Η Απεργία των Συντεχνιών.

Όπως ήταν αναμενόμενο, η χώρα βρίσκεται για άλλη μια φορά σε σημείο κρίσιμο. Αναμενόμενο εξαιτίας τόσο της ανικανότητας του πολιτικού συστήματος όσο και της επίμονης ακινησίας και άρνησης να παραδώσουν τα κεκτημένα τους - πάντοτε εις βάρος όσων δεν μετέχουν στο "πάρτυ" - όλες οι συντεχνίες που συναλλάσσονται από τη Μεταπολίτευση και μετά με κόμματα και συμφέροντα.

Το Μνημόνιο ως συγκροτημένο και άκαμπτο οικονομικό πρόγραμμα, άρρηκτα συνδεδεμένο με την επιβίωση της Ελληνικής Οικονομίας, έχει ασκήσει τεράστια πίεση στα θεμέλια της περίφημης "Γενιάς του Πολυτεχνείου".

Της γενιάς δηλαδή που άντλησε πολιτική ισχύ από την αντιπαράθεσή της με τη Χούντα και  κατόπιν την εξαργύρωσε οικονομικά, χωρίς όμως να μεταβάλλει ουσιωδώς τα πολιτικά μέσα πίεσης με τα οποία αρχικά συστάθηκε και εξοπλίστηκε.

Εν ολίγοις, φτάνουμε στο σήμερα όπου η "Μνημονιακή πολιτική" κατόρθωσε να συμπιέσει πολιτικά τα μεταπολιτευτικά κόμματα, να συνθλίψει πολιτικές "οικογένειες" που μας έμειναν "αμανάτι" μετά το 1974, να αποκαλύψει σκάνδαλα στην πολιτική και στην κοινωνία που αν κάποιος τα περιέγραφε μόλις δύο χρόνια πριν θα τον λοιδωρούσαν ομοθυμαδόν άπαντες.

Το Μνημόνιο λοιπόν ήρθε για να ανατρέψει, να εκθεμελιώσει τα προνόμια -πολιτικά, κοινωνικά και οικονομικά - μιας ολόκληρης γενιάς. Ιστορικής γενιάς αλλά κορεσμένης και εν πολλοίς διεφθαρμένης και διαφθείρουσας.

Πως απαντά λοιπόν η ακόμη δεσπόζουσα "Γενιά του Πολυτεχνείου" στα σύγχρονα ερωτήματα της παγκοσμιοποιημένης οικονομίας;

Με...απεργία!
Συνδικαλιστικές οργανώσεις που δεν εκπροσωπούν παρά συντεχνίες στρατιών δημοσίων υπαλλήλων, προνομιούχων και μονίμων, "ιδιωτικούς" υπαλλήλους των καλοπληρωμένων μας ΔΕΚΟ (που τον τίτλο της Ανωνύμου Εταιρείας και τα "γαλόνια" της ιδιωτικής οικονομίας τα θυμούνται ΜΟΝΟ όταν το κράτος/μέτοχος επιβάλλει περικοπές) και βεβαίως ομάδες "ειδικών μισθολογίων" -ναι, των γνωστών καλοπληρωμένων "απαραίτητων" υπαλλήλων - και επίσης γερά προστατευμένα επαγγέλματα-κάστρα άπαρτα βουνά!

Με απεργία λοιπόν, οι προνομιούχοι των επιδομάτων "ταχείας διεκπεραίωσης", του "πλυσίματος χεριών", του εντελώς απαραίτητου Οργανισμού Αποξήρανσης της Κωπαΐδας, της προστατευμένης άδειας άσκησης επαγγέλματος και μαζί τους η άγαμη θυγατέρα, ο έφηβος συνταξιούχος και μαζί τους μπροστάρηδες διάφορα μέλη ΔΣ (συνδικαλιστές φυσικά!) διαφόρων Δημόσιων οργανισμών και επιχειρήσεων και μελλοντικοί Υπουργοί και Βουλευτές από τα "σπλάχνα" του συνδικαλιστικού κινήματος!

Αν νομίζετε ότι όλοι αυτοί απεργούν για τον άνεργο, τον ελεύθερο επαγγελματία της αγοράς, τον μικροσυνταξιούχο ή τον αναξιοπαθούντα κάνετε λάθος.

Όλοι αυτοί δε δίνουν δεκάρα τσακιστή γι' αυτούς.
ΑΝ έδιναν δε θα κρατούσαν για χρόνια τις υποθέσεις τους στα δικαστήρια. Γιατί μέσα σ' αυτούς είναι και απολυμένοι που περιμένουν να επιδικαστούν αποζημιώσεις. Και οι αρμόδιοι "απέχουν"!
ΑΝ έδιναν δε θα περίμενε ο συνταξιούχος για χρόνια την πενιχρή του σύνταξη. Θα δούλευαν οι μόνιμοι υπάλληλοι των Ταμείων.
ΑΝ έδιναν δε θα περίμενε στην ουρά ο πολίτης. Θα τον εξυπηρετούσε ο εφοριακός (που απεργεί επί τριήμερο! Αμ πως! Περισσότερα προνόμια πιο σκληρός ο αγώνας!)
ΑΝ έδιναν...απλούστατα δε θα είχαμε τον Τόμσεν πάνω από το κεφάλι μας!

Απεργία λοιπόν!
Το ξέρει καλά αυτό το παιχνιδάκι η Γενιά του Πολυτεχνείου.
Από την εποχή της Χούντας που έκανε τον αγώνα της από το Παρίσι και το Βερολίνο αφήνοντας τον απλό λαό χωρίς ηγεσία μέχρι τις μέρες του 1974 που άρχισε να επιστρέφει μόλις ήταν βέβαιη ότι τα "πράγματα ηρέμησαν". Στο ενδιάμεσο βέβαια εκμεταλλευόταν άγρια τη λαϊκή αγανάκτηση κεφαλαιοποιώντας πάνω της.

Το ίδιο εργάκι και τώρα:
Συμπαρασύρει τον άνεργο ώστε να διατηρηθούν τα προνόμια του βολεμένου.
Προσκαλεί σε αγώνα τον ταλαιπωρημένο πολίτη προκειμένου να συνεχίσει να εισπράττει το "ειδικό μισθολόγιό" του ο προνομιούχος.
Ομογενοποιεί τον πραγματικό ελεύθερο επαγγελματία με τον "δικτυωμένο" κάτοχο μιας άδειας προστατευμένου επαγγέλματος.

Αίτημά τους η ακινησία! Ζητούμενό τους η διαιώνηση των προνομιακών τους εισοδημάτων εις βάρος του συνόλου. Βεβαίως και για τους απογόνους τους. Γιατί αυτή είναι η περιούσια Γενιά!
Ένα τοτέμ στο κέντρο της Ελλάδας που για κάποιο άγνωστο λόγο είμαστε ταγμένοι να ταΐζουμε αγόγγυστα και να προσερχόμαστε αυθόρμητα όποτε σημαίνει προσκλητήριο για "επαναστατική γυμναστική"!

Απεργία λοιπόν!
Η Γενιά του Πολυτεχνείου στο Κύκνειο Άσμα της! 

Και Τώρα η Ώρα του Καραμανλή(;)

Αγαπητέ αναγνώστη,

αντιλαμβάνομαι ότι το τελευταίο που σε απασχολεί αυτή τη στιγμή - λίγο πριν επισημοποιηθεί η σύμπραξη των τριών αρχηγών στη στήριξη του Μνημονίου 2 - είναι το ερώτημα που σου θέτω. Εντούτοις, εγώ θα στο θέσω κι εσύ αν θες το σκέφτεσαι και μου απαντάς.

Τι θα ψηφίσει ο Κώστας Καραμανλής στη Βουλή, όταν έρθει η ώρα να εισαχθεί στο Κοινοβούλιο προς ψήφιση το κείμενο του Μνημονίου 2;
Οι επιλογές είναι οι παρακάτω:

• Ναι. Δηλαδή θα στηρίξει το Μνημόνιο 2, στο πλαίσιο της κομματικής πειθαρχίας. Προφανώς κίνηση στήριξης Σαμαρά αλλά και κίνηση συσσωμάτωσης στην κοινοβουλευτική ομοθυμία που είθισται να αποτελεί κανόνα στα δικά μας κομματικά ήθη. Δηλαδή ο Καραμανλής απεκδύεται την ιδιαιτερότητα ονόματος και αξιώματος και εντάσσεται ως "στρατιώτης" στην παράταξη. Ναι, αλλά... ο Κώστας Καραμανλής δεν είναι ένας απλός βουλευτής. Είναι εκείνος ο πρώην Πρωθυπουργός που - για να μη σε ζαλίζω - βιάστηκε να παραδώσει την εξουσία προφανώς για να μην κληθεί ο ίδιος να διαχειριστεί ό,τι διαχειρίστηκε ο κ. Παπανδρέου. Επίσης, είναι ο μοναδικός εκπρόσωπος της γενιάς των Καραμανλήδων στο Κοινοβούλιο -εκπρόσωπος του "τζακιού" δηλαδή - και αντιλαμβάνεσαι πόσο θα μετρήσει μια θετική ψήφος σε ένα θεσμικό κείμενο όπως το Μνημόνιο 2, το οποίο θα παρακολουθεί την πολιτική του καριέρα για πάντα. Όπως και των υπολοίπων βέβαια αλλά πες μου δεν το θεωρείς "πολύ βαρύ" η υπόθεση "Μνημόνιο" να "καταπιεί" δύο πολιτικά τζάκια μέσα σε δύο χρόνια; Προφανώς αναφέρομαι σε Καραμανλή-Παπανδρέου. Προσωπικά, δεν πολυ-πιστεύω τις θεωρίες περί "ανατροπής" του πολιτικού σκηνικού και διάφορα τέτοια.
• Όχι. Δηλαδή δεν θα στηρίξει το Μνημόνιο 2, παρά την - κατά τα φαινόμενα, γιατί κανείς ποτέ δεν μπορεί να ξέρει - κομματική πειθαρχία που θα επιβάλλει ο κ. Σαμαράς. Βεβαίως σε αυτήν την περίπτωση είναι προφανές ότι δρομολογούνται εξελίξεις στο πολιτικό πεδίο, γιατί πολύ απλά θα είναι η πρώτη ηχηρή παρέμβαση του Κώστα Καραμανλή μετά τα γνωστά γεγονότα των εκλογών του 2009 και ό,τι ακολούθησε μετά. Θα συγκρουστεί ο Καραμανλής με το Σαμαρά "αδειάζοντας" ο πρώτος τον δεύτερο σχετικά με την ακολουθούμενη πολιτική του κόμματος απέναντι στο Μνημόνιο; Ή μήπως ο Σαμαράς θα αφήσει ελεύθερους τους Βουλευτές να ψηφίσουν, διακινδυνεύοντας να εμπλακεί σε μια υπόθεση που μπορεί να ρίξει την Κυβέρνηση Παπαδήμου και να οδηγηθεί η χώρα σε εκλογές αλλά και σε απρόβλεπτες συνέπειες; 
• "Απών", "παρών", "πήγα για τσιγάρο"! Μη γελάς. "Φοριέται" τελευταία στη Βουλή η συγκεκριμένη επιλογή καθώς πολλοί Βουλευτές προσπαθούν να ισορροπήσουν μεταξύ κομματικής γραμμής και εκλογικής πελατείας, αφού η ψήφος στο Μνημόνιο και στα συναφή νομοσχέδια "κοστίζει". Λες ο Καραμανλής να "απέχει"; Δεν το αποκλείω αλλά οπωσδήποτε μια τέτοια αποχή δεν μπορεί παρά να μας προβληματίσει πολιτικά.

       Η ψήφος του Κώστα Καραμανλή σε μια τέτοια συγκυρία και για ένα τέτοιο κείμενο μετά τις πραγματικά πρωτοφανείς εξελίξεις που ακολούθησαν καταιγιστικά μετά την ήττα του κόμματος της ΝΔ στις εκλογές του 2009 και την παραίτηση του ιδίου από την αρχηγία σίγουρα θα αποτελέσει μια πολύ χαρακτηριστική στιγμή για τον πρώην Πρωθυπουργό.

      Πρόκειται για εκείνον τον πολιτικό που εκ της θέσεώς του το 2009 και πιο πριν όφειλε να γνωρίζει για τα επερχόμενα ή σε κάθε περίπτωση θα ανέμενε κανείς να παρέμβει μετά από δύο χρόνια πολιτικής σιωπής και να αποσαφηνίσει διάφορα σημεία της πολιτικής του. Ή έστω να πει τη γνώμη του. Η σιωπή του κ. Καραμανλή όλο αυτόν τον καιρό - θεσμικά πλέον - φτάνει σε ένα σημείο όπου και ο ίδιος θα κληθεί ως Βουλευτής να λάβει θέση απέναντι στις εξελίξεις φέρνοντας το πολιτικό και θεσμικό βάρος που τον ακολουθεί.

       Πιστεύει ότι το Μνημόνιο 2 είναι μονόδρομος και επιβάλλεται η ψήφισή του; Τότε όμως πως φτάσαμε ως εδώ; Μόνο από τις ενέργειες ή τα ατοπήματα του κ. Παπανδρέου; Αυτός ως πρώην Πρωθυπουργός δεν έχει να προσθέσει ή να αφαιρέσει οτιδήποτε από το κείμενο, υποτασσόμενος ως κοινός Βουλευτής στην κομματική γραμμή; 

     Πιστεύει ότι δεν πρέπει να ψηφιστεί το συγκεκριμένο οικονομικό πρόγραμμα; Ποια η εναλλακτική κατά την άποψή του; 

   Θα απέχει με κάποια πρόφαση της ψηφοφορίας, αρνούμενος - για δικούς του λόγους - να κάνει γνωστή τη θέση του για ένα μείζον ζήτημα που θα καθορίσει την τύχη της χώρας για πολλά χρόνια;

 

Ας δούμε λοιπόν τι θα ψηφίσει ο κ. Καραμανλής και νομίζω ότι θα έχει ενδιαφέρον.

Αφήστε με να Ησυχάσω...

Γεννήθηκε εκεί μεταξύ των δυο μεγάλων πολέμων. Στο χωριουδάκι του. Το '40 ήταν πέντε χρονών.Κατοχή. Στερήθηκε το φαΐ, το σχολειό, τον μεγάλο αδερφό του. Για την Ελλάδα. Οι Γερμανοί έφυγαν. Εμφύλιος. Από τη μια η Κυβέρνηση κι από την άλλη το ΕΑΜ. Και βεβαίως οι ξένοι. Ήταν 1950 κι εκείνος ήταν κιόλας 15. Δούλευε. Σκληρά. Ούτε ένσημα, ούτε τίποτα. Του ζητούσαν να μη φύγει, να μείνει να σώσει την Ελλάδα. Και πήγαινε και ένα ψευτονυχτερινό σχολείο. Τον ιδρώτα του τον μοιραζόταν με το κράτος και το αφεντικό του. Δεν το 'ξερε και δεν τον ένοιαζε. Στάλα, στάλα πλούτιζαν κράτος κι αφεντικά κι η Ελλάδα άλλαζε πρόσωπο. Έβγαινε από την απόλυτη φτώχεια και τον μισερό Εμφύλιο. Με τη δική του δουλειά. Οι άλλοι πάλευαν για την εξουσία.

