσεών της, ενώ αντίθετα η Νέα Δημοκρατία θα επιτελεί "εκ του ασφαλούς" το αντιπολιτευτικό της έργο έχοντας "κεφαλαιοποιήσει" από την όλη διαδικασία τρία πλεονεκτήματα:

• Δεν θα χρειαστεί να στραφεί προς το ΛΑΟΣ, όπως θα ήταν υποχρεωμένη να κάνει στην περίπτωση που όντως προσπαθούσε να παραμείνει στην εξουσία, υπό τις δεδομένες πολιτικές συνθήκες και με τον υφιστάμενο εκλογικό νόμο. Οι συνέπειες από μια "υποχρεωτική" συνεργασία με το ΛΑΟΣ και εν μέσω δυσμενούς κοινωνικο-οικονομικού κλίματος θα ήταν πολύ πιο σοβαρές για τη Νέα Δημοκρατία από μια ολιγόμηνη παραμονή στα έδρανα της αντιπολίτευσης.
• Θα μπορεί πλέον να επικαλείται - κατ' αναλογία με το ΠΑΣΟΚ - ότι επήλθε "κάθαρση" στους κόλπους της μετά την "επίπονη" γι' αυτήν εκλογική διαδικασία και κατόπιν μιας "καθαρτήριας" ήττας. Έτσι, ο κ. Καραμανλής παραμένει αλώβητος στην ηγεσία της Νέας Δημοκρατίας, μηδενίζει το "κοντέρ" για το κόμμα του και έχει επιχειρήματα για την "επόμενη μέρα" διεκδίκησης της εξουσίας. Στο σημείο αυτό αξίζει να επισημάνουμε ότι ίσως έτσι δικαιολογείται και η επιλογή του Πρωθυπουργού να επιμένει ότι το "σκληρό" οικονομικό του πρόγραμμα δεν εξυπηρετεί παρά την ανάγκη να γνωρίζει την αλήθεια το εκλογικό σώμα. Ίσως δεν απευθύνεται στο παρόν εκλογικό σώμα αλλά σε εκείνο των επόμενων εκλογών, όπου θα μπορεί να επικαλεστεί το επιχείρημα ότι "χάσαμε γιατί δεν είπαμε παρά την αλήθεια και εκ των υστέρων δικαιωθήκαμε".
  
• Θα μπορεί σε μια επόμενη εκλογική αναμέτρηση να στραφεί προς τον ευρύτερο κεντροδεξιό χώρο, εφόσον θα έχει πλέον τη δυνατότητα να προβάλλει τα αποτελέσματα μιας "κυβέρνησης ΠΑΣΟΚ" επικαιροποιόντας τα αντι-ΠΑΣΟΚικά σύνδρομα.

Στο σενάριο αυτό διαφαίνονται και μια σειρά άλλων παράπλευρων "συνεπειών", όπως η επανάκαμψη και ισχυροποίηση του δικομματισμού, σε μια περίοδο που μικρότεροι πολιτικοί σχηματισμοί φαίνονται να κερδίζουν έδαφος (ΛΑΟΣ, ΟΙΚΟΛΟΓΟΙ αλλά και η δυναμική του ΣΥΡΙΖΑ, ασχέτως αν οι λανθασμένοι χειρισμοί τον αποδυνάμωσαν προσωρινά), η διατήρηση της κυριαρχίας της κεντρικής πολιτικής σκηνής σε παραδοσιακούς πόλους ( μια επιπλέον ήττα του ΠΑΣΟΚ θα εξουδετέρωνε πολιτικά τον κ. Παπανδρέου, με πιθανές συνέπειες και στο κόμμα της Νέας Δημοκρατίας στο μέλλον) αλλά και την υγιή "εκτόνωση" μαξιμαλιστικών διεκδικήσεων από διάφορες κοινωνικές ομάδες, εν μέσω κρίσης, αφού η επόμενη κυβέρνηση θα έχει ούτως ή άλλως μια εύλογη περίοδο χάριτος, ικανή όμως να απομακρύνει μια ευρύτερη κοινωνική αναταραχή.
Λογική αδυναμία αυτού του σεναρίου αποτελεί μια ενδεχόμενη εκλογική κατάρρευση της Νέας Δημοκρατίας, η οποία θα μπορούσε να προκαλέσει τριγμούς στο χώρο της κεντροδεξιάς και εδώ πιθανόν να απευθύνεται ο λόγος του Πρωθυπουργού περί παραμονής του στην ηγεσία του κόμματος. Επίσης, σοβαρή αδυναμία του εν λόγω σεναρίου αποτελεί το ενδεχόμενο το ΠΑΣΟΚ να σχηματίσει τελικά μια ισχυρή κυβέρνηση η οποία είτε πράγματι να επιτύχει στο έργο της είτε το ΠΑΣΟΚ να κατορθώσει να κυριαρχήσει πολιτικά σε ικανό χρονικό ορίζοντα.
Σε κάθε περίπτωση, εκείνο που πρέπει να επισημανθεί είναι ότι στην παρούσα φάση έχει διαμορφωθεί στο εκλογικό σώμα μια συγκεκριμένη και εντελώς συμπαγής πλειοψηφία, η οποία επιθυμεί την αλλαγή κυβέρνησης. Είναι προφανές ότι η πλειοψηφία αυτή δεν στρέφεται εξ' ολοκλήρου στο ΠΑΣΟΚ, αναζητά πολιτική έκφραση και σε άλλους χώρους, ωστόσο έχει τη δυναμική να οδηγήσει το ΠΑΣΟΚ στην εξουσία και μάλιστα αυτοδύναμο. Ας ελπίσουμε ότι κάθε σενάριο και εξέλιξη θα έχει ως τελικό αποτέλεσμα μια Ελλάδα όπως την ονειρεύονται οι πολίτες της.

Προετοιμαστείτε! Έρχεται η "Πράσινη" Νέα Δημοκρατία!

