Ευρωεκλογές 2014: Ένα Μοντέλο Πρόβλεψης

      Σε αυτό το ιστολόγιο, έχουμε δημοσιεύσει και στο παρελθόν προβλέψεις εκλογικών αποτελεσμάτων χρησιμοποιώντας ένα πρωτότυπο μοντέλο που δε βασίζεται σε δημοσκοπικά δεδομένα.

        Δηλαδή, δεν αποτελεί δημοσκόπηση ούτε φιλοδοξεί σε καμία περίπτωση να διεκδικήσει ανάλογη εγκυρότητα. Αποτελεί απλώς ένα επιστημονικό εργαλείο το οποίο λαμβάνει υπόψη του μια σειρά κοινωνικο-πολιτικών δεδομένων και παραμέτρων του εκλογικού σώματος αλλά και στοιχεία από τις ευρύτερες εξελίξεις στην Ευρώπη και στην γεωγραφική περιοχή των Βαλκανίων. 

             Έχουμε αναφερθεί και στο παρελθόν εδώ σχετικά με το συγκεκριμένο μοντέλο πρόβλεψης εκλογικών αποτελεσμάτων.

              "Παραδοσιακά" λοιπόν, δημοσιεύουμε την πρόβλεψη του μοντέλου και για τις επικείμενες Ευρω-εκλογές, κυρίως για λόγους καταγραφής και σύγκρισης με τα πραγματικά αποτελέσματα.

Ιδού λοιπόν τα αποτελέσματα του μοντέλου μας:

• ΣΥΡΙΖΑ       21,05%
• ΝΔ               20,71%
• ΠΟΤΑΜΙ    18,14%
• Χρυσή Αυγή 9,37%
• ΕΛΙΑ            7,31%
• ΚΚΕ             7,31%
• ΑΝΕΛ           5,52%
• ΔΗΜΑΡ       2,85%
• ΛΟΙΠΟΙ       7,74%

Προφανώς, όπως μπορεί κανείς να διακρίνει στην παραπάνω λίστα, δεν έχει τόσο μεγάλη αξία η απόλυτη μέτρηση των εκλογικών ποσοστών, καθώς το συγκεκριμένο μοντέλο δεν βασίζεται σε κλασσικές δημοσκοπικές μετρήσεις, δηλαδή δεν αναμένει κανείς την απόλυτη ισοψηφία μεταξύ -ας πούμε - ΚΚΕ και ΕΛΙΑς. Αυτό είναι απλώς ένα αριθμητικό αποτέλεσμα του μοντέλου μας.

Ωστόσο, έχει αξία να καταγράψουμε δύο από τα συμπεράσματα που προκύπτουν από την τυχόν επαλήθευση των συσχετισμών μεταξύ των πολιτικών δυνάμεων, όπως την  προβλέπει το μοντέλο.

• Κύριο συμπέρασμα -εφόσον επαληθευτεί βεβαίως!- είναι η απρόσμενη ισχυρή παρουσία του "ΠΟΤΑΜΙού". Σε αντίθεση με τα δημοσιευμένα αποτελέσματα των δημοσκοπήσεων, το μοντέλο μας προβλέπει ένα πολύ ισχυρό ποσοστό του νεοσχηματισθέντος κόμματος, ανάλογο με εκείνο των δύο μονομάχων ΝΔ-ΣΥΡΙΖΑ. Δηλαδή, το μοντέλο μας προβλέπει -και θα δούμε αν επαληθευτεί - πως πλέον το πολιτικό σκηνικό δεν διχάζεται μεταξύ δύο προτάσεων αλλά τριχοτομείται. Για το μοντέλο μας δηλαδή, η επόμενη ημέρα των Ευρωεκλογών θα σημάνει την παρουσία τριών περίπου ισοδύναμων - εκλογικά - "παικτών".
• Μεταξύ των δύο κεντρικών διεκδικητών της εξουσίας -ΝΔ και ΣΥΡΙΖΑ - το μοντέλο δεν προβλέπει επικράτηση αλλά οριακή ισοδυναμία (κι εδώ πρέπει να αναφέρουμε πως δεν είναι απίθανο να δούμε τη ΝΔ εναλλακτικά να προηγείται, καθώς οι διαφορές είναι οριακές) και ταυτόχρονα προβλέπει την αδυναμία -τουλάχιστον σε επίπεδο Ευρωεκλογών - και των δύο κομμάτων να διακριθούν ξεκάθαρα ως αυτόνομοι και ισχυροί πόλοι εξουσίας.

Βεβαίως προκύπτουν κι άλλα πολύ σημαντικά συμπεράσματα, εντούτοις δεν θα έχει καμία αξία να αναλυθούν περαιτέρω αν το μοντέλο δεν επαληθευτεί.

Αναμένουμε λοιπόν τα εκλογικά αποτελέσματα και οψόμεθα!