Πιο μετά στη δεκαετία του '60 έφτασε στα 25. Είχε τελειώσει το Πανεπιστήμιο. Μηχανικός. Γράφτηκε και στα Ταμεία, άρχισε να δουλεύει πιο συστηματικά, πιο επίμονα. Ήρθε η Χούντα. Πάλι του ζητούσαν να σώσει την Ελλάδα. Πήγε και φαντάρος. Κύπρος, '74, Μεταπολίτευση. Συνέχεια του ζητούσαν να σώσει την Ελλάδα. 

Έφτασε το 1975. Αυτός ήταν 45. Του ζητούσαν να δουλεύει σκληρά για να μπει η χώρα στην Ευρώπη. Του άρεσε η ιδέα. Και δούλευε. Και τα λεφτά που ακούμπαγε κάθε μήνα στο Ταμείο του πηγαίναν στην Τράπεζα Ελλάδος και γινόντουσαν φτηνά δάνεια για τους "μεγάλους". Για κείνον το επιτόκιο ήταν θεόρατο. Δεν πειράζει. Για την Ελλάδα. Δεν μπόρεσε να μεγαλώσει το σπιτάκι του. Έπεσε στη "λιτότητα" του θείου Καραμανλή. Για την Ελλάδα.

Ήρθε ο Αντρέας. 1981. Αλλαγή. Έβλεπε κόσμο και κοσμάκη να διορίζεται στο Δημόσιο. Χαμογέλασε. Αυτός μόνο να δουλεύει ήξερε. Φώναζαν οι πολιτικοί απ' τα μπαλκόνια πως θα σωθεί η Ελλάδα άμα το κράτος φορτωθεί κάθε προβληματική βιομηχανία κι επιχείρηση. Ναι, αυτές που φτιάχτηκαν με τον ιδρώτα του, με τα λεφτά απ' το ταμείο του. Μετά Μητσοτάκης. Πρώτο "κούρεμα" στο ασφαλιστικό.Πάνε πάλι οι κόποι του. Ψαλιδίστηκαν. Και μετά Σημίτης. Είχε ξεπεράσει τα 55. Νέα Μεγάλη Ιδέα. Η Ελλάδα στο ευρώ. Κάντε υπομονή είπαν και πάλι οι πολιτικοί. Θα μπούμε στο ευρώ και θα γίνουμε αναπτυγμένη χώρα. Για την Ελλάδα! 

Μπήκαμε στο ευρώ. Καραμανλής. Ολυμπιακοί Αγώνες. Τον φλόμωσαν στην επανίδρυση του κράτους και στην εξωτερική πολιτική του βέτο. Στην τσέπη του τίποτα. Για την Ελλάδα. Και πάλι. 

Μετά ήρθε η κρίση. Παπανδρέου. Τρόικα. Αυτός ήταν πια 75 χρονώ. Είχε πάρει μια ψευτοσύνταξη στο μεταξύ. Παίρνεις πολλά του λένε. Αν συνεχίσεις να παίρνεις τόσα θα καταρρεύσουμε. 

-Από μένα;

-Από σένα.

Του είπαν κι άλλα. Αν καταρρεύσουμε θα καταρρεύσει και η Ευρώπη μαζί και το ευρώ. 

-Μα ρε παιδιά από τη δική μου σύνταξη θα καταστραφεί ο κόσμος όλος;

-Από τη δική σου. Παίρνεις πολλά. Κι έχεις και μεγάλο σπίτι. 

-Ποιο; τα 75 τετραγωνικά;

-Ναι. Πρέπει να πληρώσεις ειδικό τέλος. Φόρο. Αλλιώς δεν έρχεται η Τρόικα.

-Δε θάρθει η Τρόικα αν δεν πληρώσω για τα 75 τετραγωνικά μου;

-Ναι. Είναι περίπλοκο, δεν το καταλαβαίνεις.

Στο δρόμο τον κοιτούσαν οι άνεργοι με φθόνο.

-Συνταξιούχος! 

Του λεγαν συνέχεια ότι τα μέτρα είναι άδικα αλλά πρέπει να τα δεχτεί για να σώσει την Ελλάδα.

2011. Είναι 76 χρονώ. Είδε Κατοχή, Εμφύλιο, Χούντα. Είδε να του παίρνουν φόρους, έκτακτους και τακτικούς, να του πίνουν τον ιδρώτα και το αίμα. 

-Αφήστε με να ησυχάσω...ψέλλισε.

Ο Βενιζέλος θα ανακοίνωνε σε λίγο τα νέα μέτρα. Για να σωθεί η Ελλάδα.

-Αφήστε με να ησυχάσω...ξαναπε. Κι έκλεισε τα μάτια του. 

Αρχίζει και Ζαλίζει...!

Από το Μάιο, λίγες εβδομάδες μετά την επικύρωση του Μνημονίου από την Ελληνική Βουλή, είχαμε ήδη επισημάνει:"Εκεί λοιπόν στο "σημείο μηδέν", εκεί που πρακτικά θα πρέπει να "διαβούμε" πραγματικά ως κοινωνία το Ρουβίκωνα μιας νέας εποχής, σε εκείνο το σημείο θα γίνουμε παρατηρητές ενός πολιτικο-κοινωνικού "σουπερνόβα"!...".

Όπως όλα δείχνουν λοιπόν, αυτό το χρονικό σημείο βρίσκεται πολύ κοντά μας, ή τουλάχιστον είμαστε σε τροχιά προσέγγισής του πλέον. Θα παραθέσω και μερικέςπρόσφατες ειδήσεις για να δεις που θα σε πάω:
Πρώτον:
"Εννιακόσιοι πενήντα επιτυχόντες σε διαγωνισμούς του ΑΣΕΠ προσλαμβάνονται έως τα τέλη του χρόνου αντί για το 2012, προκειμένου να καλύψουν κενά που προέκυψαν, λόγω συνταξιοδοτήσεων." (από το ΑΝΑ-ΜΠΕ)
Δεύτερον:
"μέχρι το τέλος του τρέχοντος μήνα θα δοθεί η προκαταβολή της ενιαίας ενίσχυσης ύψους 1,1 δις ευρώ σε 720.000 δικαιούχους αγρότες. Η εξόφληση της ενιαίας ενίσχυσης (δεύτερη δόση) θα καταβληθεί το τελευταίο δεκαήμερο του Δεκεμβρίου. " (Από το ΑΝΑ-ΜΠΕ)
Τρίτον:
"Τη χορήγηση έκτακτης οικονομικής ενίσχυσης σε 500.000 χαμηλοσυνταξιούχους, στο τέλος Δεκεμβρίου, εξήγγειλε ο πρωθυπουργός κατά την ομιλία του στο Περιστέρι. " (παντού...!)
Τέταρτον:
"Με την απόφαση 2/58755/0020/20-09-2010 του Υπουργείου Οικονομικών – Γενικής Γραμματείας Δημοσιονομικής Πολιτικής εγκρίθηκε η πρόσληψη 700 ατόμων διαφόρων ειδικοτήτων στην ΕΡΤ Α.Ε. με συμβάσεις ιδιωτικού δικαίου ορισμένου χρόνου, για την αντιμετώπιση υπηρεσιακών αναγκών " (από την ΕΡΤ)

Σε συνέχεια όλων αυτών, είχαμε τη διακαναλική συνέντευξη του Πρωθυπουργού, στην οποία - πέρα από το σχολιασμό που κάναμε στο προηγούμενο άρθρο μας - θα προσθέσω/υπενθυμίσω και τα παρακάτω:


* Το αποτέλεσμα των επικείμενων δημοτικών εκλογών είναι ήδη προεξοφλημένο και καμιά διακαναλική δεν μπορεί να το αλλάξει δέκα μέρες πριν τις εκλογές. Είναι πασιφανές ότι στο ΠΑΣΟΚ και ο κ. Παπανδρέου το γνωρίζουν αυτό. Άρα στόχευση του κ. Παπανδρέου δεν ήταν οι επικείμενες εκλογές. Αυτές έχουν ήδη κριθεί. Εντούτοις, ο κ. Παπανδρέου -πρωτοφανές για Πρωθυπουργό μιας πανίσχυρης Κυβέρνησης - επιλέγει να βάλει στο τραπέζι, ένα μόλις χρόνο μετά την πανηγυρική εκλογή του όπου συνέτριψε τον αντίπαλό του και χωρίς αυτός να έχει ανανήψει εκλογικά αλλά και χωρίς κανείς(!) να του το ζητά, τις πρόωρες εκλογές.
* Μια φράση από τη συνέντευξη του κ. Παπανδρέου ήταν εξόχως -κατά τη γνώμη του γράφοντος - αποκαλυπτική:"Όμως, όλα αυτά θα συναθροιστούν και θα αξιολογηθούν, και θα αξιολογηθούν όχι μόνο από εμένα προσωπικά, αλλά και από τις πολιτικές δυνάμεις και, βεβαίως, και στο εξωτερικό."

Να σημειώσουμε επίσης σχετικά με τις επικείμενες εκλογές, δύο ακόμη σημαντικά και πολύ ιδιάζοντα χαρακτηριστικά τους:

* Το ΠΑΣΟΚ δεν "κατέβασε" σε κανένα μεγάλο δήμο, πρωτοκλασάτα στελέχη του. Δεν ήθελε να "κάψει" προφανώς κανένα απ' αυτά. Αντίθετα, κινήθηκε μεταξύ της "υιοθέτησης" στελεχών από άλλους χώρους - περίπτωση Τατούλη- μέχρι την "επιστράτευση" μη πολιτικών προσώπων όπως στην περίπτωση του κ. Καμίνη. Εφόσον η πρωτοβουλία του "Καλλικράτη" ανήκει στην Κυβέρνηση και με δεδομένο ότι προβλέπεται η αναβάθμιση των τοπικών αρχόντων και ιδιαίτερα των περιφερειαρχών σε μεγάλο βαθμό όπως αντανακλάται ξεκάθαρα στη ρήση του Πρωθυπουργού:"Μιλάμε δηλαδή για πολύ σημαντικές αρμοδιότητες και πολύ σημαντικές εξουσίες, που θα έχει πια ο εκάστοτε Δήμαρχος και ο Περιφερειάρχης, ο οποίος, όπως έχω πει κατά καιρούς, είναι σαν ένας μικρός κυβερνήτης, σαν ένας Υπουργός της χώρας.". Με απλά λόγια το ΠΑΣΟΚ δεν "αναβάθμισε" πολιτικά την παρουσία του στις επικείμενες εκλογές, προτείνοντας σημαντικά του στελέχη για τόσο σημαντικές θέσεις και μάλιστα σε μια περίοδο όπου η συνεργασία Κυβέρνησης- τοπικών αρχόντων θα έπρεπε θεωρητικά να είναι η καλύτερη δυνατή. Δηλαδή το ΠΑΣΟΚ δεν πιστεύει σε ένα θεσμό που το ίδιο εισάγει;
* Διεξάγονται εν μέσω μιας εντατικής διαδικασίας αξιολόγησης των "ελληνικών αριθμών" από τη EUROSTAT, τα αποτελέσματα της οποίας καθώς και οι συνέπειες ενδεχόμενης αναθεώρησης των μέχρι τώρα οικονομικών στοιχείων θα ανακοινωθούν μετά τις εκλογές.

Μπαίνω στον πειρασμό να διατυπώσω εκτιμήσεις που τίθενται ενάντια στην "κοινή λογική", αλλά και ποιος άλλος θα ήταν ο ρόλος ενός ανώνυμου - και μάλιστα Τυχαίου! - ιστολόγου; Αν ήταν να διαβάζεις εδώ ό,τι ακούγεται και αλλού...

* Τα δικά μου λοιπόν - ομολογουμένως "τραβηγμένα" - συμπεράσματα είναι το εξής: Είμαστε σε μια "κατάσταση Καραμανλή 2009". Ο Παπανδρέου ξέρει κάτι που βεβαίως κι άλλοι ξέρουν, αλλά κανείς δεν έχει το θάρρος να μας ανακοινώσει. Μπορεί να είναι κι ένα έλλειμμα που δεν έχει προεξοφληθεί από την κοινή γνώμη, τις αγορές ή ακόμη και το Μνημόνιο. Μπορεί και πάνω από το 15 ή 16%. Μπορεί να αφορά και κανέναν άλλον "σκελετό" της ελληνικής οικονομίας ή ίσως και μια δυσμενή εξέλιξη στην παγκόσμια οικονομία. Ξαναλέω ότι μιλάμε για εκτιμήσεις ίσως και ανόητες αλλά ως μπλόγκερ τις διατυπώνω γιατί έτσι μου αρέσει! Για το ημερολόγιό μου ρε παιδί μου!

* Ο Παπανδρέου λοιπόν το ξέρει. Ξέρει και τις συνέπειες οι οποίες είναι προφανείς. Σκληρότερα μέτρα και αναθεώρηση του Μνημονίου επί τα χείρω και επί μακρόν. Επίσης ξέρει ότι στην παρούσα συγκυρία δύσκολα θα διασωθεί πολιτικά λαμβάνοντας έτσι "ξερά" κι άλλα μέτρα εξαιτίας μιας αναθεώρησης του ελλείμματος ή άλλου παράγοντα όπως προείπαμε.

* Ο Πρωθυπουργός έχει μπροστά του ήδη "χαμένες" δημοτικές εκλογές, στις οποίες η Νέα Δημοκρατία απέδωσε πρώτη "αντι-Μνημονιακό" νόημα.