Αν αναλύσει κανείς σοβαρά τις πολιτικές εξελίξεις από τις Ευρωεκλογές και μετά, θα διαπιστώσει ότι οι ζυμώσεις στο εκλογικό σώμα ελάχιστο αντίκτυπο είχαν στο πραγματικό πολιτικό σκηνικό. Πέραν της συζήτησης που έχει αναπτυχθεί γύρω από διάφορα ζητήματα, την πρόκληση πρόωρων εκλογών από το ΠΑΣΟΚ επ' αφορμή της εκλογής Προέδρου της Δημοκρατίας, τον υποτίθεται επικείμενο ή αναμενόμενο ανασχηματισμό, μια ελαφρά "κινητικότητα" στο θέμα των παράνομων μεταναστών και της δημόσιας τάξης ή την προκύψασα ...γρίπη(!) οι πραγματικές πολιτικές κινήσεις και εξελίξεις ήταν ελάχιστες έως μηδενικές. Ακόμη και στο χώρο της ανανεωτικής αριστεράς και παρά το εκλογικό "σοκ" που υπέστη στην πρόσφατη εκλογική αναμέτρηση, ουδέν το αξιοσημείωτο, πέραν των ρητορικών αντεγκλήσεων. Όλα αναβάλλονται ή προγραμματίζονται για το εγγύς ή απώτερο μέλλον. Βρισκόμαστε στην καρδιά του καλοκαιριού, θα αντιτείνει κάποιος και είναι συνήθης για τα ελληνικά δεδομένα η αδράνεια των πραγμάτων, πολιτικών και μη.

Βέβαια, μια σειρά κινήσεων της Κυβέρνησης θα μπορούσε να παραπέμψει σε σενάρια εκλογών - όπως για παράδειγμα η εσπευσμένη ψήφιση νόμου για τις δημοσκοπήσεις - εντούτοις η ακινησία της πολιτικής αρένας μας επιτρέπει να διατυπώσουμε δύο εκτιμήσεις:
Πρώτον, πόσο πιθανή είναι η πρόωρη προσφυγή στις κάλπες το Φθινόπωρο, με το ίδιο Κυβερνητικό σχήμα χωρίς κάποιες έστω και υποτυπώδεις μεταβολές ώστε να δικαιολογηθεί μια έστω και κατ' επίφαση αλλαγή πολιτικής εκ μέρους του κυβερνώντος κόμματος; Χωρίς καμία αλλαγή στο κόμμα της Νέας Δημοκρατίας; Η ίδια διάταξη δυνάμεων που δεν κατάφερε να κερδίσει στις Ευρωεκλογές ή έστω να χάσει με μικρή διαφορά από το ΠΑΣΟΚ, είναι δυνατόν να έχει καλύτερα αποτελέσματα σε τρεις μήνες από τώρα, με δεδομένη την μεσολάβηση μιας "αδρανούς" επικοινωνιακά θερινής περιόδου; Πολύ δύσκολο, εκτός κι αν μεσολαβήσει κάποιο απρόβλεπτο γεγονός.
Δεύτερον, αν υποθέσουμε ότι ο Πρωθυπουργός προχωρά σε ένα συνήθη -αλλά ήδη προεξοφλημένο επικοινωνιακά από την κοινή γνώμη-ανασχηματισμό, προκειμένου να εξομαλύνει ενδοκομματικές τριβές, διατίθεται ο απαραίτητος πολιτικός χρόνος ώστε να "τρέξει" το νέο κυβερνητικό σχήμα να πράξει αποτελέσματα και με αυτά να πάει σε πρόωρες εκλογές; Μάλλον βεβιασμένη κίνηση άνευ ουσίας.

Επιπλέον, η "αιφνιδιαστική" προκήρυξη πρόωρων εκλογών εν μέσω θέρους ήδη χρησιμοποιήθηκε τον Αύγουστο του 2007, το ΠΑΣΟΚ δύσκολα θα αιφνιδιαστεί δεύτερη φορά και επιπλέον προέρχεται από μια εκλογική επιτυχία, με όλες τις ακόλουθες δημοσκοπήσεις να του δίνουν το προβάδισμα και κατά συνέπεια να ακυρώνεται η οποιαδήποτε προσπάθεια επανάληψης ενός τέτοιου σεναρίου. Για τα σενάρια μιας "παρένθεσης ΠΑΣΟΚ" με προσδοκία για μια δεύτερη ευκαιρία το Μάρτιο του 2010- στην περίπτωση ήττας του κ. Καραμανλή σε ενδεχόμενες πρόωρες εκλογές- έχουμε ήδη αναφερθεί σε προηγούμενο άρθρο μας εδώ.

Αν εμβαθύνουμε ωστόσο στα εκλογικά δεδομένα, θα διαπιστώσουμε ορισμένα χαρακτηριστικά στοιχεία που ενδεχομένως προοιωνίζουν εξελίξεις.

Θα διαπιστώσουμε ότι το εκλογικό σώμα διακρίνεται πλέον από αυξημένη κινητικότητα και τάση έκφρασης της "ψήφου διαμαρτυρίας" σε "θεματική ψήφο". Οι πολίτες εμφανίζονται να απομακρύνονται με μεγαλύτερη ευκολία από την "παραδοσιακή" κομματική ψήφο και εδώ ας συγκρατηθεί το "απομακρύνονται" σε αντιδιαστολή με το "επιλέγουν". Παράλληλα, τόσο η αύξηση των ποσοστών του ΛΑΟΣ όσο και η παρουσία των ΟΙΚΟΛΟΓΩΝ κάνουν αισθητή μια τάση "θεματικοποίησης" της ψήφου, υπό την έννοια ότι μέρος του εκλογικού σώματος έκανε τις επιλογές του με βάση συγκεκριμένα προβλήματα (περιβάλλον, δημόσια ασφάλεια, λαθρομετανάστευση) που απαιτεί να του επιλύσει το  "δικομματικό" σύστημα εξουσίας. Συνοψίζοντας, υπολογίσιμο τμήμα του εκλογικού σώματος είτε απείχε είτε ψήφισε με τέτοιο τρόπο ώστε να προβάλλει συγκεκριμένα ζητήματα. Σε κάθε περίπτωση δεν ψήφισε "δημοψηφισματικά" ή στενά κομματικά.

Ο συγκερασμός των παραπάνω με ορισμένες από τις κινήσεις που ακολούθησαν από πλευράς Κυβέρνησης (νομοσχέδιο για περιβαλλοντικά τέλη κυκλοφορίας και το αυτοκίνητο αλλά και την "ακαριαία" - ασυνήθης για τα δεδομένα της Νέας Δημοκρατίας(!)- αντίδραση σε ζητήματα λαθρομετανάστευσης και δημόσιας ασφάλειας που ακολούθησε αμέσως μετά τις Ευρωεκλογές) μπορεί να μας οδηγήσει στη στρατηγική που ίσως ακολουθήσει το κυβερνών κόμμα.