Η Νέα Δημοκρατία η Νέα Δεξιά και η Νέα Τάξη Πραγμάτων

Τα κόμματα δεν είναι τίποτε άλλο από σημεία ισορροπίας συμφερόντων. Λαϊκών συμφερόντων, μεγαλοσυμφερόντων, ατομικών συμφερόντων, κοινωνικών συμφερόντων αλλά σε κάθε περίπτωση συνιστούν το ορατό μέρος μιας συμφωνίας κυρίων μεταξύ ομάδων και στρωμάτων. Όταν η εκλογική τους αποδοχή καταρρέει δεν παρατηρούμε τίποτα περισσότερο παρά την κατάρρευση της συμφωνίας και την ανάγκη επαναδιαπραγμάτευσης ή επαναδιατύπωσής της.
Αυτό το φαινόμενο παρατηρήσαμε και στην περίπτωση της Νέας Δημοκρατίας. Η ραγδαία οικονομική κατάρρευση που ενέσκηψε στη χώρα κατά κάποιο τρόπο "άναψε" τα φώτα στο πολιτικό μας σκηνικό και ξαφνικά οι ψηφοφόροι και οι οπαδοί της Νέας δημοκρατίας ανακάλυψαν ότι συνευρίσκονταν υπό κοινή κομματική στέγη  φιλελεύθεροι, κεντροδεξιοί, δεξιοί, νεο-ορθόδοξοι αλλά και προσωπικοί μηχανισμοί, οικονομικά συμφέροντα και κομματάρχες άλλων εποχών. Η κυριαρχία σε πολιτικό επίπεδο της μετεμφυλιοπολεμικής Δεξιάς δεν συνοδεύτηκε από την οργάνωση μιας κομματικής δομής που θα κυριαρχούσε στην ελληνική κοινωνία οικονομικά και πολιτισμικά. Η ελληνική οικονομία εξελίχθηκε περίπου σε μια "Κούβα" της Ευρώπης - υπό την ευλογία και την επιστασία της Δεξιάς(!) Νέας Δημοκρατίας- ενώ ο νεοελληνικός πολιτισμός ανδρώθηκε μονόπλευρα με τις αριστερές καταβολές. Η μεταπολιτευτική Νέα Δημοκρατία αρνήθηκε να κεφαλαιοποιήσει την πολιτική της κυριαρχία μετασχηματίζοντάς την σε κοινωνικό πρόταγμα, επαναπαύθηκε στις δάφνες εκλογικών θριάμβων και υποτάχθηκε σε ηγέτες με λαμπερή προσωπικότητα που εξασφάλιζαν νίκες και κομματικά φέουδα στον κρατικό μηχανισμό. Οι δεξιοί ντρέπονταν να αρθρώσουν "ομολογία πίστεως", οι φιλελεύθεροι εκδιώχθηκαν για τις οικονομικές τους προτάσεις, η ελληνική κοινωνία δεν παρακολούθησε την ευρωπαϊκή ευημερία, ενώ με ευκολία σε κάθε οικονομική κρίση καταδεικνύεται το "τέλος του καπιταλισμού" ή τα "δεινά της ελεύθερης οικονομίας" χωρίς όμως να έχουμε ποτέ -ενσυνείδητα - συμμετάσχει στα πάρτι που κατά καιρούς παρατίθενται στη διεθνή οικονομική καπιταλιστική αρένα.
Η Νέα Δημοκρατία δεν φρόντισε να γίνει ποτέ μια κοινωνική και οικονομική έκφραση της κεντροδεξιάς. Απλώς κυκλοφόρησε ως brandname στο πολιτικό χρηματιστήριο χωρίς να παράγει το προϊόν που υποτίθεται ότι θα παρήγαγε, ενώ με κάθε ευκαιρία δεν παρέλειπε να αρνείται την πολιτική κληρονομιά της. Τροφοδότησε τον κρατισμό, συντάχθηκε με παλαιοκομματικές αντιλήψεις και κατάφερε σε μικρό - πολιτικά χρόνο - να αποτελεί μια παραπαίουσα μειοψηφία, σε κατά τα άλλα "δεξιόστροφες" Ευρώπη και Ελλάδα. Με απλά λόγια η Νέα Δημοκρατία έφτασε στον ύψιστο βαθμό παραδοξότητας, όταν επαγγελλόμενη τον φιλελυθερισμό (ριζοσπαστικό, κοινωνικό, με φράουλες ή και σαντυγί) ταυτόχρονα διόγκωνε το κράτος και έβαζε χαράτσια στους ελεύθερους επαγγελματίες, ενισχύοντας τον ρόλο του Δημοσίου ως τον απόλυτο εργοδότη στην ελληνική οικονομία!
Συνοψίζοντας, το τελευταίο εκλογικό αποτέλεσμα απεικονίζει ένα πολύ σκληρό πυρήνα νεοδημοκρατικού πολιτικού δυναμικού. Δεν είναι παρά η διαχρονική συνιστώσα "ορφανών" της παραδοσιακής Δεξιάς. Από αυτήν την άποψη, στην παρούσα κρίση ηγεσίας της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης και σύμφωνα με όσα αναφέρθηκαν παραπάνω, θα έσπευδαν να εκλέξουν πρόεδρο που θα ικανοποιούσε τα κριτήρια μια στενής ιδεολογικής πλατφόρμας που αδιαφορεί για πολιτική και ιδεολογική κυριαρχία στην κοινωνία και στην οικονομία. Είναι η ίδια δεξαμενή ψηφοφόρων που ακριβώς επειδή όχι απλώς στηρίζει αλλά "είναι" η δεξιά παράταξη, ζει μέσα στην καθαρότητα των ιδεών της και συνακόλουθα τροφοδοτείται απ' αυτή. Αδιαφορεί για την εξουσία, θεωρεί ότι διαρκώς "πράττει το (εθνικά, οικονομικά, κομματικά) ορθόν" και ως εκ τούτου διαθέτει το "αλάθητο". Είναι σαφές ότι στις κομματικές κάλπες θα προσέλθει ένα ακόμη πιο μικρό εκλογικό σώμα και συναφώς με ακόμη πιο έντονα τα παραπάνω χαρακτηριστικά.
Συμπερασματικά, ο υποψήφιος που εκφράζει πιο "καθαρά" τα ακραιφνώς παραταξιακά χαρακτηριστικά της παρούσας συγκυρίας είναι ο Αντώνης Σαμαράς, χωρίς βέβαια αυτό να σημαίνει σε καμιά περίπτωση ότι συνιστά και τη βέλτιστη πολιτικά λύση για τη Νέα Δημοκρατίας. Απλά "ταιριάζει" στον πυρήνα που "απέμεινε" στη Νέα Δημοκρατία και όντως με αυτό το πρίσμα η Ντόρα Μπακογιάννη έχει δίκιο όταν λέει πως το κόμμα με την εκλογή Σαμαρά θα συρρικνωθεί. Εμείς από την πλευρά μας, αυτό που εκτιμούμε ότι θα προκύψει ως αποτέλεσμα την Κυριακή το βράδυ, θα είναι μεν μεγάλη σε έκταση νίκη του κ. Σαμαρά, μικρότερη προσέλευση από το αναμενόμενο (αρκετά κάτω από 300.000 ψηφοφόροι) ενώ η επόμενη μέρα του κόμματος προοιωνίζεται εξαιρετικά ομιχλώδης.