* Από τα παραπάνω, ανοίγονται στον κ. Παπανδρέου οι εξής επιλογές:

Μετά την ανακοίνωση του- νέου- ελλείμματος ή τέλος πάντων του όποιου άλλου "κακού" και βεβαίως μη προεξοφλημένου οικονομικού μαντάτου και την επακόλουθη "πίεση" από την Τρόικα για νέα σκληρότερα μέτρα, μπορεί να επικαλεστεί το γεγονός ότι ενώ είχε προειδοποιήσει τον "κυρίαρχο λαό", δυστυχώς δεν εισακούστηκε, με αποτέλεσμα να μην μπορεί να διαπραγματευτεί την καινούρια κατάσταση από τη θέση μιας ισχυρής Κυβέρνησης. Η Νέα Δημοκρατία "φορτώνεται" και το "κρυφό έλλειμμα" του 2009 και την "καταστροφική" για τη χώρα στρατηγική που ακολούθησε στις δημοτικές εκλογές βάζοντας ως διακύβευμα το "αντι-Μνημόνιο", με αποτέλεσμα να αποδυναμώσει την Κυβέρνηση και να μην μπορεί να σταθεί αξιόπιστα στους ξένους ή να ενισχύσει, αν θέλετε, το μήνυμα προς τις αγορές περί πολιτικής αστάθειας στην Ελλάδα. Πιο απλά, η - εν πολλοίς δεδομένη - ήττα του ΠΑΣΟΚ στις δημοτικές εκλογές μπορεί με αυτή τη στρατηγική να "αξιοποιηθεί" από τον κ. Παπανδρέου ως άλλοθι σε μια ενδεχόμενη αστοχία του οικονομικού προγράμματος, είτε προερχόμενη από εξωγενείς παράγοντες είτε από εσωτερικούς. "Δεν φταίω εγώ και η Κυβέρνησή μου" μπορεί να πει ο κ. Παπανδρέου. "Η αντιπολίτευση ενίσχυσε την αντι-Μνημονιακή ψήφο διαμαρτυρίας, οπότε και πάλι αυτοί παρέσυραν το λαό". Δε σας θυμίζει λίγο Καραμανλή, από την ανάποδη όταν ο Παπανδρέου έλεγε ότι "λεφτά υπάρχουν" και ο τότε Πρωθυπουργός υποσχόταν πάγωμα μισθών και συντάξεων;

Υπάρχει βεβαίως και το αντεπιχείρημα της Αριστεράς: Ένα ισχυρό "αντι-Μνημονιακό μήνυμα στις εκλογές θα "φοβίσει" τους Τροϊκανούς και θα κάνει και την Κυβέρνηση πιο "επιφυλακτική" απέναντι στο ενδεχόμενο νέων μέτρων. Όμως αυτό το επιχείρημα εξαφανίζεται για τρεις λόγους: Πρώτον, προϋποθέτει ότι το Μνημόνιο και η Τρόικα επιδέχονται διαπραγματεύσεων "κάνοντας σκόντο" στις απαιτήσεις τους. Money Talks σ' αυτές τις περιπτώσεις και δεν εκτιμώ ότι "πόνταραν" τα χρήματά τους στα αποτελέσματα των εκλογών τωρινών ή μελλοντικών. Δεύτερον, προϋποθέτει ότι ούτε ο Πρωθυπουργός ούτε η Τρόικα ξέρουν τα μελλούμενα σε σχέση με το οικονομικά, οπότε θα διαπραγματεύονται κατά περίπτωση και ανάλογα με τα γεγονότα. Δηλαδή να πουν οι Τροϊκανοί ότι μας έλαχε τώρα να χάσει η Κυβέρνηση, αλλά - ας πούμε - μας λαχαίνει και μια "βουτιά" στην παγκόσμια οικονομία κι άιντε να δούμε πως θα τα βγάλουμε πέρα. Αστείο. Υπάρχει κανείς όχι αναλυτής αλλά ακόμη και ημιονηγός που δεν πίστευε ότι από τη στιγμή που η Κυβέρνηση υπέγραφε το Μνημόνιο θα έχανε τις δημοτικές εκλογές; Τρίτον, προϋποθέτει ότι η "αντι-Μνημονιακή" ψήφος θα συνοδευτεί και θα ενισχυθεί από ανάλογες κοινωνικές αντιδράσεις στο μέλλον, ειδάλλως θα παραμείνει απλώς μια συμβολική κίνηση του εκλογικού σώματος. Τέτοιες αντιδράσεις δεν έχουμε δει μέχρι τώρα τουλάχιστον.
Βεβαίως τα μέτρα με τον έναν ή τον άλλο τρόπο θα ληφθούν. Όμως, όπως ήδη είδαμε στο πρώτο μέρος του άρθρου, η Κυβέρνηση έχει ήδη φροντίσει να προλειάνει το έδαφος για την προκήρυξη πρόωρων εκλογών, γιατί τι άλλο συνιστούν παροχές και προσλήψεις εν μέσω κρίσης; Και μάλιστα εκλογών σε βραχυπρόθεσμο ορίζοντα. Δεν ισχυρίζομαι ότι ο Πρωθυπουργός τις θέλει ή τις είχε προσχεδιάσει. Παρόλα αυτά συσσωρεύονται πολλές ενδείξεις προς αυτήν την κατεύθυνση. Ακούγεται παράλογο. Ακούγεται πολύ μακρυά από τη λογική "η Τρόικα δε θέλει με τίποτα εκλογές". Ακούγεται αντιφατικό σε σχέση με την ελληνική πολιτική πραγματικότητα. Συμφωνώ. Από την άλλη δεν μπορώ και να αγνοήσω τα δεδομένα. Κι αυτά δεν προμηνύονται θετικά. Γι' αυτό σου λέω προσεγγίζουμε γρήγορα σε μια τροχιά που αρχίζει και ζαλίζει!

Η Θεωρία των Δύο Κυβερνήσεων.

"Ἥμαρτον παραδοὺς αἷμα ἀθῷον οἱ δὲ εἶπον, Τί πρὸς ἡμᾶς σὺ ὄψει ..."
ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ 27
 "ό,τι και να γίνει, δεν πρόκειται να υπάρξει καμία περαιτέρω επιβάρυνση μισθωτών και συνταξιούχων..."
Γ.Α. Παπανδρέου 20 Οκτωβρίου  2010
"Η Ελλάδα ενδεχομένως να χρειαστεί να λάβει και άλλα μέτρα λιτότητας..."
 Olli Rehn.

        Εγώ το είχα καταγράψει. Με ιδιαίτερο τρόπο βέβαια αλλά πιο ξεκάθαρα δεν γινόταν. Τι λέγαμε εδώ:"Εκεί όμως περί τις 17 με 20 Οκτωβρίου [...] θα πρέπει να προσέξει, [...] εκείνο το τριήμερο θα κριθούν πολλά σχετικά με τις εκλογές". Κατάλαβες; Πάει η επένδυση από το Κατάρ. Νά 'ταν κι άλλη! Και θα με ρωτήσεις: "καλά αυτό ήταν το πρόβλημά μας, τώρα;". Και θα σου απαντήσω.
         Είναι σαφές ότι ένα οικονομικό πρόγραμμα τύπου και μεγέθους "Μνημονίου" δεν εξαρτάται - μόνο - από επιμέρους επενδύσεις. Εντούτοις, η εικόνα της όλης διαδικασίας σηματοδοτεί τρία πράγματα:

• Την αδυναμία της Κυβέρνησης να χειριστεί αποτελεσματικά τις αγορές. Μετά το φιάσκο των πρώτων μηνών, αφού  ανέλαβε την εξουσία το ΠΑΣΟΚ, σε ό,τι αφορά στο πρόγραμμα δανειοδότησης της χώρας, με αποτέλεσμα να αδυνατεί το Ελληνικό Δημόσιο να αντλήσει ρευστότητα από τις αγορές, τώρα έρχεται το φιάσκο με την Καταριανή επένδυση. Το ΠΑΣΟΚ αντιλαμβάνεται τις αγορές ως πολιτικό και όχι ως οικονομικό αντικείμενο, προσπαθώντας άλλοτε με απειλές (θα θυμάστε τα "πιστόλια στα τραπέζια" και τους "κερδοσκόπους" που θα "έκαιγαν τα χέρια τους") και άλλοτε με κολακείες να τις προσεταιριστεί. Προστίθεται αναμφίβολα σε αυτήν την πολιτική αδυναμία και η εγγενής αδυναμία του δημοσίου να διαχειριστεί με τη δέουσα ταχύτητα και σοβαρότητα αλλά και τεχνοκρατική αποτελεσματικότητα τις ιδιωτικές επενδύσεις πολλώ δε μάλλον τις διακρατικές.
  
• Την αδυναμία του ελληνικού κράτους - ή δημοσίου αν θέλετε - να κινηθεί με όρους "έκτακτης οικονομικής κατάστασης" αμβλύνοντας κάθε εμπόδιο, δια του imperium που θεωρητικά θα έπρεπε να ασκεί, προκειμένου να προσελκύσει επενδυτικά κεφάλαια. Το τελικό μήνυμα προς τον υποψήφιο επενδυτή είναι πως η Ελλάδα δεν είναι ακόμη έτοιμη  ούτε πολιτικά ούτε οικονομο-τεχνικά και δεν έχει και χρονικό ορίζοντα στον οποίο θα μπορεί να εμφανιστεί έτοιμη να υποδεχθεί επενδύσεις.
  
•  Στις επικείμενες εκλογές, ο κ. Παπανδρέου δεν θα έχει στα χέρια του έστω και ένα αντι-Μνημονιακό "χαρτί" να παίξει, όπως θα ήταν η επιτυχής έκβαση μιας τέτοιας επένδυσης. Είναι προφανές ότι θα μπορούσε να επικαλείται την ορατή προσέλκυση επενδυτών, ώστε να παραπέμπει σε ένα σκληρό αλλά αποδοτικό Μνημόνιο. Δυστυχώς και εκτός απροόπτου, το μόνο που έχει στα χέρια του - ως πολιτικό προγραμματικό κείμενο - είναι το Μνημόνιο και μόνον αυτό.

      Για πρώτη φορά λοιπόν στα πολιτικά πράγματα της χώρας, τουλάχιστον στην μεταπολιτευτική μας ιστορία, ένα κόμμα θα μετάσχει σε εκλογική διαδικασία χωρίς ουσιαστικό πρόγραμμα, αλλά με ένα οικονομικό κείμενο θεσμικό μεν με τη επίσημη σύμπραξη εξωγενών παραγόντων δε. Και όπως όλα δείχνουν, με σχεδόν πλήρη αδυναμία να ασκήσει εναλλακτική οικονομική πολιτική. Γιατί από το ΠΑΣΟΚ, ως κυβερνών κόμμα, δε νοείται να ακούσουμε - πέραν του γνωστού ευχολογίου - κάτι άλλο εκτός από τις μνημονιακές ρήτρες. Από την άλλη ας μην λησμονούμε ότι και η ΝΔ του κ. Σαμαρά δεν αμφισβητεί το Μνημόνιο αυτό καθεαυτό αλλά απλώς επαγγέλλεται τον περιορισμό του χρόνου που θα βρίσκεται υπ' αυτό η χώρα.
      Αμφότερα δηλαδή τα κόμματα εξουσίας προσδιορίζουν την κυβερνητική τους πολιτική και το πρόγραμμά τους σε σχέση με το Μνημόνιο, καθιστώντας το νόρμα της πολιτικής μας ζωής. Το εκλογικό αποτέλεσμα λοιπόν το βράδυ της 7ης Νοεμβρίου θα συσχετισθεί άμεσα και εκ των πραγμάτων με τις παραπάνω θέσεις, αποδίδοντας το πολιτικό κόστος που αναλογεί τόσο στο πολιτικό σύστημα -δια της αποχής-  ως σύνολο όσο και επιμέρους, δια της πιθανής καθίζησης των ποσοστών και των δύο μεγάλων κομμάτων.
       Το ΠΑΣΟΚ ως κόμμα που ήδη βρίσκεται στην εξουσία μάλλον έχει αντιληφθεί πρώτο τα επίχειρα της υπογραφής της συμφωνίας με την Τρόικα. Βλέπει ότι οι επενδύσεις δεν έρχονται ούτε με ευχές, ούτε με νόμους, ούτε με την υπάρχουσα κρατική μηχανή. Συνοπτικά δεν έρχονται με τα δεδομένα πολιτικά εργαλεία που χρησιμοποιούσε μέχρι σήμερα η εκάστοτε ελληνική κυβέρνηση. Αρχίζει και αντιλαμβάνεται - και προσέξτε αναφέρομαι στο κόμμα κι όχι στον κ. Παπανδρέου - ότι οι συνέπειες εκείνης της μοιραίας υπογραφής δεν θα είναι ούτε σύντομες, της τάξης των δύο, τριών ή τεσσάρων ετών, ούτε αντιστρέψιμες, υπό την έννοια ότι θα προσελκυσθούν εύκολα επενδύσεις και μάλιστα μόλις πέντε μήνες μετά την υπογραφή του Μνημονίου αλλά ούτε και θα απωθηθούν στη συλλογική "αμνησία" αφού τα μέτρα θα είναι εδώ για πολύ καιρό και θα ενισχύονται τακτικά, όπως μας υπενθυμίζουν οι διάφοροι ξένοι αξιωματούχοι.
       Δεν είμαι καθόλου βέβαιος λοιπόν ότι όλο αυτό το δυσμενές σκηνικό θα ήθελε το βαθύ ΠΑΣΟΚ να το επωμιστεί μόνο του. Το ΠΑΣΟΚ έχει κατ' επανάληψη δείξει ότι δεν έχει "αυτοκαταστροφικές τάσεις", ενώ και το ευρύτερο πολιτικό μας σκηνικό δεν μπορεί σε αυτή τη φάση να παράγει εκείνες τις συνέργειες που θα οδηγούσαν στη διάχυση και ευρύτερη απορρόφηση του σκληρού μηνύματος που αναμφίβολα θα μεταδώσουν οι εκλογείς.
        Επιπλέον, το οικονομικό μέγεθος του Μνημονίου είναι τεράστιο ακόμη και για τα δεδομένα του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου. Ανάλογα υψηλό έχει εκτιμηθεί και από το ίδιο το Ταμείο το ρίσκο που έχει αναλάβει, χρηματοδοτώντας έστω και με τους πλέον σκληρούς όρους, την Ελλάδα. Αρχίζει και εγείρεται λοιπόν το ερώτημα, το οποίο θα γίνει ακόμη πιο επιτακτικό την επομένη των εκλογών και εφόσον το αποτέλεσμα θα αποτιμηθεί ως εντόνως "αντι-Μνημονιακό", ποιος πολιτικός σχηματισμός (κόμμα, οικουμενική κυβέρνηση, κυβέρνηση προσωπικοτήτων ή άλλος) θα αναλάβει να διαχειριστεί τόσο το πολιτικό κόστος όσο και την εφαρμογή των Μνημονιακών επιταγών.
        Το σενάριο που φαντάζει στην παρούσα φάση ως το πλέον ρεαλιστικό, είναι εκείνο των "Δύο Κυβερνήσεων". Της εναλλαγής δηλαδή κυβερνήσεων ΠΑΣΟΚ-ΝΔ, σε διάστημα συντομότερο της τετραετίας, προκειμένου να καταστεί εφικτή η πλήρης εφαρμογή των όρων του Μνημονίου, με ταυτόχρονη ελαχιστοποίηση των κοινωνικών αντιδράσεων αλλά και την τελική διάσωση του πολιτικού συστήματος. Πάντως στην παρούσα φάση ο κ .Παπανδρέου μάλλον προσγειώνεται ολοένα και περισσότερο στην πραγματικότητα της υπογραφής του. Γνωρίζει ότι εμφανίσθηκε εξαιρετικά ανακόλουθος αναλαμβάνοντας ένα πολύ σημαντικό μέρος του πολιτικού κόστους εξαιτίας του Μνημονίου, ενώ από την απέναντι πλευρά εμφανίζεται ο κ. Σαμαράς, ο οποίος μολονότι πρώην μέλος της κυβέρνησης Καραμανλή και άρα θεωρητικά συνυπεύθυνος, έχει διαμορφώσει ήδη ένα αποστασιοποιημένο - ως πρόσωπο τώρα κι όχι ως κόμμα - προφίλ από το Μνημονιακή πολιτική "μαύρη τρύπα".
        Διαφαίνεται επίσης ότι ο κ. Παπανδρέου δεν επιθυμεί να τηρήσει "κατά γράμμα και μέχρι κεραίας" τις δεσμεύσεις που ουσιαστικά έχει αναλάβει έναντι της Τρόικας. Για να είμαστε ρεαλιστές, είναι προφανές ότι ο κ. Παπανδρέου, με πολιτικο-οικονομικούς ελιγμούς (επιβολή βαριάς φορολογίας, παραπομπή πολιτικών προσώπων της Νέας Δημοκρατίας, νέες εξεταστικές, επενδυτικά σχέδια) που μάλλον δεν του αποφέρουν το αποτέλεσμα που θα επιθυμούσε, προσπαθεί με κάθε τρόπο να αποφύγει το στενό και σκληρό πυρήνα του Μνημονίου. Τις απολύσεις δημοσίων υπαλλήλων και την πώληση ΔΕΚΟ με αντίστοιχη μείωση του προσωπικού τους.
       Όπου το ΔΝΤ επενέβη, ο δημόσιος τομέας συρρικνώθηκε βίαια. Δεν υπάρχει λόγος να συμφωνήθηκε κάτι διαφορετικό στη δική μας περίπτωση. Απλώς, η πολιτική πραγματικότητα στην Ελλάδα δεν είναι ακόμη ώριμη να διαχειρισθεί τις συνέπειες μιας τέτοιας απόφασης και είναι πλέον ορατή η προσπάθεια του κ. Πρωθυπουργού να την αποφύγει ή να την καθυστερήσει, ενδεχομένως και αθετώντας τις δεσμεύσεις του προς την Τρόικα μπροστά σε ένα δυσθεώρητο πολιτικό κόστος. Δεν είναι βέβαιο ότι μπορεί να τα καταφέρει, πάντως δείχνει ότι δεν επιθυμεί μια τέτοια απόφαση να την λάβει ο ίδιος ή τουλάχιστον όχι μόνος του.
       Η ιστορική σύμπτωση πάντως είναι πως ο ίδιος ο κ. Πρωθυπουργός - εκών ή άκων - έβαλε τις βάσεις για την αποδόμηση μιας ολόκληρης κοσμοθεωρίας σχετικά με την κρατική διοίκηση και την κρατική παρέμβαση που ο πατέρας του και ιδρυτής του ΠΑΣΟΚ εισήγαγε και διαμόρφωσε στη μεταπολιτευτική Ελλάδα.
       Στο κοινωνικό πεδίο, οι αντιδράσεις στο Μνημόνιο παραμένουν μεμονωμένες, προερχόμενες από "νησίδες" πληττομένων τάξεων ή επαγγελμάτων. Απουσιάζουν δηλαδή και η πολιτική πλατφόρμα και ο συνδετικός ιστός μεταξύ των "μεμονωμένων" αντιδρώντων ομάδων, ώστε να συγκροτηθεί πολιτικά υπολογίσιμη κρίσιμα μάζα κοινωνικής αντίδρασης απέναντι στο Μνημόνιο. Ο χρόνος εδώ και αναφερόμαστε στον πολιτικό χρόνο, όσο δεν διαταράσσεται - δεν εναλλάσσονται δηλαδή κόμματα, πρόσωπα και καταστάσεις - λειτουργεί υπέρ της συγκρότησης αυτής της "αντι-Μνημονιακής" κρίσιμης μάζας. Αντίθετα, η ανανέωση της - φρούδας, φευ! -ελπίδας δια της εναλλαγής των κομμάτων στην εξουσία καθυστερεί την πολιτική συγκρότηση ενός κοινωνικά ισχυρού "αντι-Μνημονιακού" μετώπου, όπως θα έλεγε και η Αλέκα! - και κατά συνέπεια διευκολύνει την εφαρμογή μέτρων και ρητρών. Επίσης, ανέκαθεν οι εκλογικές διαδικασίες λειτουργούσαν και ως βαλβίδα εκτόνωσης - υγιούς βεβαίως - των όποιων κοινωνικών αντιδράσεων και αυτό είναι εξαιρετικά σημαντικό για τη σταθερότητα της χώρας.
        Η "Θεωρία των Δύο Κυβερνήσεων" λοιπόν θα κριθεί το βράδυ των εκλογών. Αναμφίβολα, τα μέτρα θα ληφθούν. Οι πολίτες το βράδυ της 7ης Νοεμβρίου καλούνται απλώς να αποφασίσουν από ποιόν.