Η προσέλκυση της "θεματικής" ψήφου θα προσέδιδε στη Νέα Δημοκρατία εκλογικό πλεονέκτημα για δύο λόγους: Πρώτον, θα της επιτρέψει να διαφοροποιηθεί σημαντικά από τη μέχρι τώρα αρνητική της εικόνα. Ο εμπλουτισμός με έντονα τα  στοιχεία εκείνων των πολιτικών που οι πολίτες προέκριναν και θεωρούν ότι πρέπει να επιλυθούν ή έστω να απασχολήσουν το κυβερνητικό έργο, θα επανασυνδέσει τη Νέα Δημοκρατία με τον παλμό του εκλογικού σώματος, ο οποίος από το Φθινόπωρο του 2008 είχε διακοπεί με αποτέλεσμα τα ποσοστά του κόμματος να υστερούν μόνιμα του ΠΑΣΟΚ. Δεύτερον, θα κεφαλαιοποιήσει εκλογικά τον παράγοντα "κυβερνησιμότητα", εξαναγκάζοντας το ΠΑΣΟΚ να μεταθέσει την επιχειρηματολογία του  και την αντιπολιτευτική τακτική του από τη "σκανδαλολογία" και την "προεδρολογία" στην πραγματική πολιτική, αναδεικνύοντας ή εξειδικεύοντας προγραμματικές του θέσεις τις οποίες θα κληθεί να υπερασπιστεί ως "όλον ΠΑΣΟΚ".
Επίσης, η υιοθέτηση από την πλευρά του κυβερνώντος κόμματος όχι φυσικά του προγράμματος ή της ατζέντας των κομμάτων της ελάσσονας αντιπολίτευσης, αλλά της ατζέντας που διαμόρφωσε η "περιφέρεια" του εκλογικού αποτελέσματος θα ακύρωνε τόσο την επιχειρηματολογία του ΛΑΟΣ περί "συνιδιοκτησίας της πολυκατοικίας" - ή την εμφάνισή του ως θεματοφύλακα της "δεξιάς ψήφου"- ενώ θα απομάκρυνε  και το ενδεχόμενο μιας ευρύτερης "πράσινης συμμαχίας" ΠΑΣΟΚ-ΟΙΚΟΛΟΓΩΝ στην περίπτωση υλοποίησης σεναρίων "μη-αυτοδυναμίας" του ΠΑΣΟΚ σε επερχόμενες εθνικές εκλογές.

Μετά την πολιτική "αχρηστία" του μεσαίου χώρου,  για τον οποίο εκτιμούμε ότι έχει εξαντληθεί η χρησιμότητά του  εξαιτίας της μακράς δυσμενούς οικονομικής συγκυρίας, ίσως θα ήταν χρήσιμη η αξιποίηση της θεματικής ψήφου από τα μεγάλα κόμματα, όπως αυτή εκφράσθηκε στην πρόσφατη εκλογική αναμέτρηση, προκειμένου να ξανατεθεί σε κίνηση η πολιτική σκηνή.
Ιδιαίτερα όμως για τη Νέα Δημοκρατία -και εφόσον δεν μείνουμε στο "ανιαρό" σενάριο της διαφαινόμενης εκλογικής ήττας - ίσως αποτελεί και μονόδρομο. Η συγκρότηση μιας κυβέρνησης -σε επικείμενο ανασχηματισμό- με εμφανή τα χαρακτηριστικά της περιβαλλοντικης ευαισθησίας, αξιοποιώντας και τη δημιουργία του προαναγγελθέντος Υπουργείου Περιβάλλοντος, της έμφασης στη δημόσια τάξη ή στη διαφάνεια με ενδεχόμενη αξιοποίηση πολιτικού προσωπικού ακόμη και του ευρύτερου πολιτικού σκηνικού σε "ουδέτερες" θέσεις, επικοινωνιακά αποτελεί μια συνιστώμενη συνταγή. Λέτε να δούμε την "Πράσινη" Νέα Δημοκρατία;