Μόνος του και Όλοι μας ή μήπως όχι;

Για να διατυπώσουμε την πρώτη μας ανάλυση, μετά την προκήρυξη των πρόωρων εκλογών από τον Πρωθυπουργό, ας δούμε τι λέγαμε τη θλιβερή εκείνη Κυριακή στις 23 Αυγούστου που καιγόταν η Βορειοανατολική Αττική:

"...Η εμφάνιση τόσο του Πρωθυπουργού όσο και του αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης στη Θεσσαλονίκη μάλλον θα πραγματοποιηθούν προκηρυχθέντων των πρόωρων εκλογών, ώστε να αποφευχθεί η ανάλωση πολιτικού κεφαλαίου σε ετεροβαρή ζητήματα...
...Συμπερασματικά, στο Μαραθώνα κάηκε οτιδήποτε άλλο εκτός από το σενάριο των πρόωρων εκλογών. Ας το παρακολουθήσουμε." από το άρθρο μας εδώ. Αλλά και πιο παλιά από τις 28 Ιουλίου ακόμη, εδώ: "Από τη μια η προσφυγή στις κάλπες, υπό τις παρούσες συνθήκες και επιλογές, φαίνεται "αυτοκτονική" από την άλλη το πολιτικό σύστημα δείχνει ότι αρχίζει να προετοιμάζεται για μια εκλογική αναμέτρηση."

Δεν στα υπενθυμίζω αυτά αγαπητέ μου αναγνώστη για να ευλογήσω τα γένια του ιστολογίου -εντάξει το κάνω και γι' αυτό- αλλά για να καταγράψω μια πιθανή πτυχή της στρατηγικής του κ. Καραμανλή, η οποία επί του παρόντος δεν είναι ακόμη απολύτως ορατή, ενώ  με τα σημερινά δεδομένα φαντάζει ως παράδειγμα "πολιτικής αυτοκτονίας"! Σου ξεκαθαρίζω βέβαια ότι όλα όσα σου παραθέτω εδώ δεν είναι προϊόν ρεπορτάζ - δεν είμαι δημοσιογράφος εξάλλου - αλλά αναλύσεων της τρέχουσας επικαιρότητας , όπως την μαθαίνεις κι εσύ, από την πλευρά όμως της πολιτικής επικοινωνίας.

Κατά τη δική μου άποψη λοιπόν, η προκήρυξη των εκλογών δεν ήταν ούτε "αυθόρμητη" κίνηση που αποφασίστηκε την τελευταία στιγμή, ούτε  η εν λόγω επιλογή ανταγωνίστηκε ποτέ άλλες επιλογές όπως εκείνη του ανασχηματισμού. Αποτελεί μια στρατηγική επιλογή του Πρωθυπουργού, από τη στιγμή που ο κ. Παπανδρέου αποφάσισε να ανακοινώσει την απόφασή του να προκαλέσει πρόωρη προσφυγή στις κάλπες το Μάρτιο του 2010 με αφορμή την εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας.

Από τη στιγμή εκείνη λοιπόν, άρχισε να ξεδιπλώνεται η συγκεκριμένη στρατηγική του Αρχηγού της Νέας Δημοκρατίας, με κομβικά σημεία - τα οποία και πάλι πολλά απ' αυτά είχαμε επισημάνει με άρθρα μας, χωρίς όμως τότε να είμαστε σε θέση να τα ερμηνεύσουμε - και τα οποία τώρα μπορούμε να παραθέσουμε, ώστε να σχηματοποιηθεί η εικόνα:

• Η "αποστασιοποίηση" του Πρωθυπουργού από συγκεκριμένες παλαιότερες θέσεις του, καθώς και θέσεις της προ του 2004, Νέας Δημοκρατίας - ενδεικτικά αναφέρω την εγκατάλειψη της ρητορικής περί "διεφθαρμένης περιόδου Σημίτη" - αλλά και δηλώσεις σε ανύποπτο χρόνο περί "κούρασης". 
• Εμβληματική διακοπή των εργασιών της Βουλής με αφορμή τις Ευρωεκλογές.
• Διεξαγωγή του προεκλογικού αγώνα των Ευρωεκλογών σχεδόν αποκλειστικά από τον Πρωθυπουργό.
• Έντονη επικοινωνιακή προβολή δραστηριοτήτων του κ. Καραμανλή κατά τη θερινή περίοδο αλλά και "περίεργη" για τα καθ' ημάς πολιτικά ήθη υπερ-παραγωγή (!) νομοσχεδίων-εξαγγελιών από πλευράς Κυβέρνησης.
• Η σε όλους τους τόνους και με κάθε ευκαιρία επιβεβαίωση από όλα το πολιτικό δυναμικό της Νέας Δημοκρατίας περί στήριξης της υποψηφιότητας του κ. Παπούλια. Προσέξτε: όχι οποιασδήποτε υποψηφιότητας- προερχόμενης και από το ΠΑΣΟΚ πιθανώς- αλλά ονομαστικά του κ. Παπούλια. Θα μας χρειαστεί παρακάτω αυτή η παρατήρηση.
• Αυτόβουλη -έτσι διαβάζουμε τουλάχιστον- απομάκρυνση επιφανών στελεχών της Νέας Δημοκρατίας που ενεπλάκησαν - δικαίως ή αδίκως - σε "γκρίζες" υποθέσεις.
  

Η λίστα δεν τερματίζει εδώ, αλλά είναι επαρκής για να διατυπωθούν τα εξής συμπεράσματα:

• Το ΠΑΣΟΚ θα βρεθεί αντιμέτωπο με μια ολοκληρωμένη και προσχεδιασμένη επικοινωνιακή στρατηγική από πλευράς Κυβέρνησης και όχι με μια εσπευσμένη και "αυθόρμητη" απόφαση για προκήρυξη πρόωρων εκλογών και μάλιστα με όλα τα στοιχεία να συνηγορούν προς μια περίπου "κίνηση πολιτικού αυτοχειριασμού" της Νέας Δημοκρατίας. Είναι σαφές ότι ο Πρωθυπουργός είχε προσμετρήσει και το πολιτικό κόστος της συγκεκριμένης επιλογής που θα προκύψει από τη δυσαρέσκεια της βάσης αλλά και των στελεχών της Νέας Δημοκρατίας. Εμείς το είχαμε ήδη επισημάνει στο "ημερολόγιο του νεοδημοκράτη"(προηγούμενο άρθρο μας), αλλά τώρα είναι εμφανές ότι το κόστος αυτό είχε προεξοφληθεί προ καιρού.
• Ο Πρωθυπουργός έχει επιλέξει να κινηθεί σε "διόμιση φάσεις": Εκλογές στις 4 Οκτωβρίου με στόχο να μην κατορθώσει το ΠΑΣΟΚ να σχηματίσει αυτοδύναμη Κυβέρνηση. Αυτονόητο. Θα μπορούσε να το επιδιώξει αυτό και το Μάρτιο, εκμετελλευόμενος - υποτίθεται- τον ενδιάμεσο πολιτικό χρόνο. Θα υπήρχαν όμως δύο σοβαρά μειονετήματα: η ανάγκη λήψης δύσκολων οικονομικών μέτρων και η ενδεχόμενη ανάγκη αντιμετώπισης κοινωνικών αντιδράσεων θα ενίσχυε σημαντικά την πιθανότητα να προσέκρουε το Μάρτιο η Νέα Δημοκρατία σε μια μη αναστρέψιμη κατάσταση και το ΠΑΣΟΚ να εξασφάλιζε πολύ πιο άνετα την αυτοδυναμία, μη επιτρέποντας άλλη ευκαιρία για εκλογική αναμέτρηση. Με την επιλογή τον πρόωρων εκλογών ο Πρωθυπουργός διατηρεί την πρωτοβουλία των κινήσεων, εξασφαλίζει "ήρεμο" κλίμα -ποιος κάνει απεργίες εν μέσω εκλογών;- και επιπλέον ελπίζει να μην αποκτήσει την απαιτούμενη αυτοδυναμία το ΠΑΣΟΚ, οπότε εξασφαλίζει "πολλαπλότητα" εκλογικών ευκαιριών και ενδεχομένως εκμετάλλευση κάποιας θετικής συγκυρίας (ας πούμε μιας επικοινωνιακής αστοχίας του ΠΑΣΟΚ ή άλλης εξέλιξης). Στη συνέχεια και υπό την προϋπόθεση ότι ο κ. Παπανδρέου δεν εξασφαλίζει ποσοστό ικανό να του δώσει την πλειοψηφία της Βουλής είναι σαφές ότι θα προκύψουν εκ νέου εκλογές. Η πιθανότητα συνεργασιών είναι μάλλον ελάχιστη, υπό τις παρούσες συνθήκες. Σε αυτήν την περίπτωση έρχεται να συνδράμει η θεωρεία της "δεξαμενής των δεξιών ψηφοφόρων", το ΛΑΟΣ. Αναρωτιέμαι πια θα είναι η απάντηση των ψηφοφόρων του ΛΑΟΣ- αλλά και των "διαμαρτυρόμενων" ψηφοφόρων της Νέας Δημοκρατίας, ευρύτερα- στην περίπτωση που θα βρεθούμε μπροστά σε μια δεύτερη εκλογική αναμέτρηση, με το ΠΑΣΟΚ να απέχει ελάχιστα από το σχηματισμό αυτοδύναμης Κυβέρνησης. Δεν θα έβλεπα άλλη μέθοδο να θέσει κανείς προ ενός τέτοιου -πιεστικού - διλήμματος τους "διαμαρτυρόμενους" δεξιούς ψηφοφόρους. Τέλος και εφόσον δεν ευοδοθούν όλες οι προσπάθειες του κ. Καραμανλή, απομένει άλλη μια "μισή" φάση ή ευκαιρία. Στην -εντελώς υποθετική, επί του παρόντος- περίπτωση που το Μάρτιο ο κ. Παπούλιας δεν συμμετείχε για οποιοδήποτε λόγο στην διαδικασία για την εκλογή Προέδρου, τότε ο κ. Καραμανλής -ή η Νέα Δημοκρατία αν θέλετε- και με βάση τα παρόντα δεδομένα, θα μπορούσε πολιτικά να προκαλέσει εκ νέου εκλογές εφόσον η δέσμευση περί επανεκλογής αναφέρεται στο συγκεκριμένο πρόσωπο. Θα μπορούσε η Νέα Δημοκρατία είτε να προτείνει πρόσωπο μη αποδεκτό από το ΠΑΣΟΚ είτε να μην υπερψηφίσει την πρόταση του Κινήματος. Βεβαίως αυτή η εξέλιξη δεν εξαρτάται από τη Νέα Δημοκρατία αποκλειστικά, αλλά και από άλλους παράγοντες, όπως μεταξύ άλλων είναι και η σύνθεση του Κοινοβουλίου το Μάρτιο, αλλά δεν παύει να αποτελεί ενδεχόμενο, οπότε και συνιστά μια "μισή" φάση της στρατηγικής του κ. Καραμανλή, όπως εμείς την αντιλαμβανόμαστε.