Η Πολιτική του Φόβου

               Η αναζήτηση των κεντρικών αιτιών που έχουν οδηγήσει τη χώρα μας στην παρούσα - γνωστή - κατάσταση, οδηγείται αναλώμενη σε ένα εύρος συμπερασμάτων ή προτάσεων που ξεκινούν από το ανατριχιαστικό "να βγούμε από το ευρώ" (αγνοώντας το γεγονός ότι τα επιτόκιά  θα φτάσουν σε δυσθεώρητα ύψη, ξεκοκαλίζοντας το εισόδημα κυρίως των φτωχών, των οποίων τα συμφέροντα υποτίθεται ότι υπερασπίζονται οι προτείνοντες!), περνούν από την εξίσου δυσθεώρητα ανόητο "να μην πληρώσουμε τους πιστωτές μας" λησμονώντας οι δυστυχείς ότι ανάμεσα στους "πιστωτές" μας είναι και τα ελληνικά - πολυταλαιπωρημένα - ασφαλιστικά ταμεία, οι ελληνικές τράπεζες ακόμη και εμείς οι ίδιοι όταν κάνουμε δοσοληψίες με το δημόσιο και καταλήγουν στις συνήθεις συνομωσιολογικές θεωρίες περί πετρελαίων στο Αιγαίο, που βεβαίως οι "ξένοι" - για έναν λόγο που κανείς δε γνωρίζει!- δεν μας επιτρέπουν να εξορύξουμε και άλλα φαιδρά.
               Μια γενιά ολόκληρη - η οποία στην παρούσα φάση κυριαρχεί στα πολιτικά πράγματα αλλά και στο σύνολο της κοινωνικής και οικονομικής μας ζωής - τράφηκε και ανδρώθηκε με φοβικούς μύθους, αντί να στραφεί στα αυθεντικά ελληνικά νάματα της δυναμικής εξωστρέφειας. Η διαδικασία αυτή πιθανόν να ενισχύθηκε ή και εξολοκλήρου να εδράζεται στη γήρανση του συνολικού πληθυσμού αλλά τα δείγματα αυτής της γενικευμένης φοβικής συμπεριφοράς διακρίνουμε παντού. Από τη συρρίκνωση των εξαγωγών και των ελληνικών επιχειρήσεων - και αντίστοιχα τη διόγκωση μέχρις υπερβολής του "σίγουρου" κρατικού τομέα - μέχρι την απίστευτη εμμονή και αγκίστρωση σε κάθε τι έστω και παθογενές αρκεί να είναι εσωτερικής προέλευσης. Οι γηρασμένοι -δημογραφικά - Έλληνες προτιμούν να έχουν το δικό τους κρατικό αλλά τοπικό πανεπιστήμιο αλλά όχι το καλύτερο πανεπιστήμιο. Προτιμούν να εργάζονται στη δική τους κακοπληρωμένη κρατική δημόσια εργασία αλλά όχι σε μια καλοπληρωμένη αλλά υψηλού προσωπικού και εργασιακού ρίσκου ιδιωτική. Ενδείξεις φοβικότητας μπορούμε να αναγνωρίσουμε παντού.
               Αντίστοιχα, η αντανάκλαση της κοινωνικής φοβικότητας εμφανίζεται και στο πολιτικό σκηνικό. Οι Έλληνες πολιτικοί ηγέτες προτιμούν να εξασφαλίσουν μια "σίγουρη" τετραετία από την ανακοίνωση της πραγματικότητας στους πολίτες αναλαμβάνοντας το ρίσκο του πολιτικού κόστους. Φοβούνται να αντιμετωπίσουν την καθημερινότητα, προκειμένου να παραμείνουν ακίνητοι στη διελκυστίνδα των μικρών και μεγάλων συμφερόντων. Προτιμούν να παραμείνουν σιωπηλοί αντί ευθαρσώς να αποκαλύψουν. Προτιμούν να καταφύγουν στην "κατοχική" σιγουριά των δανείων της Τρόικας από την εφαρμογή μιας εθνικής οικονομικής πολιτικής. Οι πάντες φοβούνται τους πάντες. Η πολιτική ηγεσία κατηγορεί τους πολίτες για διαφθορά και οι πολίτες τους πολιτικούς. Το κράτος θεωρεί τους πολίτες περίπου απατεώνες αν δεν αποδείξουν με τόνους εγγράφων την "αθωότητά" τους ώστε να ανοίξουν επιχείρηση, να πάρουν δάνειο ή επιδότηση, ενώ οι πολίτες δεν εμπιστεύονται αντίστοιχα το κράτους, φοροδιαφεύγοντας και αμφιβάλλοντας για τον χειρισμό των ποσών που καταβάλλουν. Σε ένα άλλο επίπεδο, οι Έλληνες φοβούνται και επιφυλάσσονται έναντι κάθε τι μη ελληνικού, με την παραδοξολογία να κυριαρχεί αφού ιστορικά εμείς οι ίδιοι διαμορφώσαμε την πολιτική και φιλοσοφική σκέψη για το δυτικό μοντέλο ζωής. Φοβόμαστε τους αλλοδαπούς αλλά - ιστορική ειρωνία - αλλοδαποί πλέον ελέγχουν την καθημερινότητά μας. Από τον Στρος-Καν του ΔΝΤ μέχρι τον Γιούνκερ και τη Μέρκελ , αλλά και τον τοπικό μετανάστη που φροντίζει τον κήπο, τον παππού μας ή το σπίτι μας αλλά και από την ανάποδη, που "ανεβάζει" και "κατεβάζει" τις αξίες ολόκληρων συνοικιών μέσω της εγκληματικότητας μικρής ή μεγάλης.
               Δεν υπήρχε στο ελληνικό DNA η φοβικότητα. Ανέκαθεν το μοντέλο του "Οδυσσέα" ενέπνεε το ελληνικό στοιχείο. Η νοτιοανατολική Μεσόγειος αποτέλεσε την κοιτίδα του ελληνικού δυναμικού, είτε εμπορικού είτε πολιτιστικού. Οι σύγχρονοι απόγονοι μεταφράζουν αυτό το εγγενές δυναμικό με απόλυτα εσφαλμένο πρίσμα. Απόδειξη αυτού είναι η διαρκής εκούσια ή ακούσια αναζήτηση "καταφυγίων" αφού αδυνατούμε να αναλάβουμε - φοβούμενοι - τις δικές μας τύχες. Άλλοτε ως Ευρωπαϊκή Ένωση, άλλοτε ως Τρόικα, αναζητούμε ενδόμυχα κηδεμόνες και διαχειριστές των δικών μας υποθέσεων. Στη συνέχεια, η επιτυχία θα ανήκει σε "εμάς" που "διώξαμε με τον αγώνα μας τους κακούς ξένους" ενώ η αποτυχία - βεβαίως - θα ανήκει σ' αυτούς που "ήθελαν να μας καταστρέψουν γιατί μας ζηλεύουν επειδή είμαστε ανώτεροι".
               Θα σε απογοητεύσω αγαπητέ μου αναγνώστη. Δυστυχώς κανένα "σκοτεινό κέντρο" δεν ευθύνεται για την κατάστασή μας. Η ευθύνη έχει ονόματα. Λέγεται Γιώργος γιατί ήξερε και έλεγε "λεφτά υπάρχουν" γιατί φοβόταν να σου πει την αλήθεια. Λέγεται Κώστας γιατί φοβήθηκε να σηκωθεί και να πάρει μέτρα όταν έπρεπε. Λέγεται Μήτσος, Βαγγέλης, Μαρία και Ελένη γιατί ως ψηφοφόροι, ως πολίτες, ως εργαζόμενοι έκλεισαν τα μάτια τους στην πραγματικότητα. Κρυπτόμενοι πίσω από την ελέω Θεού εγγενή ανευθυνότητα του εκλογικού σώματος ψήφιζαν εκείνον που υποσχόταν τα περισσότερα. Εκείνον που διόριζε τους πιο πολλούς. Εκείνον που δεν έθιγε τα δικά τους μικροσυμφέροντα: τα αυθαίρετο, την απόκρυψη των εισοδημάτων, την σύμβαση στο δημόσιο. Φόβο ένιωθε και εξακολουθεί να νιώθει η ελληνική κοινωνία και αυτόν ακριβώς το φόβο διαχειρίζεται με μαεστρία το πολιτικό μας σύστημα. Μνημόνιο ή χρεωκοπία ήταν το φοβικό δίλημμα προς την κοινωνία, το οποίο διαμορφώθηκε από ένα εξίσου φοβικό πολιτικό σύστημα.
              Έξοδος υπάρχει; Σίγουρα, αλλά η έξοδος έρχεται νομοτελειακά κι όχι εκβιαστικά. ή προσχεδιασμένα Θα αναφερθούμε όμως επ' αυτού σε επόμενο άρθρο.
              

              

Η Εξεταστική των Bloggers: Τελικά Ήξερε ο Γιώργος;

Είμαι καλόπιστος άνθρωπος. Δέχομαι - όπως φαντάζομαι και οι πλειοψηφία των Ελλήνων - ότι στην πολιτική και ιδιαίτερα στις προεκλογικές περιόδους είναι αποδεκτή και η υπερβολή και η ωραιοποίηση της πραγματικότητας και το "παιχνίδι" με τις λέξεις. Θα προσπαθήσω όμως να συμβάλλω - στο μέτρο του δυνατού - σε ένα κρίσιμο ερώτημα, που αναμφίβολα απασχολεί το δημόσιο διάλογο: Ήξερε ο κ. Παπανδρέου την πραγματική εικόνα της οικονομίας όταν αναφερόταν σ' αυτήν πριν τις εκλογές του 2009;

Θα μου πεις τώρα, ποιο είναι το νόημα μιας τέτοιας αναδρομής εδώ που φτάσαμε. Αν απαντηθεί αυτό το ερώτημα, τότε προκύπτει αυτομάτως το δεύτερο το οποίο είναι και το πιο σοβαρό: Αν όντως ήξερε, τότε γιατί δεν προσάρμοσε το κυβερνητικό του πρόγραμμα και το σύνολο της κυβερνητικής του πολιτικής αναλόγως; Κι αν ήξερε και δεν ενήργησε τα δέοντα, τότε το "Μνημόνιο" πότε κατέστη μονόδρομος, πριν ή μετά τις εκλογές του 2009;

Το ευτύχημα είναι ότι το διαδίκτυο λειτουργεί - σε αντίθεση με την κοινή γνώμη - ως "αποθήκη" μνήμης και .........μάλιστα αναλλοίωτη. Πάμε λοιπόν να κάνουμε μια μίνι ιστορική - όχι όμως μακρινή - αναδρομή. Θα προσπαθήσω να μείνω μόνο στα γεγονότα τα σχετικά με το ερώτημα που έθεσα και όχι σε ανούσια παράθεση αναντιστοιχίας προεκλογικών υποσχέσεων και πραγματικότητας. Σε κάθε περίπτωση η εκάστοτε Κυβέρνηση επιλέγει τι θα υλοποιήσει και τι όχι και κρίνεται εν καιρώ. Το ερώτημα που απασχολεί το άρθρο μας είναι αν γνώριζε ο κ. Παπανδρέου την πραγματική εικόνα της οικονομίας όταν διεξήγαγε τον προεκλογικό του αγώνα. Πάμε! Είναι σαφές ότι στα επόμενα καθώς και σε άλλα συναφή ερωτήματα μόνο υποκειμενική απάντηση μπορεί να δοθεί. Όμως στο αρχικό - και κατά τη γνώμη μου κυρίαρχο - ερώτημα αν ήξερε ο κ. Παπανδρέου την πραγματικότητα όταν υποσχόταν το περίφημο "λεφτά υπάρχουν", απάντηση είναι δυνατόν να δοθεί μόνο μέσα από την ανασκόπηση των γεγονότων.

• Στις 13 Σεπτεμβρίου 2009, ο κ. Παπανδρέου παραχωρεί συνέντευξη τύπου σε δημοσιογράφους στη Θεσσαλονίκη, στην 74η Διεθνή Έκθεση. Η παράθεση γίνεται από το κείμενο που βρίσκεται στην επίσημη ιστοσελίδα του ΠΑΣΟΚ.

Τι απαντά ο κ. Παπανδρέου μεταξύ άλλων:

"Εγώ δεν θα μιλήσω αύριο, έχω ήδη μιλήσει από χθες. Εμείς προετοιμαζόμαστε. Έχω πάει στον Τρισέ, έχω πάει στον Μπαρόζο, έχω μιλήσει με τον Αλμούνια, έχω μιλήσει με πολλούς άλλους παράγοντες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το πρόγραμμα, το οποίο εμείς καταθέσαμε, είναι ένα πρόγραμμα ρεαλιστικό και αξιόπιστο."