Ο Αποσυμβολισμός του Πολιτικού Σκηνικού και η Ορθολογική Εξέλιξη των Πραγμάτων

                   Οι πρόσφατες δημοσκοπήσεις ουδέν προσέθεσαν σε ό,τι γνωρίζαμε σχετικά με τα εξωτερικά χαρακτηριστικά της πολιτικής μας σκηνής, μετά το ορόσημο των Ευρωεκλογών. Ίσως η αναδυόμενη ενίσχυση της "καταλληλότητας" του κ. Παπανδρέου να αποτελέσει σημείο αναφοράς στη δημόσια συζήτηση αλλά πέραν τούτου ουδέν. Αξίζει λοιπόν να ασχοληθούμε ενδελεχέστερα με τις εσωτερικές συμβολικές και εξόχως ενδιαφέρουσες διεργασίες στο εκλογικό σώμα και ίσως καταλήξουμε σε μερικά ενδιαφέροντα συμπεράσματα που ίσως σηματοδοτήσουν τις επερχόμενες εξελίξεις.
                   Αν εξετάσουμε σε ευρύ χρονικό πεδίο το βαθμό κινητικότητας του εκλογικού σώματος και μακριά από τις κατ' επίφασιν ιδεοληψίες, θα καταγράψουμε τη θεαματική ενίσχυση του συγκεκριμένου δείκτη. Η απότομη δημοσκοπική άνοδος και κάθοδος του ΣΥΡΙΖΑ, η εκλογική ενίσχυση του ΛΑΟΣ, η σχετική άνοδος των εξω-συστημικών κομμάτων, παλαιών και νέων, (ΔΡΑΣΗ, ΟΙΚΟΛΟΓΟΙ κλπ), καταδεικνύουν ότι η συμπεριφορά του εκλογικού σώματος παρακολουθεί σε ολοένα και μεγαλύτερο ποσοστό ένα μοντέλο εκλογικής κινητικότητας ή ρευστότητας - από την άποψη της "ποσοτικής" παραμέτρου - ενώ η ταχύτητα με την οποία μετακινούνται οι ψηφοφόροι καταδεικνύει ότι το συγκεκριμένο νεοπαγές χαρακτηριστικό δεν εδράζεται σε ιδεολογική βάση -κάθε άλλο- αλλά συγκεντρώνει τα χαρακτηριστικά μιας έντονης "διαμαρτυρικής" εκλογικής πράξης.
                   Επιπλέον, η  "θεματική ψήφος" (issue vote) , η ψήφος εκείνης που προσανατολίζεται σε μονοθεματικού χαρακτήρα πολιτικές επιλογές -ΟΙΚΟΛΟΓΟΙ, ΚΥΝΗΓΟΙ κλπ -δεν διαφαίνεται ως η κυρίαρχη προτίμηση των μετακινούμενων ψηφοφόρων, ενώ εμφανίζεται να λειτουργεί απλώς ως συμπλήρωμα του κεντρικού ρεύματος διαμαρτυρίας, όπως φαίνεται από τα ποσοστά που τάχιστα εμφανίζονταν να συγκεντρώνουν -δημοσκοπικά- αλλά και να χάνουν - εκλογικά- τα συγκεκριμένα κόμματα που εκπροσωπούν αυτό το είδος της πολιτικής πρότασης.
                    Αν θέλουμε να ερμηνεύσουμε τα παραπάνω χαρακτηριστικά θα πρέπει να ανατρέξουμε πίσω στην προεκλογική περίοδο του 2004 - εξαιρετικά κρίσιμο  χρονικό σημείο από πολιτική άποψη - καθώς και στα επόμενα κεντρικά πολιτικά γεγονότα που ακολούθησαν. Θα παρατηρήσουμε ότι τα δύο μεγάλα κόμματα εξουσίας απομακρύνθηκαν από τις σκληρές ιδεολογικές τους ταυτότητες και με συγκεκριμένα "σήματα" προς το εκλογικό σώμα, τοποθετήθηκαν ή προσπάθησαν να τοποθετηθούν σε πολιτικές συντεταγμένες ουδέτερες ιδεολογικά στοχεύοντας σε περιοχές ψηφοφόρων πολιτικά μετριοπαθών έως και αποστασιοποιημένων, με τη Νέα Δημοκρατία να αντιλαμβάνεται νωρίτερα -με το ιδεολόγημα του "μεσαίου χώρου"- το νέο π. Θα ήταν περιττό να αναφέρουμε εδώ παραδείγματα τέτοιων κινήσεων, απλά για λόγους πληρότητας θα υπενθυμίσουμε την ένταξη στα ψηφοδέλτια του ΠΑΣΟΚ των κ. Ανδιανόπουλου και Μάνου, την επιλογή του νυν Προέδορυ της Δημοκρατίας από τον κ. Καραμανλή καθώς και η όψιμη θετική αναφορά του στον κ. Σημίτη, αλλά ο κατάλογος θα ήταν εξαιρετικά μεγάλος.
                    Η απο-ιδεολογικοποίηση της πολιτικής οντότητας των δύο μεγάλων κομμάτων, ενώ αρχικά λειτούργησε ενισχυτικά - ως προς την εκλογική δύναμη της Νέας Δημοκρατίας , αλλά και ως προς τη συγκράτηση των δυνάμεων του ΠΑΣΟΚ με αποτέλεσμα τη διάσωση του δικομματισμού παρά τις περί του αντιθέτου "προφητείες" - στη συνέχεια παρήγαγε δύο σημαντικά πολιτικά προβλήματα: Το πρώτο το περιγράψαμε ήδη και αφορά στην απελευθέρωση εκλογικών δυνάμεων προς άλλες κατευθύνσεις με εντυπωσιακή κινητικότητα για τα ελληνικά πολιτικά πράγματα. Το δεύτερο πρόβλημα αφορά στην εισροή εντός της πολιτικής σκηνής ποικίλων  εξω-πολιτικών και υπερ-ιδεολογικών μορφωμάτων που στην παρούσα φάση γίνονται ορατά με τη μορφή μιας άκρατης σκανδαλοθηρικού τύπου άσκησης πολιτικής και αντιπολίτευσης. Εφόσον οι πολιτικές δεν ορίζονται από ιδεολογίες, το κενό συμπληρώνεται από "μη-πολιτικές". Αρκεί μια "γκρίζα" φωτογραφία ενός πολιτικού, ένας "περίεργος" διάλογος, μια αμφιβόλου "ηθικής" κίνηση για να αρχίσει μια άνευ προηγουμένου - και βεβαίως καθόλου πολιτική - "συζήτηση".