Ασφαλώς, για τον κ. Καραμανλή η συγκεκριμένη στρατηγική που περιγράψαμε εμπεριέχει τεράστιο ρίσκο, αφού είναι πιθανός ο σχηματισμός αυτοδύναμης Κυβέρνησης από το ΠΑΣΟΚ, μετά το αποτέλεσμα της 4ης Οκτωβρίου και κατά συνέπεια ό,τι αναφέραμε θα αποτελεί επιστημονική φαντασία, αλλά παράλληλα -στην περίπτωση ήττας- αλλά και αφορμή για την δρομολόγηση σημαντικών μεταβολών στη Νέα Δημοκρατία. Όμως, η φαινομενικά ορθότερη "συμβατική" στρατηγική περί εξάντλησης του πολιτικού χρόνου και στη συνέχεια δρομολόγης εξελίξεων αναλόγως των δεδομένων του πολιτικού σκηνικού το Μάρτιο του 2010 θα αφαιρούσε από τον Πρωθυπουργό κάθε περιθώριο ελιγμών και νομοτελειακά θα οδηγούσε - στην καλύτερη περίπτωση - σε μια αξιοπρεπή εκλογική ήττα. Εάν το σενάριο που περιγράψαμε όντως αποτελεί επιλογή του Πρωθυπουργού, τότε αναμένουμε να "παίξει" έντονα η εικόνα του κ. Καραμανλή - και όσο το δυνατόν λιγότερο εκείνη της Νέας Δημοκρατίας - και επίσης αναμένουμε έντονη πόλωση, υπό την έννοια των πιεστικών διλημμάτων, αλλά και επαναφορά της εικόνας των "γαλανόλευκων"  σημαιών στις προεκλογικές συγκεντρώσεις και τη ρητορική της Κυβέρνησης, η οποία αναμένεται να κινηθεί στη λογική του "Ελληνίδες -Έλληνες" αντί του "Νεοδημοκράτισσες-Νεοδημοκράτες". Ακόμη, δε θα μας εξέπλητε και ολίγη ή περισσότερη "αρνητική" διαφήμηση τόσο για το ΠΑΣΟΚ όσο και για τον Πρόεδρό του, στα διαφημιστικά σποτ της Νέας Δημοκρατίας. Είναι σαφές ότι στα ψηφοδέλτια του κυβερνώντος κόμματος όχι μόνον θα συμμετάσχουν όσο το δυνατόν λιγότεροι υποψήφιοι, εξ εκείνων που "πίκραναν" αλλά και το γεγονός αυτό θα αποτελέσει και ιδιαίτερο σημείο προβολής για τον εξευμενισμό της "ταραγμένης" κεντροδεξιάς εκλογικής βάσης. Εν κατακλείδι, αναμένουμε μια πολύ "σκληρή" προεκλογική αναμέτρηση, ιδιαίτερα δε στη δεύτερη φάση της εφόσον αυτή υλοποιηθεί.
Δεν μπορούμε όμως να αποκλείσουμε άλλο ένα σημείο. Είπαμε ήδη ότι κατά τη γνώμη μας η συγκεκριμένη επιλογή του κ. Καραμανλή, περί προκήρυξης πρόωρων εκλογών, φαίνεται να  είναι καλά σχεδιασμένη και προετοιμασμένη. Εξ' αυτής και μόνο της εκτίμησης, δεν μπορούμε να αποκλείσουμε τη λογική της επέκταση που είναι ο Πρωθυπουργός να "εμφανίσει" ένα "κρυμμένο" επικοινωνιακό "χαρτί", προς ενίχυση της εκλογικής του επιρροής. Επαναλαμβάνουμε προς άρση παρεξηγήσεων ότι εμείς δεν διαθέτουμε "στοιχεία του ρεπορτάζ", όπως είναι και η έκφραση του συρμού. Από την ανάλυση της επικαιρότητας όμως ένα τέτοιο ενδεχόμενο δεν είναι απίθανο. Εις το επανιδείν!