Δεν θα ασχοληθώ καθόλου με υποσχέσεις, απόψεις ή θέσεις. Όλα αυτά είναι υποκειμενικά και ερμηνεύονται από τον καθένα ελεύθερα και βεβαίως κατά κύριο λόγο πολιτικά. Συγκρατώ όμως ότι ο κ. Παπανδρέου δηλώνει ότι έχει συνομιλήσει με τους Ευρωπαίους αξιωματούχους για το οικονομικό του πρόγραμμα.

Στην ίδια όμως συνέντευξη ο κ. Παπανδρέου δέχεται κι ένα ερώτημα που διατυπώνεται ακόμη πιο ωμά:

"Κύριε Πρόεδρε, θα μου επιτρέψετε να επιμείνω λίγο στο θέμα της οικονομίας. Διάβασα πολύ προσεκτικά την ομιλία σας. Αυτό λοιπόν που εσείς παρουσιάσατε είναι ένα πρόγραμμα σταθερότητας και ανάπτυξης για την επόμενη τριετία. Όμως το δημοσιονομικό πρόβλημα φαντάζει εξαιρετικά ασφυκτικό. Δηλαδή λέγεται ότι μπορεί το Νοέμβριο να μην μπορούν να πληρωθούν μισθοί και συντάξεις (Σημ. Blogger κράτα τη φράση περί μισθών και συντάξεων θα καταλάβεις στο τέλος του άρθρου...), ο κ. Ασημακόπουλος των μικρομεσαίων είπε ότι ενδεχομένως πάμε σε στάση πληρωμών στο εμπόριο. Νομίζω λοιπόν ότι ούτε η αλλαγή φορολογικού ούτε οι επενδύσεις που λέτε, την επόμενη μέρα, αν είστε κυβέρνηση στις 5 Οκτωβρίου, θα σας λύσουν το πρόβλημα. Θα προχωρήσετε σε έναν άμεσο αναγκαστικό δανεισμό;" Προσέξτε, αυτό ήταν το ερώτημα. Όχι η απάντηση. Αναζητείστε στην ιστοσελίδα - το σύνδεσμο το δίνουμε παρακάτω - τη δημοσιογράφο που υποβάλλει το ερώτημα. Έχει ενδιαφέρον.

Τι απαντά λοιπόν ο κ. Παπανδρέου σε ένα τέτοιο ερώτημα που ουσιαστικά περιγράφει σε δυο γραμμές ολόκληρη τη σημερινή πραγματικότητα; Ιδού:

"Πρώτα απ’ όλα, έχετε δίκιο ότι, αυτή τη στιγμή, η οικονομία είναι σε πολύ κακή κατάσταση. Εγώ είπα 7% έλλειμμα, άκουσα από συνάδελφό σας 8%, μπορεί να είναι και μεγαλύτερο, δυστυχώς, εκεί έχουν φτάσει τα πράγματα. Εμείς, με το πρόγραμμά μας, έχουμε στόχο να επανακινήσουμε την οικονομία και να βρούμε τους απαραίτητους πόρους [...] Με 160 εκατομμύρια από τις υπερωρίες και τα οδοιπορικά, θα λύσει υποτίθεται το δημοσιονομικό πρόβλημα. Αυτά είναι αστεία."

Αν είχατε το κουράγιο να φτάσετε μέχρι εδώ, τότε θα αντιληφθήκατε ότι ο κ. Παπανδρέου δε δίνει καμία σημασία στο μέρος της ερώτησης περί "στάσης πληρωμών" και περί ενδεχόμενης αδυναμίας πληρωμής μισθών και συντάξεων. Το συγκρατούμε κι αυτό και πάμε παρακάτω.

Ολόκληρη η συνέντευξη εδώ.

Καλώς, μπορεί να ισχυριστεί κάποιος, ο κ. Παπανδρέου απλώς έκανε κάποια δήλωση ενδεχομένως και εν τη ρύμη του λόγου. Όμως...

• Στις 22 Σεπτεμβρίου του 2009, στην τηλεμαχία μεταξύ των Πολιτικών Αρχηγών ο κ. Παπανδρέου δέχεται ανάλογες ερωτήσεις. Μία απ' αυτές ήταν η παρακάτω εξαιρετικά ενδιαφέρουσα:

"Κύριε Πρόεδρε, εσείς στη Θεσσαλονίκη αναγγείλατε ένα πρόγραμμα που διαφέρει από του κ. Καραμανλή, με έμφαση περισσότερο αναπτυξιακή κι όλοι σας ρωτάμε από τότε πού θα βρείτε τα λεφτά. Αν είχαμε δραχμές, θα τυπώνατε δραχμές στο Εθνικό Νομισματοκοπείο. Δεν έχετε δραχμές, συνεπώς για να εφαρμόσετε το Πρόγραμμά σας πρέπει να συμφωνήσουν εκείνοι που έχουν το νόμισμα, δηλαδή οι Βρυξέλλες και η Φρανκφούρτη. Έχω μπροστά μου, και την ξέρετε κι εσείς, μια απόφαση που ισχύει από το 2005 κι εφαρμόζεται έκτοτε, απόφαση Συμβουλίου Κορυφής, Μάρτιος 2005, στις χώρες μέλη που έχουν υποβάλλει Προγράμματα Σταθερότητας Σύγκλησης, αν αλλάξει η κυβέρνηση μετά από εκλογές, η νέα κυβέρνηση πρέπει να εφαρμόζει το παλιό δημοσιονομικό πρόγραμμα. Εξαγγέλλετε ένα πρόγραμμα το οποίο ξέρετε ότι δε θα σας αφήσουν να εφαρμόσετε;"

Θυμίζω εδώ ότι ο κ. Παπανδρέου όπως είδαμε λίγο πιο πάνω είχε ήδη δηλώσει στη ΔΕΘ ότι το πρόγραμμά του το είχε συζητήσει με τους Ευρωπαίους συνομιλητές του. Τι απαντά; Δεν θα σου γράψω τι απαντά. Θα σου δώσω το σύνδεσμο παρακάτω. Αλλά στην επόμενη ερώτηση επαναλαμβάνει ότι είχε πει και στη ΔΕΘ:

"Πρώτα απ' όλα, θέλω να σας πω ότι εμείς, εγώ προσωπικά, έχω επαφές με όλους αυτούς τους οποίους αναφέρατε και με πολλούς ακόμα για το πρόγραμμά μας, και πρόσφατα με τον κ. Μπαρόζο, παρότι δεν είμαι κυβέρνηση και δεν μπορώ να διαπραγματευθώ, βεβαίως, αυτή τη στιγμή, αλλά προετοιμαζόμαστε."

Ολόκληρη η τηλεμαχία εδώ.

Πριν φύγουμε όμως, ο κ. Παπανδρέου με τον κ. Καραμανλή έχουν έναν ενδιαφέρονται διάλογο στο τέλος:

ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ: "...θέλω να τον ρωτήσω: Εμείς έχουμε φτιάξει ένα πρόγραμμα για αύριο, το οποίο βασίζεται στα δικά σας νούμερα, στο δύσκολο σενάριο, στα δύσκολα, και είναι εφικτό, και είναι και ρεαλιστικό. Θέλω να μου πείτε αν αυτά τα νούμερα, αυτοί οι αριθμοί είναι πραγματικοί, αν είναι αληθινοί, ή αν κρύβονται άλλοι αριθμοί, τους οποίους εμείς θα ανακαλύψουμε.

ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ:"Τους αριθμούς τους γνωρίζετε κ. Παπανδρέου, αλλά οι αριθμοί αυτοί και η κρίση την οποία όλοι βιώνουμε σε όλη την Ευρώπη, επιβάλλει να πάρουμε κάποιες αποφάσεις.Ενώ λοιπόν γνωρίζετε τους αριθμούς, ενώ γνωρίζετε την πραγματικότητα, γιατί δεν μπορώ να πιστέψω ότι έχετε άγνοια της πραγματικότητας,..."

Συνοψίζοντας: Ο κ. Παπανδρέου στο δημόσιο λόγο του είχε δηλώσει τόσο στη συνέντευξή του στη ΔΕΘ όσο και στην τηλεμαχία με τους Πολιτικούς Αρχηγούς ότι το πρόγραμμά του το είχε συζητήσει και μάλιστα προσωπικά με υψηλόβαθμους Ευρωπαίους αξιωματούχους. Παρά το γεγονός ότι δέχεται από δημοσιογράφους ερωτήσεις σοκαριστικές για την οικονομία - που φθάνουν σε σημείο οιωνεί "προειδοποίησης" για την κατάσταση- αυτός εξακολουθεί να επιμένει. Εξακολουθεί επίσης να αμφισβητεί τα μεγέθη της οικονομίας. Αλλά αυτό είναι μια άλλη ιστορία. Το ενδιαφέρον έρχεται μετά.

Μετά λοιπόν έρχονται οι δηλώσεις Γιούνκερ, προέδρου του Eurogroup και βεβαίως οι αποκαλύψεις Στάινμπρουκ, πρώην ΥΠΟΙΚ της Γερμανίας, οι οποίοι αμφότεροι δηλώνουν ότι ο κ. Παπανδρέου γνώριζε. Το ερώτημα που μένει αναπάντητο είναι: Τελικά όντως ο κ. Παπανδρέου συζητούσε το πρόγραμμά του στην Ευρώπη; Κι αν ναι με ποιους; Θα μου πει κάποιος ότι μπορεί οι κ. Γιούνκερ και Στάινμπρουκ να απέκρυπταν την αλήθεια από τον κ. Παπανδρέου ή να την παραποιούν σήμερα.

Γιατί παραθέτω όλα τα παραπάνω; Γι΄αυτό που θα σου δείξω στη συνέχεια. Ο κ. Παπανδρέου αδίκως κάθισε κι έφτιαξε μαζί με τους ανθρώπους του ένα ολόκληρο οικονομικό πρόγραμμα, το οποίο και δεν εφήρμοσε τελικά. Υπήρχε έτοιμο. Δεν με πιστεύεις; Άκου λοιπόν: Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο είχε ήδη έτοιμο το Μνημονιάκι. Από πότε; Από τον Αύγουστο του 2009. Που το ξέρω; Για πήγαινε στον επίσημο ιστοχώρο του ΔΝΤ, εδώ

Τι λέει λοιπόν αυτό το "βιβλιαράκι"; Κατ' αρχάς λέει ότι συζητάγανε με την τότε Κυβέρνηση Καραμανλή μέχρι το Μάιο του 2009. Μετά οι ΔΝΤούδες μαζέψανε στοιχεία μέχρι και τον Ιούνιο του ίδιου έτους. Κατόπιν τραβήξανε κι ένα απντέιτ(!) μέχρι τον Ιούλιο και τώρα θα σε πάω εγώ κατευθείαν στη σελίδα 17, για να μη χάνεις και χρόνο. Τι λέει; Απλούστατα λέει τα σενάρια - τα "μαύρα" - για την ελληνική οικονομία. Και για την ανεργία λέει και για τα spreads λέει και για την ύφεση λέει. Τα πάντα λέει. Είναι κρίμα που δεν το είχε διαβάσει κανείς στο ΠΑΣΟΚ, όπως φαίνεται. Και είχε βγει και νωρίς ρε παιδί μου. Αλλά το πιο καλό δεν το είδες ακόμα.

Πήγαινε στη σελίδα 26. Τι διαβάζεις; Μέσα σε μια σελιδούλα (κάνε κλικ στην εικόνα να μεγαλώσει!) έχουν συμπυκνώσει ολόκληρο το μνημόνιο! Διαβάζεις τι λέει προς το τέλος; Περικοπή της 13ης και 14ης σύνταξης...! Eliminating αγγλιστί. Θυμάσαι τώρα τι ρώτησε δημοσιογράφος στη ΔΕΘ τον κ. Παπανδρέου και γιατί; Την ημερομηνία του "βιβλιαρακίου" μην την ξεχνάς: Αύγουστος του 2009. Τον εκδότη; Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο.

Τι έχουμε τελικά;

• Τον κ. Παπανδρέου δημόσια να ισχυρίζεται το Σεπτέμβρη του 2009 ότι έχει συζητήσει το πρόγραμμά του με τους Ευρωπαίους αξιωματούχους.
• Από τον Αύγουστο του 2009 το ΔΝΤ έχει ήδη δημοσιοποιήσει τα στοιχεία για την Ελλάδα και τις προσαρμογές που η χώρα πρέπει να ακολουθήσει. Βεβαίως τότε δεν είχε τη νομική ισχύ του Μνημονίου. Όμως περιγράφει συγκεκριμένα μέτρα που πρέπει να ληφθούν (...και λαμβάνονται τελικώς).
• Ακόμη και οι δημοσιογράφοι υπέβαλλαν ερωτήσεις στον κ. Παπανδρέου σχετικά με το ενδεχόμενο - πραγματικό όπως αποδείχθηκε - να μην εφαρμοσθεί το πρόγραμμά του αλλά "κάτι" άλλο. Αυτός εξακολουθεί να εμμένει. Μήπως ακόμη και οι πέτρες γνώριζαν περί του συγκεκριμένου κειμένου;
• Οι κ. Γιούνκερ και Στάινμπρουκ ισχυρίζονται τον Οκτώβρη του 2010 ότι είχαν ενημερώσει ή συζητήσει σχετικά με το ελληνικό ζήτημα τον κ. Παπανδρέου αλλά και άλλους αξιωματούχους πολύ πριν από τις εκλογές του 2009.

Τα συμπεράσματα δικά σας. Δεν περιγράφω άλλο!

Ο κ. Γιώργος "Θάτσερ" Παπανδρέου!