                   Μια επιπλέον παρεπόμενη συνέπεια αυτών των επιλογών αφορά στα μικρότερα κόμματα. Η απότομη εκλογική τους ενίσχυση και η ακόλουθη -κατά περίπτωση - πτώση, τα υποβάλλει σε μια πολιτική δοκιμασία που "τεστάρει" τις αντοχές τους. Τα φορτώνει με ευθύνες και τα τοποθετεί σε ρόλους για τους οποίους δεν έχουν απαραίτητα "εκπαιδευθεί" να αναλαμβάνουν. Χαρακτηριστικά θα αναφέρουμε τόσο το ΣΥΡΙΖΑ όπου ήδη έχει οδηγηθεί σε μια αμφίβολης κατάληξης πορεία εξαιτίας ακριβώς των διλημμάτων στα οποία κλήθηκε να  ανταποκριθεί και είτε δεν απάντησε είτε απάντησε με "λάθος" τρόπο καθώς και το ΛΑΟΣ, όπου στο ορατό μέλλον διακινδυνεύει είτε να "χρεωθεί" ενδεχόμενη ήττα της κεντροδεξιάς είτε να κατηγορηθεί -πολιτικά-  για σύμπραξη με τις "φθαρμένες δυνάμεις" της "πολυκατοικίας". Φυσικά, δεν προδικάζουμε τις εξελίξεις απλά καταγράφουμε το φαινόμενο.
                   Στο παραπάνω πλαίσιο αναφοράς, θα ήταν φυσιολογικό και αναμενόμενο το ποσοστό αποχής των ψηφοφόρων από την εκλογική διαδικασία - και για να προλάβουμε σχόλια διευκρινίζουμε για πολλοστή φορά ότι το εκλογικό σώμα της "αποχής" έχει την ίδια κατανομή ποσοστών με την "ορατή" ψήφο - να είναι αυξημένο, όπερ και εγένετο. Η λειτουργία των δύο μεγάλων κομμάτων ως διαχειριστές κυβερνητικής εξουσίας και άρα εκ των πραγμάτων διαχειριστές και των ζητημάτων που απασχολούν το κοινωνικό σύνολο, αμφισβητήθηκε από το εκλογικό σώμα και συναφώς μεγάλο μέρος αυτού απείχε της εκλογικής διαδικασίας εφόσον τα κόμματα εξουσίας δεν παρουσίασαν διαφοροποιημένα "πολιτικά πακέτα" που να προσφέρουν λύσεις αλλά ανταγωνίσθηκαν σε ένα εξω-πολιτικό πεδίο. Σε αυτόν τον τομέα το ΠΑΣΟΚ βρήκε ένα πρόσφορο πεδίο με πολλά πλεονεκτήματα αφού δεν αναγκάσθηκε να παρουσιάσει πολιτικές θέσεις που στο παρελθόν το έβαλαν σε δοκιμασία (θυμίζω το άρθρο 16 κατά την αναθεώρηση του Συντάγματος αλλά και την πρόδηλη απουσία οικονομικής αντι-πρότασης) ενώ η άσκηση εξουσίας από την Κυβέρνηση θα ήταν πολύ δύσκολο να εμφανισθεί απαλλαγμένη  σκανδάλων ή "σκανδάλων" απέναντι σε ένα εκλογικό σώμα "έτοιμο" να ανταποκριθεί σε μη-πολιτικά - "γκρίζα" αν θέλετε- ζητήματα.
                    Ποια η ορθολογική εξέλιξη των πραγμάτων; Η Κυβέρνηση είναι αλήθεια δεν έχει πολλές επιλογές. Κάθε τακτική κίνηση έχει προεξοφληθεί από το εκλογικό σώμα, συμπεριλαμβανομένων βεβαίως των πρόωρων εκλογών αλλά και του "συνήθους" ανασχηματισμού. Επιπλέον, ο πολιτικός χρόνος είναι ανεπαρκής εφόσον κάθε κίνηση απαιτεί τουλάχιστον ένα τρίμηνο για να επεξεργασθεί και να "απορροφηθεί" από την κοινή γνώμη και ως συνήθως σενάρια περί "πράσινης παρένθεσης" και "διαχειρίσιμης ήττας" κάνουν την εμφάνισή τους. Τίποτα από αυτά δεν υπάρχει στην πραγματικότητα. Από τη στιγμή που το ΠΑΣΟΚ αναλάβει την εξουσία αυτομάτως οι συσχετισμοί μεταβάλλονται άρδην και κανείς δεν μπορεί να προβλέψει με βεβαιότητα τα επέκεινα. Αντίθετα, κατά τη γνώμη μας, η μοναδική ορθολογική εξέλιξη από πλευράς Πρωθυπουργού θα ήταν η επιτάχυνση της διαδικασίας απο-ιδεολογικοποίησης προς νέες περιοχές πολιτικής έκφρασης. Συγκεκριμένα, η συγκρότηση - μέσω ανασχηματισμού - Κυβέρνησης που θα συμπεριελάμβανε πρόσωπα εκτός του πολτικού χώρου της Νέας Δημοκρατίας σε συγκεκριμένους θεματικούς, και όχι πολιτικά "σκληρούς", τομείς - όπως ο Πολιτισμός ή το Περιβάλλον - θα ενίσχυε την εικόνα ενός ηγέτη που κινείται στο χώρο της "επίλυσης προβλημάτων" και όχι στο χώρο της "παραδοσιακής" περιχαρακωμένης πολιτικής. Ακόμη, θα διαφοροποιούσε σημαντικά το προσφερόμενο "πολιτικο πακέτο" της Νέας Δημοκρατίας και θα είχε σοβαρές πιθανότητες να αφαιρέσει από το ΠΑΣΟΚ το πλεονέκτημα των "ηθικών" επιθέσεων, εφόσον αυτές θα στοχοποιούσαν - ενδεχομένως - και το δικό του πολιτικό χώρο.
                   Στο προηγούμενο άρθρο μας κάναμε λόγο για μια "ιδιότυπη αντιπολίτευση" που άσκησε -σε επικοινωνιακό επίπεδο φυσικά- ο Πρωθυπουργός στη Νέα Δημοκρατία, ακυρώνοντας θέσεις, απόψεις και παγιωμένες αντιλήψεις τις οποίες είχε διακηρύξει και προβάλλει στο παρελθόν. Δεν θα ήταν ασύμβατη με το συγκεκριμένο μοντέλο πολιτικών επιλογών μια εξέλιξη προς την κατεύθυνση της συγκρότησης μιας "υπερ-κομματικής" Κυβέρνησης - τηρουμένων βεβαίως των αναλογιών- ενώ η ισχνή πλειοψηφία των 151 βουλευτών θα επικρέμετο απειλιτικά επί των βουλευτών που θα αμφισβητούσαν ενεργά παρόμοια απόφαση. Αυτομάτως οι αμφισβητίες θα προσέφεραν την - καλοδεχούμενη για τον Πρωθυπουργό - "ηρωική" έξοδο και θα αναλάμβαναν το πολιτικό κόστος της πτώσης της Κυβέρνησης. Θα μας δικαιώσουν οι εξελίξεις; Είδομεν!