Τι θα Δείξουν οι Δημοσκοπήσεις πριν τη ΔΕΘ;

Κι ενώ η συσσώρευση ενέργειας στο πολιτικό σκηνικό συνεχίζεται, τροφοδοτούμενη μονομερώς κατά μείζονα λόγο από την Κυβέρνηση, στο επικοινωνιακό πεδίο και από την οικονομική κρίση στον καμβά της πραγματικότητας, οι πάντες δείχνουν να αναμένουν τα μηνύματα των επόμενων δημοσκοπήσεων προκειμένου να χαράξουν τη στρατηγική τους για το "περίεργο" Φθινόπωρο που πλησιάζει. Τα διλήμματα προ των πολιτών έχουν τεθεί με το γνωστό τετριμμένο και παραδοσιακό για την ελληνική πολιτική σκηνή, μοτίβο: "ανασχηματισμός ή εκλογές;", "υπευθυνότητα ή ανευθυνότητα;", "εκλογές και αλλαγή πολιτικής ή πολιτική σταθερότητα με τα ίδια, φθαρμένα, πρόσωπα;" και εν τέλει 'ΝΔ ή ΠΑΣΟΚ;", "Καραμανλής ή Παπανδρέου;". Το πολιτικό μας σύστημα εμμένει στην χαρακτηριστική του ακινησία λόγων, έργων και ιδεών. Τα κόμματα της ελάσσονας αντιπολίτευσης σχολιάζουν την επικοινωνιακή επικαιρότητα που δημιουργούν οι μονομάχοι της εξουσίας και συντελούν κι αυτά με τη σειρά τους στη συνολική αναπαραγωγή της πολιτικής ακινησίας.
Στην πραγματικότητα λοιπόν, έχουμε ένα "παραδοσιακό" πολιτικό σύστημα, το οποίο ανεξαρτήτως συνθηκών -οικονομικής κρίσης, οικολογικής κρίσης, εμφάνισης φαινομένων έντονης διαφθοράς,έντασης στο Αιγαίο ή ό,τι άλλο ενσκήψει - ανταποκρίνεται με απλή αντιγραφή του εαυτού του. Αυτό το φαινόμενο συνιστά και το κεντρικό πολιτικό μας πρόβλημα: οι λύσεις και τα διλήμματα που τίθενται στην κρίση του εκλογικού σώματος κινούνται στο δικό τους εξαιρετικά περιορισμένο ορίζοντα γεγονότων. Η απάντηση του εγχώριου πολιτικού συστήματος στα σύγχρονα αλλά και στα παλαιότερα ζητήματα που μας απασχολούσαν εξακολουθεί να κινείται στο μονότονο δίπολο: "Καραμανλής ή Παπανδρέου;", "ΝΔ ή ΠΑΣΟΚ;".
Ο αυτοπεριορισμός της ελευθερίας του πολιτικού μας συστήματος και η αδυναμία του να παράγει καινούρια πολιτικά εργαλεία ώστε να αντιμετωπίσει επαρκώς τις προκλήσεις της εποχής, προσδιορίζει και το πλαίσιο στο οποίο αναμένεται να κινηθούν οι τρέχουσες δημοσκοπικές τάσεις. Με συστημικές πρακτικές, το επικοινωνιακό πρόβλημα της Κυβέρνησης δεν πρόκειται να επιλυθεί. Παροχολογία, επαναφορά στην ατζέντα της καθημερινότητας του πολίτη, ανασχηματισμός κομματικών στελεχών και παρόμοιες επιλογές δεν είναι ικανές να αναστρέψουν τις τάσεις που διαμορφώθηκαν στο εκλογικό σώμα. Μπορούν να δώσουν μια παραπλανητική εικόνα στο πεδίο των ποιοτικών χαρακτηριστικών, σε καμιά περίπτωση όμως δεν έχουν το δυναμικό - ακριβώς επειδή κινούνται αυστηρά μέσα στα όρια του αδρανούς πολιτικού μας σκηνικού - να προκαλέσουν ουσιαστικές ανατροπές. Ομοίως, η αντιπολευτική τακτική του ΠΑΣΟΚ - με την υιοθέτηση της ρητορικής της "αντιπολίτευσης-πασπαρτού" όπου ανεξαρτήτως τι παρουσιάζει η Κυβέρνηση η αντιπολίτευση διαφωνεί μέχρι να επανέλθει στην εξουσία - δεν έχει το δυναμικό να τροφοδοτήσει το Κίνημα με την απαραίτητη πολιτική ενέργεια ώστε να αποκτήσει το momentum νίκης. Η αυτοδυναμία δεν είναι καθόλου βέβαιη και μαζί με αυτήν και η εσωτερική και λειτουργική ενότητα του ΠΑΣΟΚ.
Αναμένουμε λοιπόν να δούμε τις ίδιες τάσεις που αποτυπώθηκαν στις Ευρωεκλογές, με μικρές παραλλαγές προσαρμοσμένες στην τρέχουσα επικαιρότητα, αφού μέχρι τώρα το σύστημα απλώς αναπαρήγαγε τον εαυτό του, Το ίδιο το πρόβλημα βέβαια είναι ταυτόχρονα και η λύση του. Με τόση πολιτική ενέργεια που έχει συσσωρευθεί, ο πρώτος που θα καταφύγει σε καινοτόμες πολιτικές επιλογές, σε πρωτότυπες και χρήσιμες πολιτικές  λύσεις, ξεφεύγοντας από τα τετριμμένα διλήμματα θα είναι και εκείνος που θα κόψει πρώτος το νήμα της εξουσίας. Επανέρχεται βέβαια και πάλι το ερώτημα της ποιότητας του πολιτικού μας δυναμικού, υπό την έννοια ότι δεν έχουμε δει και τους πλέον ικανούς εκ των συμπολιτών μας να ευρίσκονται σε θέσεις εξουσίας. Αντίθετα, τόσο ο ξύλινος πολιτικός λόγος όσο και η περιορισμένης βαρύτητας πολιτική τους πράξη δεν μας αφήνουν και πολλά περιθώρια αισιοδοξίας για κάτι πραγματικά καινούριο. Είδομεν!