Ιστορικές οι στιγμές ζούμε αγαπητοί μου! Η οικονομική κρίση εξακολουθεί να "ζυμώνει" άγρια το πολιτικό μας σκηνικό και  να πλάθει νέες νόρμες και νέους συσχετισμούς. Συγκεκριμένα, το πρόσφατο διάγγελμα του Πρωθυπουργού σηματοδότησε την πιο θεαματική στροφή που έχει κάνει πολιτικός στη νεώτερη πολιτική μας ιστορία. Ίσως και πιο πίσω απ' αυτή.
Ο κ. Παπανδρέου καθ' όλη τη διάρκεια της θητείας του στην αντιπολίτευση και κατά μείζονα λόγο κατά την τελευταία προεκλογική εκστρατεία αλλά και κατά τις πρώτες - περίφημες πια - "εκατό ημέρες" της διακυβέρνησής του, φρόντισε να φιλοτεχνήσει και να προβάλλει ένα έντονο κοινωνικό και γνήσια σοσιαλιστικό προφίλ. Ποιος δεν θυμάται τα δάκρυα από τα δακρυγόνα στο λιμάνι του Πειραιά σε κινητοποιήσεις των αγροτών,  το "σφυροκόπημα" κατά Καραμανλή για την τότε αποκαλούμενη ασφαλιστική μεταρρύθμιση και πιο μετά την εμμονή στη βασανιστική διαβούλευση για το κάθε τι, ακόμη και για ζητήματα επείγοντα και προφανή, στο όνομα της διαφάνειας, της δικαιοσύνης και της αξιοκρατίας. Αίφνης όμως ο κ. Παπανδρέου υπερέβη εαυτόν.
Τα μέτρα που εξήγγειλε θα τα ζήλευε και πιο ακραίος νεο-φιλελεύθερος γιάπις στην καρδιά της Γουόλ Στριτ και του Λονδρέζικου Σίτι. Επιβολή έμμεσων φόρων, άκριτη περικοπή μισθών στο Δημόσιο, πλαφόν στον προϋπολογισμό και συνταξιοδοτικό με όρια ηλικίας συνδεόμενα με το προσδόκιμο ζωής! Χωρίς διαβουλεύσεις, πέρα από κάθε λογική προεκλογικών δεσμεύσεων ακόμη και για τα ελληνικά μέτρα όπου έχουμε περίπου συμβιβασθεί με το γεγονός ότι κάθε νεοεκλεγείσα κυβέρνηση  "ξεχνά" σχεδόν το σύνολο των υποσχέσεών της.
Η ειρωνεία είναι ότι ο πρόεδρος της Σοσιαλιστικής Διεθνούς προχωρά - στα λόγια τουλάχιστον - πολύ πιο πέρα κι από προγράμματα υποτίθεται  "σκληρών" φιλελεύθερων Κυβερνήσεων, ενώ φαντάζομαι ότι ο πιο ευτυχής πολιτικός αυτή την περίοδο δεν θα πρέπει να είναι άλλος από τον κ. Καραμανλή, του οποίου το προεκλογικό πρόγραμμα όχι μόνο μας ανήγγειλε ουσιαστικά ότι θα εφαρμόσει ο κ. Παπανδρέου αλλά και μάλιστα στην πιο ακραία του έκδοση. Αναρωτιέμαι αν υπάρχει μεγαλύτερη αναγνώριση από αυτή!
Ακόμη πιο θεαματικό είναι το γεγονός ότι ο κ. Παπανδρέου όχι μόνο δεν αναζήτησε  συμμάχους - πως θα ήταν δυνατό άλλωστε - στον πιο συγγενή του πολιτικό χώρο, στο ΣΥΡΙΖΑ επί παραδείγματι, αλλά βρήκε υποστηρικτή στο πρόσωπο του κ. Καρατζαφέρη! Δεν γνωρίζω πολλά κεντροαριστερά κόμματα ή πολλούς σοσιαλιστές ηγέτες που να βρίσκει η οικονομική τους πολιτική ένθερμους υποστηρικτές στο χώρο της παραδοσιακής Δεξιάς.
Κι ενώ ζούμε στην εποχή του απόλυτου πολιτικού παράδοξου, η μοίρα του κ. Σαμαρά εξακολουθεί να τον ταλανίζει, επιφυλάσσοντας του διαρκώς την ίδια ιστορική "υποχρέωση", για διαφορετικά αίτια κάθε φορά αλλά με κοινό αποτέλεσμα: Να στηρίζει επιλογές και Κυβερνήσεις ΠΑΣΟΚ. Από το 1993 και το 1995, που ψήφιζε για Πρόεδρο της Δημοκρατίας τον κ. Στεφανόπουλο, ως το 2010 με την εκλογή του κ. Παπούλια ο κ. Σαμαράς υποβάλλεται από την αμείλικτη ιστορική συγκυρία στο ίδιο "μαρτύριο"! Στην παρούσα φάση όμως είναι σαφές ότι του αναγνωρίζονται πολιτικά ελαφρυντικά. Στηρίζει, όπως αποδεικνύεται, μια Κυβέρνηση που είναι έτοιμη να εφαρμόσει αυτά για τα οποία ολόκληρη η Νέα Δημοκρατία αγωνιζόταν να μας πείσει προεκλογικά πως αποτελούν συνταγή σωτηρίας από την κρίση. Αυτή όμως τη "θατσερική" συνταγή με τη θεαματική αύξηση των έμμεσων φόρων και  την επιμονή στο μονεταρισμό, όπου αμφότερα οδηγούν με μαθηματική ακρίβεια στην έκρηξη της ανεργίας - για την ιστορία να θυμίσουμε ότι με την ίδια ακριβώς συνταγή η ανεργία στη Μ. Βρετανία υπερδιπλασιάστηκε επί Θάτσερ  - υποτίθεται ότι ο ελληνικός λαός την αποδοκίμασε και μάλιστα με "νωπή" εντολή του.
Ο κ. Παπανδρέου φαίνεται ότι αμφιταλαντεύθηκε ισχυρά και για αρκετό καιρό, προκειμένου να αποφασίσει να προσχωρήσει σε ένα μοντέλο που ο ίδιος, η Κυβέρνησή του και το κόμμα του δεν είναι καθόλου έτοιμοι να υπηρετήσουν. Δεν είναι "φτιαγμένο" το σύστημα ΠΑΣΟΚ για να "τρέξει" νεοφιλελεύθερα  προγράμματα. Δεν είναι δυνατόν ένας πολιτικός οργανισμός εξουσίας όπως το ΠΑΣΟΚ να προετοιμάζεται επί μακρόν για την ανάληψη της εξουσίας με ένα συγκεκριμένο αναπτυξιακό μοντέλο και εν μια νυκτί να καλείται να εφαρμόσει το εντελώς αντίθετο. Κάτι δεν γίνεται σωστά. Ενδεχομένως -και αυτό θα το δείξει ο χρόνος- ούτε η εκλογική βάση του ΠΑΣΟΚ είναι πρόθυμη να ακολουθήσει τον κ. Παπανδρέου  - τον "καινούριο" κ. Παπανδρέου!- σε έναν εντελώς νέο δρόμο. Ήδη η σύγκρουση με τους "πράσινους" συνδικαλιστές είναι εδώ κι αν η αντιπαράθεση με τους αγρότες "χρεώνεται" στην Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης με το ιδιόρρυθμο στυλ διαχείρισης κρίσεων (!), η πρωτοφανής πρωθυπουργική μεταστροφή θα χρεωθεί στον ίδιο προσωπικά. Το ενδο-ΠΑΣΟΚικό ρήγμα είναι βαθιά θαμμένο και δεν φαίνεται κάτω από τους "τόνους τσιμέντο" που έχει "ρίξει" η άνοδος στην εξουσία. Όμως υπάρχει, είναι ενεργό και μας προειδοποιεί με "προσεισμικές" δονήσεις.
Βέβαια, υπάρχουν και εναλλακτικά σενάρια τα οποία αρνούμαι καν να διανοηθώ ότι μπορούν να έχουν επαφή με την πραγματικότητα εξαιτίας των λίαν δυσμενών αποτελεσμάτων που θα επιφέρουν εφόσον ευσταθούν: Το διάγγελμα του Πρωθυπουργού να αποτελεί επικοινωνιακό πυροτέχνημα άνευ αντικρίσματος ως προσπάθεια να ριφθεί "στάχτη στα μάτια" των αγορών και της ΕΕ ή απλά να μην υπάρχει πραγματικό σχέδιο και το σύστημα να λειτουργεί "βλέποντας και κάνοντας". Αμφότερα, οδηγούν σε βέβαιη κατάρρευση οπότε και θεωρώ ως δεδομένο ότι απλά δεν υφίστανται.

Γιώργο Μπλέξαμε!

Δεν θα πάψω να επαναλαμβάνω ότι σε καμιά περίπτωση δεν υποτιμώ την πολιτική αξία και τις πατριωτικές προθέσεις του κ. Παπανδρέου και της Κυβέρνησής του. Από την άλλη όμως, η σωρεία λανθασμένων επιλογών και κινήσεων στο οικονομικό - και συνακόλουθα στο πολιτικό - τομέα με προκαλούν να αναρωτηθώ - όπως και στην περίπτωση της προκήρυξης των πρόωρων εκλογών από τον κ. Καραμανλή τον Οκτώβριο - μήπως "κάτι ξέρει" ο Πρωθυπουργός κι έχει απλά αναλάβει, εκ καθήκοντος και μόνο, τη διεκπεραίωση μιας ήδη επί τα χείρω προδιαγεγραμμένης πορείας της χώρας, με τους καλύτερους - για τις περιστάσεις-  δυνατούς όρους. Ήδη σε προηγούμενα άρθρα μας είχαμε επισημάνει ό,τι σήμερα πολλοί παρατηρητές έρχονται να αναδείξουν. Σε αυτό το άρθρο και μετά την - επικοινωνιακά "ύποπτη" - "δραματοποίηση" του σκηνικού με τις διαδοχικές συναντήσεις του Πρωθυπουργού με τους πολιτικούς αρχηγούς και το μήνυμα που απηύθυνε κατόπιν προς τους πολίτες, θα αναφέρουμε επιπλέον όσων έχουμε πει σε προηγούμενα σχετικά άρθρα μας,  τρία σημεία που θα διαδραματίσουν κρίσιμο ρόλο στο επόμενο διάστημα:

• Οι κύριοι "παίκτες" που αλληλεπιδρούν στο τρέχον οικονομικό σκηνικό που αφορά στη χώρα μας είναι τρεις: Όσοι "στοιχηματίζουν" επενδυτικά ότι η Ελλάδα πρόκειται με κάποιο τρόπο να "πτωχεύσει" είτε ουσιαστικά είτε τεχνικά και "πουλάνε" μανιωδώς την οικονομική "αξία" που λέγεται Ελλάδα και μεταξύ αυτών βρίσκονται και οι περίφημες πια "αγορές" ή οι "κερδοσκόποι" (ναι, αυτοί που ανεβάζουν τα spreads). Όσοι "στοιχηματίζουν" ότι η Ελλάδα δεν πτωχεύει με κανένα τρόπο και "αγοράζουν" Ελλάδα και εδώ - ας μη φανεί παράξενο - είναι όσοι εξακολουθούν, εντός και εκτός χώρας, να συμπεριφέρονται οικονομικά όπως πάντοτε μη εξαιρουμένων και των κοινωνικών ομάδων που είτε διεκδικούν είτε είναι έτοιμες να διεκδικήσουν τα οικονομικά τους αιτήματα δηλαδή ανάμεσά τους και οι αγρότες ή όποιοι άλλοι. Επισημαίνω εδώ  προς άρση παρεξηγήσεων, ότι από οικονομική άποψη οι αγρότες ή οι εφοριακοί ή άλλη ομάδα όταν διεκδικεί ρευστότητα από τα κρατικά ταμεία - όπως κι αν αυτή ονομάζεται (επιδότηση, επίδομα κλπ) - απλά θεωρεί ουσιαστικά ότι η Ελλάδα δεν διατρέχει πραγματικό κίνδυνο πτώχευσης και μπορεί να δανειστεί για να παράσχει την απαιτούμενη ρευστότητα, οπότε εντάσσονται στην κατηγορία των "αισιόδοξων επενδυτών". Τέλος, ο τρίτος "παίκτης" είναι η Κυβέρνηση που εμφανίζεται να κινείται μεταξύ των δύο παραπάνω κατηγοριών, άλλοτε "αισιόδοξη" αφού βρίσκει -πανάκριβη μεν αλλά τη βρίσκει - ρευστότητα και διατυμπανίζει ότι δεν πτωχεύει η Ελλάς σε καμιά περίπτωση, ενώ άλλοτε επικαλείται περίπου εθνικό κίνδυνο ώστε να ζητήσει τη συστράτευση των Ελλήνων προς λήψη επώδυνων μέτρων. Διακρίνετε κι εσείς ποιος "παίκτης" παίζει πιο "αδέξια" κι από τους τρεις; Πάντως ανεξάρτητα τι απαντήσατε, σε κάθε περίπτωση αποκλείεται να δικαιωθούν και οι τρεις τελικά. Κάποιοι θα χάσουν. Ή οι "απαισιόδοξοι" που πούλησαν μια αξία θεωρώντας ότι η χώρα θα πτωχεύσει, ή οι "αισιόδοξοι" εμμένοντας στην άντληση ρευστότητας από μια χώρα που τελικά πτωχεύσει, ή η Κυβέρνηση -πολιτικά βέβαια αυτή - αν πάρει σκληρά μέτρα και δεν τα καταφέρει ή αδρανήσει και δεν τα καταφέρει ή - το χειρότερο- δεν μπορέσει τελικά να πάρει τα μέτρα για να τα καταφέρει.
  
• Το επόμενο σημείο που επισημαίνουμε είναι η στρατηγική χειρισμού της κρίσης από τον κ. Παπανδρέου. Είναι σαφές ότι η τρέχουσα οικονομική κρίση εμπεριέχει μια πολύ ισχυρή γεωπολιτική διάσταση. Εξάλλου έχουμε κι εμείς - εδώ και καιρό - αφιερώσει σειρά άρθρων επί του θέματος, δηλαδή την ανταγωνιστική σχέση Δολλαρίου-Ευρώ και τη συγκρουσιακή πορεία Γαλλο-γερμανών, Αγγλοσαξώνων  και Κινέζων καθώς και τη θέση της Ελλάδας σε αυτή τη νέα αρχιτεκτονική που  αρχίζει να δημιουργείται. Σε καμιά περίπτωση όμως η επίλυση του τρέχοντος οικονομικού προβλήματος δεν μπορεί να περάσει μέσα από διαπιστώσεις και καταγγελίες, όπως αυτές στις οποίες έχει επιδοθεί η Ελληνική Κυβέρνηση εναντίον συμφερόντων, κερδοσκόπων και άλλων υποτιθέμενων "ενόχων".  Το χειρότερο μάλιστα είναι οι "ένοχοι" αυτοί να εμφανίζονται και κάθε φορά διαφορετικοί. Πότε είναι οι "αγορές" πότε οι "κερδοσκόποι" πότε οι "τράπεζες" και πότε οι "αγρότες" ή οι "δημόσιοι υπάλληλοι". Είναι άλλο πράγμα να γνωρίζεις και εντελώς άλλο - αλληλένδετο μεν αλλά ριζικά διαφορετικό - το να πράττεις ορθά, ειδικά στο οικονομικό πεδίο. Δεν μπορεί να πνίγεσαι στα δάνεια και να επικαλείσαι στην τράπεζα που χρωστάς την πτώση του δείκτη στη Νέα Υόρκη, που δεν σε αφήνει να πληρώσεις τη δόση σου, για παράδειγμα. Εδώ μάλλον ειπεισέρχεται η προσωπική παράμετρος του κ. Παπανδρέου  ο οποίος μετά από πολυετή παρουσία στο Υπουργείο Εξωτερικών - την οποία και εξακολουθεί διατηρώντας ακόμη και τώρα το συγκεκριμένο υπουργικό χαρτοφυλάκιο - προτιμά να διαχειρίζεται την κρίση με διπλωματικούς όρους αντί οικονομικούς. Καταγγέλλει συχνά, εμφανίζεται - με επικοινωνιακή επιτυχία ομολογουμένως - σε πλήθος συνεντεύξεων σε διεθνή ΜΜΕ, συχνά εμπλουτίζει το δημόσιο λόγο του με αναφορές σε διάσημους οικονομολόγους, σε ειδικούς ή σε συναδέλφους του άλλων χωρών με τους οποίους συνομιλεί. Όλα αυτά είναι καλά κι ωραία αλλά η επίδρασή τους στο πραγματικό πεδίο των αγορών είναι ελάχιστη, προσωρινή και η επανάληψή τους χωρίς μέτρο - και μέτρα! - κινδυνεύουν να φέρουν αντίθετα αποτελέσματα.
• Τέλος, ο κ. Παπανδρέου εμφανίζεται συχνά - το έκανε και στο διάγγελμά του - να "επιλέγει" πολιτικές ή προτεινόμενες μεθόδους δράσης αντί να συνθέτει, ακυρώνοντας με αρκετή ευκολία προηγούμενες δηλώσεις, δεσμεύσεις ή προϋποθέσεις που είτε ο ίδιος είτε - και κυρίως - οι Υπουργοί του είχαν θέσει. Με αυτή τη μέθοδο αποσταθεροποιεί την ενότητα της Κυβέρνησής του, με κίνδυνο να προκαλέσει παραιτήσεις ή έστω εσωτερικές αλλά εμφανείς διαστάσεις. Αναφέρομαι, ως παράδειγμα, στο θέμα των ορίων ηλικίας των συντάξεων, όπου προκαλεί εξαιρετικά δυσμενείς αντιδράσεις στην κοινή γνώμη, ενδέχεται να προκαλέσει "κύμα φυγής" από τις υπηρεσίες τους χιλιάδων εργαζομένων επιβαρύνοντας περαιτέρω τα ήδη προβληματικά ασφαλιστικά ταμεία, έχοντας παράλληλα "αδειάσει" τον Υπουργό του που την ίδια ημέρα το πρωί δήλωνε πως δεν θα αλλάξουν τα όρια ηλικίας ενώ ανάλογες δηλώσεις είχε κάνει και ο ίδιος ο Πρωθυπουργός παλαιότερα. Αν ο στόχος είναι να κατευναστούν οι "αγορές" τότε υποτιμούμε τη νοημοσύνη των αγορών. Δεν είναι κακό, αλλά είναι οπωσδήποτε μη ρεαλιστικό. Αν ο στόχος πάλι είναι να θέτουμε ψηλότερα τον πήχη για να τον κατεβάσουμε αργότερα τότε θα χάσουμε την αξιοπιστία στην κοινωνία, εξαιρετικά απαραίτητη στην παρούσα φάση αλλά και εσαεί. Αυτή η διαρκής "επιλογή" από διάφορες προτάσεις που "πέφτουν" κάθε φορά στο τραπέζι, προκαλούν ανασφάλεια, σύγχυση, επιτείνουν το κλίμα αβεβαιότητας και ενισχύουν την πεποίθηση περί έλλειψης σχεδίου, ανοίγοντας κι άλλο την πόρτα σε πιο "επιθετικά" επενδυτικά κεφάλαια. Με απλά λόγια τα ομόλογά μας θα τα αγοράζουν όλο και πιο ριψοκίνδυνοι επενδυτές, που σημαίνει ότι θα τα διακρατούν για λιγότερο χρόνο -θα τα πουλάνε δηλαδή πολύ σύντομα - απαιτώντας διαρκώς μεγαλύτερο επιτόκιο και τελικά αυξάνοντας το κόστος χρήματος για το Κράτος, τις Τράπεζες και εν τέλει τον δύστυχο καταναλωτή. 