                    
                                       

Κυβέρνηση...φέεετα!

Τώρα που είμαστε κοντά στο μήνα μετά τις Ευρωεκλογές, οι θερμοκρασίες ανεβαίνουν και χαλαρώνουμε στο ελληνικό θέρος, θα στα πω κι εγώ πιο απλά αγαπημένε μου αναγνώστη.

Απόψεις διάφορες ακούγονται και γράφονται, αναλύσεις και άρθρα γιατί έχασε η Νέα Δημοκρατία, που κέρδισε το ΠΑΣΟΚ, αν θα πάμε για εκλογές και άλλα τέτοια βαρύγδουπα. Θα ξεκινήσω τη σκέψη μου με μια παρατήρηση, όπου τώρα μετά τις εκλογές μπορώ να τη διατυπώσω πιο άνετα: Δε σου φάνηκε κι εσένα ωσάν ο Καραμανλής να αντιπολιτεύτηκε από τη ΔΕΘ και δώθε το κόμμα του; Τι εννοώ;
Δώσε βάση. Θα ξεκινήσω ανάποδα, από τα γεγονότα που έχεις και πιο πρόσφατα και θα σε πάω και πιο πίσω.
- Απομακρύνθηκε από τη βασική του θέση -όταν ήταν στην αντιπολίτευση ο ίδιος - περί της στάσης του κ. Σημίτη σε ζητήματα διαφθοράς. Δικαιολόγησε ως λεκτικές ακρότητες  τις εμβληματικές του εκφράσεις για εκείνη την περίοδο διακυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ, σοκάροντας μεγάλη μερίδα ψηφοφόρων αλλά και στελεχών της Νέας Δημοκρατίας, που χρησιμοποίησαν τις ίδιες ακριβώς φράσεις για να κάνουν αντιπολίτευση από το καφενείο ως τη Βουλή και από τα τηλε-παράθυρα ως τις συγκεντρώσεις σε χωριά και πλατείες. Το έκανε δημόσια και επίσημα σε προεκλογική του συνέντευξη.
- Έκλεισε τη Βουλή με τη δικαιολογία -χωρίς καμιά επικοινωνιακή υποστήριξη και προετοιμασία- της διεξαγωγής της προεκλογικής εκστρατείας με πολιτικούς όρους κι όχι με όρους σκανδαλολογίας, επέτρεψε όμως στον κυβερνητικό του εκπρόσωπο να αναρωτιέται για το ρόλο του κ. Παπακωνσταντίνου στο ΔΣ του ΟΤΕ. Η πλήρης επικοινωνιακή αντίφαση.
- Πηγαίνοντας πιο πίσω, επέτρεψε να περιφέρονται δηλώσεις αποδιδόμενες στον ίδιο, περί "κουρασμένου" Πρωθυπουργού χωρίς να τις διαψεύσει και βεβαίως χωρίς ο ίδιος να "όφειλε" να τις κάνει σε συνέντευξη ή δημόσια αντιπαράθεσή του. "Αυθορμήτως" πρόσθεσε μια ανούσια και επικοινωνιακά επιζήμια επικοινωνιακή παράμετρο σε μια κρίσιμη για το εκλογικό αποτέλεσμα περίοδο.
-Ενώ ο ίδιος, παλαιότερα, είχε εδραιώσει την πεποίθηση ότι οποιοσδήποτε κρατικός ή κυβερνητικός λειτουργός θα απομακρυνόταν σχεδόν πάραυτα με την εμπλοκή του σε "γκρίζες" καταστάσεις -θυμίζω εδώ τις περιπτώσεις Τσιτουρίδη, Μαγγίνα κλπ-στη συνέχεια ανέχθηκε υποθέσεις που επικοινωνιακά ήταν πολύ πιο επιζήμιες. Προτίμησε είτε την αδράνεια- βλέπε περιπτώσεις "Δεκεμβριανών" όπου ουδείς πολιτικός ή υπηρεσιακός παράγων απομακρύνθηκε- είτε την παλινωδία ,με χαρακτηριστικό παράδειγμα την απουσία της κοινοβουλευτικής ομάδας της Νέας Δημοκρατίας από ψηφοφορίες στη Βουλή για Εξεταστικές ή προανακριτικές επιτροπές. Μη με ρωτάς "και τι να έκανε με 151 βουλευτές". Πολιτική σημαίνει επιλογές κι όχι εγκλωβιστικές τακτικές.

Θα μπορούσε κανείς να γεμίσει σελίδες επί σελίδων με παρόμοια παραδείγματα της "ιδιόμορφης" επικοινωνιακής τακτικής του κ. Καραμανλή. Ας θυμηθούμε λίγο και τις επόμενες των εκλογών ημέρες. Δεν γνωρίζω αν η Κυβέρνηση είχε προσχεδιάσει την ενασχόληση με το θέμα των λαθρομεταναστών την επομένη των εκλογών. Αλλά όταν αυτή η επιλογή υιοθετείται την επομένη μιας αναμέτρησης με το ΛΑΟΣ να αναδεικνύεται τρίτο κόμμα τότε η Κυβέρνηση εμφανίζεται συρόμενη και όχι ελέγχουσα τις εξελίξεις. Επίσης, όταν εκείνο που εμφανίζεται να λαμβάνεται ως μήνυμα  από την ήττα της 7ης Ιουνίου είναι η "επιτάχυνση του κυβερνητικού έργου" τότε ακυρώνεται έστω και η υπόνοια ότι θα μπορούσε να υπάρξει ουσιώδης αλλαγή στο κυβερνών κόμμα ή στην Κυβέρνηση. Η ανάδειξη του αυτονόητου ως μήνυμα από μια εκλογική ήττα προδικάζει ότι το κυβερνών κόμμα ούτε το αυτονόητο ακολουθούσε πριν αλλά ούτε και το δυναμικό έχει για να το πράξει αμέσως μετά.

Τι συμπέρασμα βγάζεις από όλα αυτά; Θα σου το δικό και κρίνεις ανάλογα:

Δυο πράγματα είναι δυνατόν να συμβαίνουν. Το πρώτο είναι το αυτονότητο: Ο κ. Καραμανλής με μια σειρά εσφαλμένων επικοινωνιακών επιλογών απλά οδηγεί σε ήττα -αργά ή γρήγορα - τη Νέα Δημοκρατία. Χαίρω πολύ θα μου πεις και με το δίκιο σου. Το άλλο όμως που μπορεί να συμβαίνει είναι πιο μπελαλίδικο. Άκου.
Ο Καραμανλής επιδίωξε και εν πολλοίς κατάφερε- εφόσον η τακτική που περιγράψαμε παραπάνω ήταν εκούσια ακολουθούμενη- δύο σημαντικούς στρατηγικούς στόχους:
Πρώτον, με την τακτική του στα "Δεκεμβριανά" να συρρικνωθεί εκλογικά ο ΣΥΡΙΖΑ και να εξαφανίσει τον κίνδυνο της συγκρότησης μιας Κυβέρνησης συνεργασίας ΠΑΣΟΚ-ΣΥΡΙΖΑ. Το ΠΑΣΟΚ πρέπει να επιδιώξει την αυτοδυναμία ακόμη και δια διαδοχικών εκλογικών αναμετρήσεων ή να παραμείνει ακόμη μια τετραετία στην αντιπολίτευση με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την εσωτερική του ηρεμία.
Δεύτερον, οδήγησε την εκλογική του βάση είτε στην αποχή είτε στο ΛΑΟΣ. Ο Πρωθυπουργός διέγνωσε ότι το κυρίαρχο ρεύμα στο εκλογικό σώμα δεν ήταν η αναζήτηση απαραίτητα νέου κυβερνητικού σχήματος αλλά η συγκρότηση ενός ρεύματος διαμαρτυρίας. Αυτή τη "διαμαρτυρική" ψήφο δεν την έχασε, απλά δεν την εισέπραξε. Εν δυνάμει μπορεί να την επαναδιεκδικήσει.