Ένα Προτεινόμενο Προβλεπτικό Εκλογικό Μοντέλο

               Η κοινή γνώμη καθ' όλο το προηγούμενο διάστημα αλλά ιδιαίτερα κατά την βαίνουσα προς ολοκλήρωση προεκλογική περίοδο,  τροφοδοτήθηκε με ένα μεγάλο αριθμό δημοσκοπήσεων και στατιστικών δεδομένων. Παράλληλα, η επικαιρότητα -εντόνως ρέουσα - διαμορφώνει, σε συνδυασμό και σε αλληλεπίδραση, με το δημοσκοπικό ορυμαγδό ένα εξαιρετικά δύσκολο στην πρόβλεψη εκλογικό τοπίο. Είναι σαφές ότι όλες οι μετρήσεις συγκλίνουν στην σχεδόν βέβαιη επικράτηση του κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Το μέγεθος όμως της διαφοράς, το εκλογικό ποσοστό που θα προοιωνίζει ή όχι αυτοδυναμία σε επόμενες εθνικές εκλογές, η διαμόρφωση του πολιτικού σκηνικού της επόμενης ημέρας με την παρουσία ή όχι των "Οικολόγων-Πρασίνων", είναι μερικά μόνο από τα ζητήματα που είδη συζητώνται δημόσια. Θα προσπαθήσουμε να δώσουμε κάποιες απαντήσεις χρησιμοποιώντας ένα επιστημονικό εργαλείο που αναπτύξε η ομάδα tyxaios.

                Το δικό μας προβλεπτικό μοντέλο για τα εκλογικά αποτελέσματα - το οποίο φυσικά δεν μπορούμε να αναπτύξουμε εδώ σε όλη του την έκταση- στηρίζεται σε μια σειρά παραμέτρων κοινωνικού και ψυχολογικού-συναισθηματικού χαρακτήρα, που αφορούν στο εκλογικό σώμα, όπως:

• Ο βαθμός ωριμότητας του κοινωνικού συνόλου, σχετικά με την ικανότητά του να επεξεργάζεται και να εσωτερικεύει τα πολιτικά γεγονότα και να αποφαίνεται σε σχέση με αυτά. Το εκλογικό σώμα- ως πολιτικό ενεργούμενο του κοινωνικού συνόλου - μετασχηματίζει τα πολιτικά μυνήματα σε πολιτική πράξη, ψήφο ή ακόμη και αποχή, με ρυθμό και διαδικασίες που προσδιορίζονται από αυτόν το βαθμό ωριμότητας.

• Το ευρύτερο πολιτικό κοινωνικό και οικονομικό περιβάλλον. Δεν θεωρούμε τυχαίο το γεγονός ότι παράλληλη συζήτηση σχετικά με τη σκανδαλολογία και τη διαφθορά απασχολεί και την πολιτική ζωή της Μ. Βρετανίας ή και άλλες χώρες της ευρωπαϊκής γειτονιάς μας. Ο καμβάς πάνω στον οποίο απλώνεται η πολιτική συμπεριφορά των επί μέρους κοινωνιών είναι κοινός και αυτό δεν μπορεί να αγνοηθεί.

• Η ιδιομορφίες και η ιδιοσυστασία της ελληνικής κοινωνίας. Η ιστορική διακριτότητα των κοινωνιών τις ιονίζει με διαφορετικό συναισθηματικό και ψυχολογικό φορτίο, πολλώ δε μάλλον την καθ' ημάς με τόσο έντονη και πλούσια ιστορική παρουσία και συναφείς συλλογικές μνήμες.

              Ποσοτικοποιώντας τις παραμέτρους που σημειώνουμε πιο πάνω, είμαστε σε θέση να κατασκευάσουμε ένα λειτουργικό μοντέλο που σε συνδυασμό με τα δημοσκοπικά και εκλογικά δεδομένα να παράγει προβλέψεις εκλογικών αποτελεσμάτων με μια ουσιώδη διαφορά από τα ήδη υφιστάμενα μοντέλα: ενσωματώνει την μακροσκοπική "ψυχολογία της κάλπης" στα αποτελέσματά του. Πιο απλά, αυτό που κάνει το μοντέλο μας δεν είναι παρά να "παραμορφώνει" ή να "φιλτράρει" αν θέλετε την στατική δημοσκοπική εικόνα και να την εξάγει ως τρέχον εκλογικό αποτέλεσμα, προσθέτοντάς της μια καίρια -κατά την άποψή μας - πολιτική ψυχοδυναμική παράμετρο.