Συμπερασματικά, η αντιθετική συμπεριφορά των "παικτών", η εμμονή του κ. Παπανδρέου στην άσκηση οικονομικής διπλωματίας αντί πραγματικής οικονομικής πολιτικής και η επιπόλαιη και άκριτη υιοθέτηση ανεφάρμοστων ή ωραιοποιημένων προτάσεων τείνουν να ωθήσουν το σημείο ισορροπίας της ελληνικής οικονομίας ακόμη πιο κάτω και ακόμη πιο μακριά. Το δυσάρεστο είναι ότι ενώ θα αυτοεπαινούμεθα για το θάρρος και την ικανότητά μας να "παίρνουμε σκληρά μέτρα", οι αγορές μάλλον θα μας συνετίσουν για μια ακόμη φορά, φωνάζοντας ακόμα πιο δυνατά για την ανάγκη κατάστρωσης αξιόπιστου σχεδίου.

ΥΓ: Προκειμένου να αποφύγω καταιγισμό σχολίων του τύπου "είσαι κι εσύ απ' αυτούς που θέλουν να κρυφτεί η αλήθεια" για την ατυχή, κατά την άποψή μου, επιλογή του χρόνου συγκρότησης των εξεταστικών επιτροπών επί ποικίλων ζητημάτων που απασχόλησαν στο παρελθόν την κοινή γνώμη και ορισμένα εξ΄αυτών απασχολούν ακόμη, απλά θα επισημάνω τα εξής: Ή θα οδηγηθούμε σε ένοχα πολιτικά πρόσωπα και η απαραίτητη πολιτική συναίνεση που απλόχερα δόθηκε θα γίνει καπνός, ή δεν θα μάθουμε τίποτα οπότε θα απολεσθεί εντελώς η ήδη βαρέως τρωθείσα αξιοπιστία του πολιτικού κόσμου και συνακόλουθα θα γίνει καπνός η κοινωνική συναίνεση, ή θα μάθουμε τη μισή αλήθεια με την άλλη μισή να "βγαίνει" όποτε θέλει - ή θέλουν κάποιοι - ώστε να ελέγχονται  οι  εξελίξεις  από κέντρα εκτός πολιτικής ή κοινωνίας.  Βλέπετε εσείς άλλη επιλογή; Πάντως και από τις τρεις επιλογές η οικονομία δεν κερδίζει και πολλά!Εξ' ου και το άστοχον του πράγματος.

Επιτέλους και Λίγη Χαμηλή Πολιτική!

                   Κατ' αρχάς να (ξανα)-συστηθούμε. Το ζήτημα των εργαζομένων - ή "μαθητευομένων" αν προτιμάτε - υπό διάφορες, μη μόνιμες, εργασιακές σχέσεις στο δημόσιο τομέα καθώς και την εξαιρετικά σημαντική πολιτική του σημασία, την είχαμε επισημάνει από το Σεπτέμβριο του 2008, όταν έκαναν την εμφάνισή τους τα πρώτα σημάδια "εκλογικής κόπωσης" της Νέας Δημοκρατίας. Αναφέραμε μάλιστα, απευθυνόμενοι στο κυβερνών κόμμα, τα εξής:

" Ορίστε ένα σαφές χρονοδιάγραμμα για το ζήτημα του συνόλου των συμβασιούχων του Δημοσίου. Ανακοινώστε το ξεκάθαρα και δώστε εναλλακτικές λύσεις και επαρκή χρόνο σε εκείνους που πρόκειται να λύσουν τη σχέση εργασίας τους με το Δημόσιο. Δώστε τους κίνητρα και κατεύθυνση ώστε να έχουν τη δυνατότητα να αξιοποιηθούν σε άλλες θέσεις εργασίας. Προσφέρετε δωρεάν κατάρτιση στους πιο νέους και προσλάβετε τους πιο μεγάλους σε ηλικία. Οι συμβασιούχοι αποτελούν κρίσιμη εκλογική μάζα, ευμετάβλητη σε υποσχέσεις. Μην ξεχνάτε ότι το ΠΑΣΟΚ κυβέρνησε για είκοσι χρόνια διότι -μεταξύ άλλων - διοχέτευσε σε ολόκληρο το δημόσιο τομέα χιλιάδες οπαδών του. Δυστυχώς, αν δεν διαχειριστείτε το κρίσιμο αυτό ζήτημα δεν έχετε μεγάλες πιθανότητες επιτυχούς εκλογικής αναμέτρησης."

                  Και τα παραπάνω δεν ήταν η μόνη αναφορά μας σε αυτό το κρίσιμο, κοινωνικά αλλά και πολιτικά, θέμα. Όλα τα εργαλεία πολιτικής ανάλυσης που χρησιμοποιούμε κατατείνουν στην ανάδειξη του ζητήματος αυτού σε κορυφαίο θέμα της λεγόμενης "χαμηλής πολιτικής", γεγονός που από τη μεν -ηττηθείσα - Νέα Δημοκρατία αγνοήθηκε, ως προς την ορθή διαχείρισή του, από το δε ΠΑΣΟΚ επελέγη ως προμετωπίδα της ευρύτερης πρότασής του περί ανανέωσης.
                 
Θα αναφερθούμε επιγραμματικά σε δύο πολύ σοβαρές, κατά τη γνώμη μας, παραμέτρους του θέματος:

• Πρώτον, η επιλογή της Κυβέρνησης περί "συνολικής επίλυσης" του ζητήματος - δια της λύσεως των συγκεκριμένων εργασιακών σχέσεων - χωρίς προηγουμένως να υπάρχουν οι σχετικές πρόνοιες για τη σταδιακή και ομαλή αποδέσμευση χιλιάδων εργαζομένων, προσκρούει συγκριτικά στην ευρύτερη και διαπιστωμένη δυσπιστία των πολιτών σχετικά με την αξιοπιστία των κρατικών θεσμών και ειδικότερα στην παρούσα φάση, δυσπιστία προς την αξιοπιστία των κυβερνητικών εξαγγελιών και προθέσεων. Απλούστερα, εάν η Κυβέρνηση επιθυμούσε να επικοινωνήσει το  μήνυμα της ανάταξης των θεσμών και της αξιοκρατίας εν προκειμένω, θα έπρεπε να έχει επιλέξει διαφορετική αφετηρία, εφόσον εξ' αντικειμένου οι εργαζόμενοι αποτελούν εσαεί τον "αδύναμο κρίκο" μιας αλυσίδας χρονιζόντων παρατυπιών και ως εκ τούτου "εύκολο στόχο". Αν ήθελε να "λαϊκίσει" κανείς θα μπορούσε να διατυπώσει την άποψη ότι είναι τουλάχιστον παράδοξο το πολιτικό μας σύστημα να είναι σε θέση να "τακτοποιεί" ή να αδιαφορεί για χιλιάδες ημιυπαίθριους ή αυθαίρετα κτίσματα ενώ να αδυνατεί να "τακτοποιήσει" χιλιάδες μη προνομιούχους συνανθρώπους μας, όχι κατ' ανάγκην αποκαθιστώντας τους δια διορισμού αλλά δημιουργώντας τις προϋποθέσεις ομαλής τους εκ νέου ένταξης στην αγορά εργασίας. Οι περιπτώσεις είναι ανάλογες εφόσον τόσο στα αυθαίρετα κτίσματα όσο και στην "αυθαίρετη" εργασία/πορεία προς τη μονιμοποίηση καλύπτονται ανορθόδοξα βασικές ανάγκες (στέγασης ή εργασίας) με τη "σύμπραξη" κρατικών λειτουργών και πολιτών.
• Δεύτερον, η συγκεκριμένη κυβερνητική επιλογή ενέχει στοιχεία εσωκομματικών διεργασιών και καθίσταται αυτομάτως πολιτικά "ύποπτη": το πολιτικό κόστος "χρεώθηκε" στον Αντιπρόεδρο της Κυβέρνησης - όχι ακραιφνή "Παπανδρεϊκό" σύμφωνα με παρελθούσες δηλώσεις του - ενώ το κενό που θα αφήσουν οι συγκεκριμένοι εργαζόμενοι εξ΄ανάγκης θα πρέπει να καλυφθεί και μάλιστα όχι με ρυθμούς - και με μισθούς! - διαδικασιών ΑΣΕΠ. Πως αποκωδικοποιούνται τα παραπάνω; Πολύ απλά ο Πρωθυπουργός είναι σε θέση να "ελιχθεί" μέσω ενός μελλοντικού ανασχηματισμού, αφού αποδειχθεί στην πράξη ότι το ζήτημα αποκτά δυσανάλογο πολιτικό κόστος και μάλιστα εντελώς ανώδυνα εφόσον θα έχει αποδείξει στην πράξη ότι είχε αναθέσει σημαντικά καθήκοντα σε πολιτικούς του εσωκομματικούς αντιπάλους, ενώ στη συνέχεια και υπό την ισχυρή πίεση των αδήριτων αναγκών του Δημοσίου, μπορεί να συνδιαλλαγεί με το κόμμα και την κοινωνία επαναφέροντας με άλλη μορφή την ίδια σχέση εργασίας αλλά υπό νέα κομματική "ομπρέλλα". Με δεδομένα τα πρόσφατα τεκταινόμενα στα εσωκομματικά του ΠΑΣΟΚ, ο Πρωθυπουργός έχει περιθώρια να ικανοποιήσει τόσο το "Παπανδρεϊκό" νεο-ΠΑΣΟΚ όσο και το "βαθύ" κόμμα.
  

Η υψηλή πολιτική ανάλυση έχει ενδιαφέρον. Εντούτοις, τα ζητήματα "χαμηλής πολιτικής" αθροιζόμενα σε ένα πολιτικό τοπίο πλήρες ερωτηματικών και αβεβαιοτήτων εμπεριέχουν σημαντικό δυναμικό, ικανό να προκαλέσει - ανεξέλεγκτα για τους ανυποψίαστους - ρήγματα σε αδύναμα επικοινωνιακά κελύφη. Αφήσαμε τελευταίο το ζήτημα της μεθοδολογίας του πολιτικού μάνατζμεντ που φαίνεται να υιοθετεί όλο και πιο ενεργά η Κυβέρνηση του κ. Παπανδρέου.
Είναι σαφές ότι καλλιεργείται ένα ιδιαίτερο προφίλ διακυβέρνησης, όπου οι Υπουργοί και τα υψηλόβαθμα κυβερνητικά στελέχη εμπλέκονται σε βάθος όχι σε θέματα γενικής πολιτικής των τομέων τους αλλά σε θέματα που - σε άλλες χώρες ή άλλα μοντέλα διοίκησης - αφορούν εξειδικευμένους τεχνοκράτες. Είχαμε αναφερθεί στο "μικρο-μάνατζμεντ" και σε παλαιότερο άρθρο μας, αλλά η ένταση του φαινομένου μας προκαλεί το ενδιαφέρον εκ νέου. Πέραν των επικοινωνιακών "παγίδων" που κρύβονται σε αυτής της μορφής κυβερνητικής διαχείρισης, εκτιμούμε ότι αφορά και σε κάποιο βαθμό στην κατεύθυνση του πολιτικού μας συστήματος αλλά και στην ποιότητα των δημοκρατικών θεσμών. Η συγκέντρωση στο ίδιο πρόσωπο της τεχνοκρατικής γνώσης και της πολιτικής άποψης δεν αποτελεί την ιδανική δημοκρατική συγκυρία, αφού την πολιτική επιλογή, η οποία υπόκειται στη λαϊκή αποδοχή ή απόρριψη, θα έρχεται να ενισχύει η τεχνοκρατική "καλή μαρτυρία" του επιστημονικού βιογραφικού μη επιδεχόμενης πολιτικής αμφισβήτησης. Οι ρόλοι του τεχνοκράτη από τον πολιτικό αυτονοήτως πρέπει να είναι διακριτοί. Το εντοπίσαμε στην περίπτωση της διαδικασίας επιλογής των Γενικών Γραμματέων, όπου η Κυβέρνηση επιχειρεί να αποκρύψει την -θεμιτή κατά τα άλλα-  πολιτική επιλογή πίσω από "βαριά" βιογραφικά. Επίσης, παρακολουθήσαμε Υπουργούς να παίρνουν θέση σε επιχειρησιακά ζητήματα των Υπουργείων τους, προσπαθώντας να υποκαταστήσουν το τεχνοκρατικό ή άλλο έλλειμμα του τομέα που εποπτεύουν με τις δικές τους "καλές ιδέες" ή τη δική τους "προσωπική" άποψη, αντί να φροντίζουν να εξασφαλίσουν τις προϋποθέσεις εκείνες που θα προάγουν τον επαγγελματισμό των υπαλλήλων και την εξυπηρέτηση του πολίτη. Αναρωτιέμαι αν και στο θέμα των STAGE αναζητήθηκε η επιστημονική άποψη ειδικών "βιογραφικών"- εργατολόγων, κοινωνιολόγων, οικονομολόγων - πριν ληφθεί η συγκεκριμένη απόφαση, ή απλά υπήρξε σημείο κατάρρευσης του κυβερνητικού επικοινωνισμού και επιχειρήθηκε η επίδειξη "πολιτικού τσαμπουκά" από τους συνήθεις υπόπτους. Μόνο που ο πραγματικός "πολιτικός τσαμπουκάς" δεν αναδεικνύεται με τη θραύση των - ούτως ή άλλως - εύθραυστων "αυγών" αλλά με το σπάσιμο των ενίοτε "άθραυστων" αποστημάτων του κοινωνικού, πολιτικού και οικονομικού μας περιβάλλοντος.