Ξέρεις τι λείπει από τον παραπάνω συλλογισμό; Η δυνατότητα επαναδιεκδίκησης. Η Νέα Δημοκρατία - ως κόμμα - αδυνατεί να ανακτήσει το εκλογικό της δυναμικό όπως γράφαμε και στο προηγούμενο άρθρο. Ο κ. Καραμανλής όμως μπορεί. Απουσιάζει από το τοπίο το γεγονός εκείνο που θα μεταστρέψει αποφασιστικά τη ροή των κεντροδεξιών ψηφοφόρων -γιατί κεντροδεξιά "παίζεται" το παιχνίδι υπό την έννοια ότι αυτού του φάσματος ψηφοφόροι μετατέθηκαν είτε στο ΛΑΟΣ είτε στην αποχή αναδεικνύοντας νικητή το ΠΑΣΟΚ- και πάλι προς τη Νέα Δημοκρατία. Μια δυνατότητα θα ήταν η "αυθόρμητη" επιστροφή στο "μαντρί" του κ. Καρατζαφέρη, απαλάσσοντας τον Πρωθυπουργό από την "υποχρέωση" να "συνεργαστεί με τα άκρα", ενώ ενδοκομματικά θα του προσέφερε σημαντικά οφέλη η αντι-Μητσοτακική ρητορική του αρχηγού του ΛΑΟΣ. Πολύ καλο για να είναι αληθινό. Ευρύτερα, μια εξέλιξη σε άλλο πεδίο (υπόθεση "Siemens" ή κάπου αλλού) θα μπορούσε υπό προϋποθέσεις να λειτουργήσει προς αυτήν την κατεύθυνση.

Σε κάθε άλλη περίπτωση, θα μιλάμε για Κυβέρνηση "ολκληρωμένης ωρίμανσης" και τοιουτρόπως....φέεεεετα μέχρι την ήττα!

Ένα Προτεινόμενο Προβλεπτικό Εκλογικό Μοντέλο

               Η κοινή γνώμη καθ' όλο το προηγούμενο διάστημα αλλά ιδιαίτερα κατά την βαίνουσα προς ολοκλήρωση προεκλογική περίοδο,  τροφοδοτήθηκε με ένα μεγάλο αριθμό δημοσκοπήσεων και στατιστικών δεδομένων. Παράλληλα, η επικαιρότητα -εντόνως ρέουσα - διαμορφώνει, σε συνδυασμό και σε αλληλεπίδραση, με το δημοσκοπικό ορυμαγδό ένα εξαιρετικά δύσκολο στην πρόβλεψη εκλογικό τοπίο. Είναι σαφές ότι όλες οι μετρήσεις συγκλίνουν στην σχεδόν βέβαιη επικράτηση του κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Το μέγεθος όμως της διαφοράς, το εκλογικό ποσοστό που θα προοιωνίζει ή όχι αυτοδυναμία σε επόμενες εθνικές εκλογές, η διαμόρφωση του πολιτικού σκηνικού της επόμενης ημέρας με την παρουσία ή όχι των "Οικολόγων-Πρασίνων", είναι μερικά μόνο από τα ζητήματα που είδη συζητώνται δημόσια. Θα προσπαθήσουμε να δώσουμε κάποιες απαντήσεις χρησιμοποιώντας ένα επιστημονικό εργαλείο που αναπτύξε η ομάδα tyxaios.

                Το δικό μας προβλεπτικό μοντέλο για τα εκλογικά αποτελέσματα - το οποίο φυσικά δεν μπορούμε να αναπτύξουμε εδώ σε όλη του την έκταση- στηρίζεται σε μια σειρά παραμέτρων κοινωνικού και ψυχολογικού-συναισθηματικού χαρακτήρα, που αφορούν στο εκλογικό σώμα, όπως:

• Ο βαθμός ωριμότητας του κοινωνικού συνόλου, σχετικά με την ικανότητά του να επεξεργάζεται και να εσωτερικεύει τα πολιτικά γεγονότα και να αποφαίνεται σε σχέση με αυτά. Το εκλογικό σώμα- ως πολιτικό ενεργούμενο του κοινωνικού συνόλου - μετασχηματίζει τα πολιτικά μυνήματα σε πολιτική πράξη, ψήφο ή ακόμη και αποχή, με ρυθμό και διαδικασίες που προσδιορίζονται από αυτόν το βαθμό ωριμότητας.

• Το ευρύτερο πολιτικό κοινωνικό και οικονομικό περιβάλλον. Δεν θεωρούμε τυχαίο το γεγονός ότι παράλληλη συζήτηση σχετικά με τη σκανδαλολογία και τη διαφθορά απασχολεί και την πολιτική ζωή της Μ. Βρετανίας ή και άλλες χώρες της ευρωπαϊκής γειτονιάς μας. Ο καμβάς πάνω στον οποίο απλώνεται η πολιτική συμπεριφορά των επί μέρους κοινωνιών είναι κοινός και αυτό δεν μπορεί να αγνοηθεί.

• Η ιδιομορφίες και η ιδιοσυστασία της ελληνικής κοινωνίας. Η ιστορική διακριτότητα των κοινωνιών τις ιονίζει με διαφορετικό συναισθηματικό και ψυχολογικό φορτίο, πολλώ δε μάλλον την καθ' ημάς με τόσο έντονη και πλούσια ιστορική παρουσία και συναφείς συλλογικές μνήμες.

              Ποσοτικοποιώντας τις παραμέτρους που σημειώνουμε πιο πάνω, είμαστε σε θέση να κατασκευάσουμε ένα λειτουργικό μοντέλο που σε συνδυασμό με τα δημοσκοπικά και εκλογικά δεδομένα να παράγει προβλέψεις εκλογικών αποτελεσμάτων με μια ουσιώδη διαφορά από τα ήδη υφιστάμενα μοντέλα: ενσωματώνει την μακροσκοπική "ψυχολογία της κάλπης" στα αποτελέσματά του. Πιο απλά, αυτό που κάνει το μοντέλο μας δεν είναι παρά να "παραμορφώνει" ή να "φιλτράρει" αν θέλετε την στατική δημοσκοπική εικόνα και να την εξάγει ως τρέχον εκλογικό αποτέλεσμα, προσθέτοντάς της μια καίρια -κατά την άποψή μας - πολιτική ψυχοδυναμική παράμετρο.