              Τα αποτελέσματα της εφαρμογής του μοντέλου μας, τόσο διαχρονικά όσο και σε σχέση με την επικείμενη εκλογική διαδικασία, συνοψίζονται στα ακόλουθα συμπεράσματα:

• Όσο κι αν διαφεύγει της προσοχής μας, κεντρικό και κυρίαρχο πολιτικό γεγονός της πρόσφατης πολιτικής μας ιστορίας παραμένει η εκλογική νίκη της Νέας Δημοκρατίας το 2004. Επρόκειτο για μια ουσιαστική μεταστροφή του εκλογικού σώματος και της κοινωνίας, ανάλογη με εκείνη που συνέβη το 1981. Η συγκεκριμένη μεταβολή στάσης δεν ήταν ούτε ευκαιριακή ούτε καθορισμένη από τα πρόσωπα, τους ηγέτες ή την τότε επικαιρότητα. Όχι ότι δεν είναι σημαντικά τα πρόσωπα και οι πολιτικές. Οι σημαίνουσες κοινωνικές μεταβολές όμως είναι αυτές που κατευθύνουν τα γεγονότα. Εκείνα λοιπόν τα αποτελέσματα αποτελούν τη βάση "μέτρησης" οποιασδήποτε μετέπειτα εκλογικής μάχης, μέχρι να μεταβληθούν εκ νέου θεμελιώδη κοινωνικά - και όχι πολιτικά -δεδομένα.
• Το πραγματικό δίλημμα σε κάθε εκλογική αναμέτρηση μετά το 2004, είναι η σχέση -θετική, ουδέτερη ή αρνητική- της στατιστικά σημαντικής μερίδας των ψηφοφόρων με τη διακυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας. Όλα τα άλλα διλήμματα αποτελούν ή ευκαιριακή συνθηματολογία ή παραλλαγές του παραπάνω. Ένας πολιτικός σχηματισμός που έλαβε την προτίμηση του 45,36% των εκλογέων, το 2004, θα απωλέσει την πλειοψηφία από πολίτες που ήδη -και σε κομβικό στορικό σημείο- τον είχαν επιλέξει και όχι από πολίτες που πρέπει να υπερβούν ψυχολογικά και συναισθηματικά φράγματα για να τον υπερψηφίσουν. Επρόκειτο για "στρατηγική" επιλογή του εκλογικού σώματος, αν θέλετε.
• Η "κινητικότητα" των ψηφοφόρων του ΠΑΣΟΚ είναι σαφώς μεγαλύτερη από αυτήν της Νέας Δημοκρατίας. Το γεγονός αυτό δεν εδράζεται στις ιδιαιτερότητες των παρατάξεων αλλά σε αυτα που αναφέραμε πιο πάνω, δηλαδή στην κεντρική πολιτική επιλογή μεγάλης μερίδας των πολιτών που δεν μεταβάλλεται εύκολα ή τουλαχιστον δεν υπάρχουν οι ενδείξεις στην κοινωνία για μια τέτοια μεταβολή. Το ΠΑΣΟΚ δεν έχει αυξήσει δυναμικά τα προηγούμενα ποσοστά του. Να θυμίσουμε εδώ ότι το αποτέλεσμα για το ΠΑΣΟΚ στις Εθνικές εκλογές του 2007 ήταν 40,55%. Η πλειονότητα των δημοσκοπήσεων δεν πλησιάζει καν αυτό το ποσοστό για την αξιωματική αντιπολίτευση και μάλιστα ενόψει Ευρωεκλογών.
  
• Ο ρυθμός "απομάκρυνσης" ψηφοφόρων από το εκλογικό δυναμικό της Νέας Δημοκρατίας μπορεί μεν να συνεχίσθηκε από το 2004- υπενθυμίζουμε ότι στις εκλογές του 2007 η ΝΔ απώλεσε το 3,51% του ποσοστού της- δεν βρίσκεται όμως  σην παρούσα συγκυρία, στο μέγιστο αλλά κατά τη δική μας εκτίμηση έχει σταθεροποιηθεί. Το εκλογικό σώμα βρίσκεται σε φάση "στερεοποιήσης" σε ότι αφορά το κεντροδεξιό του κομμάτι ενός εξακολουθεί να διατηρείται σε υψηλή "ρευστότητα" στα κεντροαριστερά. Σημειώνουμε και πάλι ότι οι παραπάνω εκτιμήσεις αφορούν όχι σε δημοσκοπικά ευρήματα αλλά -κατά τη δική μας αντίληψη- απεικονίζουν την εκλογική κοινωνική και ψυχολογική στάση όπως θα εκφρασθεί τελικά στην κάλπη.
• Εν κατακλείδι, η δική μας εκτίμηση θεωρεί εξαιρετικά αμφίρροπο το αποτέλεσμα της 7ης Ιουνίου σε ότι αφορά στη διαφορά των δύο μεγάλων κομμάτων, με το κεντρικό ποσοστό γύρω από το οποίο θα ταλαντεύονται να βρίσκεται κοντά στο 37%. Η διαφορά μεταξύ τους δύσκολα-πάντοτε κατά τη δική μας - θα ξεπεράσει το 2%. Δεν θα μας εξέπληττε ένα αποτέλεσμα με το ΠΑΣΟΚ να λαμβάνει κοντά στο 38% και η Νέα Δημοκρατία να κυμαίνεται στο 36,5%. Το ΚΚΕ θα ενισχυθεί αρκετά, η πρόβλεψη του μοντέλου μας το ανεβάζει στο 8,8%, ενώ κοντά στο 4,5% ως 4,8% διαβλέπουμε το ποσοστό του ΣΥΡΙΖΑ. Για το ΛΑΟΣ, υπάρχει κατά την άποψή μας, σοβαρή πιθανότητα να αποτελέσει το διακύβευμα της βραδιάς -σχετικά με το αν θα ξεπεράσει το 3% ή όχι σε "ντέρμπι" με τους Οικολόγους-Πράσινους, με τον ένα από τους δύο να ξεπερνά το "κατώφλι". Οι "λοιποί" μάλλον θα κυμανθούν οριακά λίγο πάνω ή λίγο κάτω του 6%.

Σας ευχόμαστε ένα απολαυστικό τριήμερο!