              Τα αποτελέσματα της εφαρμογής του μοντέλου μας, τόσο διαχρονικά όσο και σε σχέση με την επικείμενη εκλογική διαδικασία, συνοψίζονται στα ακόλουθα συμπεράσματα:

• Όσο κι αν διαφεύγει της προσοχής μας, κεντρικό και κυρίαρχο πολιτικό γεγονός της πρόσφατης πολιτικής μας ιστορίας παραμένει η εκλογική νίκη της Νέας Δημοκρατίας το 2004. Επρόκειτο για μια ουσιαστική μεταστροφή του εκλογικού σώματος και της κοινωνίας, ανάλογη με εκείνη που συνέβη το 1981. Η συγκεκριμένη μεταβολή στάσης δεν ήταν ούτε ευκαιριακή ούτε καθορισμένη από τα πρόσωπα, τους ηγέτες ή την τότε επικαιρότητα. Όχι ότι δεν είναι σημαντικά τα πρόσωπα και οι πολιτικές. Οι σημαίνουσες κοινωνικές μεταβολές όμως είναι αυτές που κατευθύνουν τα γεγονότα. Εκείνα λοιπόν τα αποτελέσματα αποτελούν τη βάση "μέτρησης" οποιασδήποτε μετέπειτα εκλογικής μάχης, μέχρι να μεταβληθούν εκ νέου θεμελιώδη κοινωνικά - και όχι πολιτικά -δεδομένα.
• Το πραγματικό δίλημμα σε κάθε εκλογική αναμέτρηση μετά το 2004, είναι η σχέση -θετική, ουδέτερη ή αρνητική- της στατιστικά σημαντικής μερίδας των ψηφοφόρων με τη διακυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας. Όλα τα άλλα διλήμματα αποτελούν ή ευκαιριακή συνθηματολογία ή παραλλαγές του παραπάνω. Ένας πολιτικός σχηματισμός που έλαβε την προτίμηση του 45,36% των εκλογέων, το 2004, θα απωλέσει την πλειοψηφία από πολίτες που ήδη -και σε κομβικό στορικό σημείο- τον είχαν επιλέξει και όχι από πολίτες που πρέπει να υπερβούν ψυχολογικά και συναισθηματικά φράγματα για να τον υπερψηφίσουν. Επρόκειτο για "στρατηγική" επιλογή του εκλογικού σώματος, αν θέλετε.
• Η "κινητικότητα" των ψηφοφόρων του ΠΑΣΟΚ είναι σαφώς μεγαλύτερη από αυτήν της Νέας Δημοκρατίας. Το γεγονός αυτό δεν εδράζεται στις ιδιαιτερότητες των παρατάξεων αλλά σε αυτα που αναφέραμε πιο πάνω, δηλαδή στην κεντρική πολιτική επιλογή μεγάλης μερίδας των πολιτών που δεν μεταβάλλεται εύκολα ή τουλαχιστον δεν υπάρχουν οι ενδείξεις στην κοινωνία για μια τέτοια μεταβολή. Το ΠΑΣΟΚ δεν έχει αυξήσει δυναμικά τα προηγούμενα ποσοστά του. Να θυμίσουμε εδώ ότι το αποτέλεσμα για το ΠΑΣΟΚ στις Εθνικές εκλογές του 2007 ήταν 40,55%. Η πλειονότητα των δημοσκοπήσεων δεν πλησιάζει καν αυτό το ποσοστό για την αξιωματική αντιπολίτευση και μάλιστα ενόψει Ευρωεκλογών.
  
• Ο ρυθμός "απομάκρυνσης" ψηφοφόρων από το εκλογικό δυναμικό της Νέας Δημοκρατίας μπορεί μεν να συνεχίσθηκε από το 2004- υπενθυμίζουμε ότι στις εκλογές του 2007 η ΝΔ απώλεσε το 3,51% του ποσοστού της- δεν βρίσκεται όμως  σην παρούσα συγκυρία, στο μέγιστο αλλά κατά τη δική μας εκτίμηση έχει σταθεροποιηθεί. Το εκλογικό σώμα βρίσκεται σε φάση "στερεοποιήσης" σε ότι αφορά το κεντροδεξιό του κομμάτι ενός εξακολουθεί να διατηρείται σε υψηλή "ρευστότητα" στα κεντροαριστερά. Σημειώνουμε και πάλι ότι οι παραπάνω εκτιμήσεις αφορούν όχι σε δημοσκοπικά ευρήματα αλλά -κατά τη δική μας αντίληψη- απεικονίζουν την εκλογική κοινωνική και ψυχολογική στάση όπως θα εκφρασθεί τελικά στην κάλπη.
• Εν κατακλείδι, η δική μας εκτίμηση θεωρεί εξαιρετικά αμφίρροπο το αποτέλεσμα της 7ης Ιουνίου σε ότι αφορά στη διαφορά των δύο μεγάλων κομμάτων, με το κεντρικό ποσοστό γύρω από το οποίο θα ταλαντεύονται να βρίσκεται κοντά στο 37%. Η διαφορά μεταξύ τους δύσκολα-πάντοτε κατά τη δική μας - θα ξεπεράσει το 2%. Δεν θα μας εξέπληττε ένα αποτέλεσμα με το ΠΑΣΟΚ να λαμβάνει κοντά στο 38% και η Νέα Δημοκρατία να κυμαίνεται στο 36,5%. Το ΚΚΕ θα ενισχυθεί αρκετά, η πρόβλεψη του μοντέλου μας το ανεβάζει στο 8,8%, ενώ κοντά στο 4,5% ως 4,8% διαβλέπουμε το ποσοστό του ΣΥΡΙΖΑ. Για το ΛΑΟΣ, υπάρχει κατά την άποψή μας, σοβαρή πιθανότητα να αποτελέσει το διακύβευμα της βραδιάς -σχετικά με το αν θα ξεπεράσει το 3% ή όχι σε "ντέρμπι" με τους Οικολόγους-Πράσινους, με τον ένα από τους δύο να ξεπερνά το "κατώφλι". Οι "λοιποί" μάλλον θα κυμανθούν οριακά λίγο πάνω ή λίγο κάτω του 6%.

Σας ευχόμαστε ένα απολαυστικό τριήμερο!