Ήρθαν τα Πάνω-Κάτω αλλά η Χοντρή Κυρία Τραγούδησε;

Απ' αυτό το ιστολόγιο είχαμε προδιαγράψει αναλυτικά τις εξελίξεις που βιώνει σήμερα το πολιτικό μας σύστημα, από πολύ καιρό πριν. Το αποτέλεσμα των Εθνικών Εκλογών της 4ης Οκτωβρίου ήταν απολύτως αναμενόμενο, για όποιον έκανε τον κόπο να αναγνώσει τα κατά καιρούς άρθρα μας.
Συγχαρητήρια λοιπόν στον κ. Γιώργο Παπανδρέου και στο ΠΑΣΟΚ με τις πλέον θερμές ευχές όλων μας να επιτύχει στο έργο του και να ανταποκριθεί στις προσδοκίες όλων των Ελλήνων.

Εμείς όμως, πέρα από την απλή ανάγνωση της επικαιρότητας θα επιχειρήσουμε να εμβαθύνουμε περισσότερο στα πολιτικά τεκταινόμενα, σε μια προσπάθεια να αποτυπώσουμε τις επερχόμενες εξελίξεις, στο βαθμό που μας επιτρέπει η δυνατότητα να αναλύσουμε τα γεγονότα και τις τάσεις.

Μια επιφανειακή ανάλυση των γεγονότων λοιπόν, θα μας οδηγούσε στο βεβιασμένο συμπέρασμα ότι ο κ. Καραμανλής μέσα από ένα συνδυασμό - εξόφθαλμων - επικοινωνιακών και πολιτικών σφαλμάτων, επιταχυνόμενων μάλιστα μετά την ήττα στις Ευρωεκλογές, "κατόρθωσε", τουλάχιστον, τα παρακάτω:
-Να "παραδώσει" την εξουσία στο ΠΑΣΟΚ ένα εξάμηνο πριν το Μάρτιο του 2010, απογοητεύοντας ένα μεγάλο μέρος του σκληρού πυρήνα των οπαδών της Νέας Δημοκρατίας αλλά και αριθμό σημαντικών στελεχών του κόμματος.
-Να συρρικνώσει κοινοβουλευτικά και εκλογικά - σε ιστορικά χαμηλά - επίπεδα την κεντροδεξιά παράταξη, ορίζοντας μια εξαιρετικά χαμηλή αφετηρία για τις επόμενες αναμετρήσεις.
-Να αποδυναμώσει πολιτικά τον επόμενο Πρόεδρο της Νέας Δημοκρατίας, εφόσον αυτός ή αυτή (!) εκ των πραγμάτων θα πρέπει να αναλωθεί στην ανασυγκρότηση του κόμματος και όχι στην άσκηση ισχυρής αντιπολίτευσης που θα επέτρεπε την όσο το δυνατόν γρήγορη επάνοδο.
-Να οδηγηθεί ο ίδιος σε πολιτική "αποστρατεία".
-Να ισχυροποιήσει τον ιστορικό πολιτικό του αντίπαλο, σε βαθμό που και ο ίδιος ο κ. Παπανδρέου και το ΠΑΣΟΚ εκτιμώ ότι δύσκολα θα φανταζόντουσαν.

Αυτά θα του έλεγε του κ. Καραμανλή-εάν ερωτάτο - με τα ίδια περίπου λόγια, οποιοσδήποτε πολίτης σε κάποιο καφενείο και θα ήταν εξόχως απλοϊκό να θεωρήσει κανείς ότι ένας πολιτικός ηγέτης και μάλιστα ο Πρωθυπουργός της χώρας δεν γνώριζε ή δεν είχε φανταστεί τις συνέπειες μιας εσπευσμένης εκλογικής αναμέτρησης υπό τις γνωστές πολιτικές και δημοσκοπικές - και εκλογικές όπως φυσιολογικά αποδείχθηκε - δυσμενείς γι' αυτόν και τη ΝΔ, συνθήκες. Τόσο "ρηχό" και εξωφρενικά απλοϊκό - και εγγενώς θνησιγενές - ήταν το πολιτικό σχέδιο του κ. Καραμανλή; Αν το δεχθούμε, τότε οποιαδήποτε συζήτηση περιττεύει. Αν όχι, τότε διαβάστε παρακάτω!

Για να το θέσουμε με ποδοσφαιρικούς όρους, δυο πράγματα δεν θα περίμενε κανείς να δει σε αυτόν τον κόσμο, ένα έτος πριν συμβούν: να δει πρωταθλήτρια Ευρώπης την Εθνική Ελλάδος το 2004 και τον κ. Παπανδρέου Πρωθυπουργό το 2009! Για την Εθνική Ελλάδος, δεν διαθέτω ιδιαίτερες τεχνικές ποδοσφαιρικές γνώσεις για να ερμηνεύσω το φαινόμενο. Για τα πολιτικά ζητήματα όμως ίσως διαβάσετε κάτι πιο ενδιαφέρον.

Αν προσέξουμε ιδιαίτερα, κάποια εμβόλιμα γεγονότα από την ημέρα που ο κ. Παπανδρέου δήλωσε ότι θα προκαλέσει πρόωρες εκλογές με αφορμή την εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας το Μάρτιο του 2010 θα διαπιστώσουμε ότι ένα αόρατο πολιτικό "ρολόι" άρχισε να "τρέχει" ώστε να οδηγήσει τον αρχηγό του ΠΑΣΟΚ τάχιστα στην εξουσία. Δηλώσεις Καραμανλή για "κούραση", πολιτικά "ακραίοι" χειρισμοί σε θέματα που άπτονταν του ενδιαφέροντος της κοινής γνώμης, τόσο κοινοβουλευτικά όσο και εξωκοινοβουλευτικά, αδράνεια στην οργάνωση του ΝεοΔημοκρατικού κομματικού μηχανισμού ενόψει εκλογικών αναμετρήσεων, νομοθετήματα που κάθε άλλο προεκλογικά θα μπορούσαν να χαρακτηρισθούν (έκτακτη εισφορά, μηδενική αύξηση σε δημοσίους υπαλλήλους και συνταξιούχους κλπ), όλα υπό την ευθύνη και την εποπτεία του Πρωθυπουργού. Κατόπιν ενέσκηψε μια προεκλογική εκστρατεία για τις πρόωρες Εθνικές Εκλογές, βασισμένη σε ένα οικονομικό πρόγραμμα πρωτοφανούς "σκληρότητας" για τα ημέτερα ήθη και έθη. Το πρώτο ερώτημα που άμεσα προκύπτει είναι: σε ποιο εκλογικό σώμα απευθυνόταν ο κ. Καραμανλής; Στο τρέχον ή σε κάποιο "επόμενο" χρονικά και θεωρητικά "ωριμότερο" - υπό κάποιες άλλες συνθήκες και ποιες;- να συναινέσει στις προτάσεις του;
Το δεύτερο ερώτημα που προκύπτει είναι εκείνο που επίσης έγκαιρα είχαμε επισημάνει από το ιστολόγιό μας: Ο κ. Καραμανλής δεσμεύθηκε στην συνέντευξή του στη ΔΕΘ, αλλά και σε άλλες προηγούμενες και επόμενες εμφανίσεις του, να στηρίξει ανεπιφύλακτα την επανεκλογή του κ. Παπούλια. Προσέξτε: τον κ. Παπούλια ονομαστικά και μόνον αυτόν και επιπλέον η δέσμευση αφορά μόνον στον κ. Καραμανλή ως αρχηγό της ΝΔ. Εφόσον προκύψουν άλλα πρόσωπα στη μία ή και στις δύο περιπτώσεις, δεν υφίσταται δέσμευση; Χωρίς βέβαια αυτό να σημαίνει από μόνο του κάτι μετά από το συγκεκριμένο εκλογικό αποτέλεσμα- ουδείς προκαλεί εκ νέου εκλογές μετά από ήττα με διαφορά 10% σε έξι μήνες - πιθανόν να αποκτήσει σημασία μόνον υπό άλλες περιστάσεις.
Το τρίτο ερώτημα, αφορά στον κ. Καραμανλή και στη σχέση του με τη Νέα Δημοκρατία: Μετά από ένα εκλογικό αποτέλεσμα όπου φαίνεται να απορρίπτονται συλλήβδην πρόσωπα, πολιτικές και προτάσεις της Νέας Δημοκρατίας, θα ανέμενε κανείς τον κ. Καραμανλή να αποχωρεί άμεσα της κεντρικής πολιτικής σκηνής. Βεβαίως, η αποχώρησή του από την ηγεσία της Νέας Δημοκρατίας πιθανόν να σηματοδοτεί βαθμιαία μια τέτοια κίνηση. Όμως ούτε η πολιτική παράδοση, ούτε η ηλικία, ούτε άλλα στοιχεία μας προδιαθέτουν για κάτι τέτοιο, χωρίς να μπορούμε να το αποκλείσουμε βέβαια. Φαντάζεστε όμως τον κ. Καραμανλή - ως πρώην Πρωθυπουργό πλέον - να αγορεύει στη Βουλή από τα έδρανα της αντιπολίτευσης; Κάτι δεν κολλάει στην γενική εικόνα έτσι; Ακόμη ας προσέξουμε ότι προτίμησε να ηγηθεί ο ίδιος του κόμματός του, κατά την συζήτηση για την ψήφο εμπιστοσύνης στη νέα Κυβέρνηση του κ. Παπανδρέου. Θα μπορούσε να παραιτηθεί άμεσα, να εκλέξει η κοινοβουλευτική ομάδα μεταβατικό αρχηγό και στη συνέχεια να δρομολογηθούν οι εσωκομματικές εξελίξεις.
Επιπλέον στοιχείο, αποτελεί η συγκεκριμένη ιστορική συγκυρία υπό την οποία διατυπώνονται τα παραπάνω ερωτήματα. Με κυρίαρχο το στοιχείο της δεινής οικονομικής κρίσης, δυο πράγματα μπορούμε να αναφέρουμε, ως παρατηρήσεις, σχετικά μ' αυτό:
Η συνολική εικόνα του προεκλογικού προγράμματος του ΠΑΣΟΚ, αλλά και η γενικότερη πολιτική παρουσία του κ. Παπανδρέου μέχρι τώρα, δείχνει - τουλάχιστον στις δικές μας εκτιμήσεις - να κινείται σε πρωτότυπες, ενδιαφέρουσες αλλά συμβατικές, σε σχέση με την ιδιαίτερη οικονομική συγκυρία, προτάσεις. Υπογραμμίζω ότι σε καμιά περίπτωση δεν θεωρώ το πρόγραμμα του ΠΑΣΟΚ ελλιπές, ασαφές ή προβληματικό. Απλά, αν το προβάλλει κανείς σε διαφορετικές χρονικές περιόδους, δεν διαπιστώνει που αποκλίνει ώστε να αντιμετωπίσει μια πρωτοφανή - όπως λέγεται και γράφεται - οικονομική κρίση. Σίγουρα, είναι σχεδιασμένο ώστε να συγκρουσθεί με αρκετές από τις παθογένειες της ελληνικής οικονομικής και άλλης πραγματικότητας. Δεν μπορώ όμως να εντοπίσω το ακριβές σημείο, το οποίο να είναι ιδιάζον σε σχέση με την ιδιάζουσα ιστορική συγκυρία που βιώνουμε. Με απλά λόγια, το ίδιο πρόγραμμα θα μπορούσε κάλλιστα να προταθεί και το 2007 καθώς και σε άλλες εκλογικές αναμετρήσεις, χωρία βεβαίως αυτό να σημαίνει ότι το συγκεκριμένο πρόγραμμα δεν είναι επαρκές. Επικοινωνιακά - και όχι πολιτικά - η συνολική εικόνα του ΠΑΣΟΚ δεν δείχνει τίποτε άλλο από ένα κόμμα εξουσίας που κατόρθωσε να αναμετρηθεί επιτυχημένα με τον αντίπαλό του και να λάβει μια ισχυρή λαϊκή εντολή. Δεν δείχνει να σχεδιάζει "έκτακτες" λύσεις για μια "έκτακτη" κατάσταση. Αντίθετα, ο κ. Καραμανλής διεξήγαγε μια προεκλογική εκστρατεία με μια εξαιρετικά ιδιόμορφη πολιτικοοικονομική πρόταση - δεν κρίνω την ενδεχόμενη αποτελεσματικότητά της - η οποία δεν "ταιριάζει" με καμιά άλλη χρονική συγκυρία. Δεν θα μπορούσε -για παράδειγμα - να "κατέβει" με την ίδια οικονομική πρόταση το 2007. Η πρότασή του βεβαίως απορρίφθηκε και μάλιστα παταγωδώς! Εντούτοις, δεν μπορεί κανείς να μην του αναγνωρίσει ότι παρουσίασε μια ιδιάζουσα πρόταση για μια όλως ιδιάζουσα συγκυρία.
Τι συμπεραίνουμε από τα παραπάνω; Ότι όντως ήρθαν τα "πάνω- κάτω" για τον κ. Καραμανλή. Ο χρόνος όμως που θα διαρκέσει αυτή η κατάσταση - θα εξαρτηθεί και από τις απαντήσεις που ο χρόνος και η ζωή θα δώσουν στα ερωτήματα που τέθηκαν στο άρθρο μας. Τραγούδησε η "Χοντρή Κυρία" το βράδυ της 4ης Οκτωβρίου ή όχι ακόμη; Οψόμεθα!

Το Διακύβευμα των Εκλογών: H Κατάρρευση του Επικοινωνισμού

                   Αυτό που καταγράφεται ως κλίμα στην κοινωνία, μιας και δεν έχουμε δημοσκοπικά στοιχεία ώστε να αποτυπώσουμε με ακρίβεια την εικόνα, αποτελεί έναν ενδιαφέροντα νεωτερισμό για τα πολιτικά μας πράγματα από τις τελευταίες Εθνικές Εκλογές του 2007. Το εκλογικό σώμα μοιάζει να μην ανταποκρίνεται σε στρατηγικές επικοινωνίας. Μένει απαθές, στο σύνολό του, απέναντι σε επικοινωνιακά γεγονότα και επίμονα προσανατολισμένο στις ήδη ειλημμένες αποφάσεις του.
                   Στους πολίτες διαφαίνεται ότι έχει ήδη αποκρυσταλλωθεί η εικόνα της επόμενης ημέρας. Η προεκλογική εκστρατεία, η οποία και οσονούπω περατώνεται, μοιάζει να έχει εξελιχθεί σε μια διεκπεραιωτική διαδικασία και μάλλον είμαστε για άλλη μια φορά μπροστά στο φαινόμενο της απότομης μεταστροφής του συσχετισμού των εκλογικών δυνάμεων, υπό την έννοια της επανασυγκρότησης του ΠΑΣΟΚ ως κυρίαρχης  πολιτικής παράταξης και ως κεντρικού σημείου αναφοράς της πολιτικής σκηνής. Δεν  πρόκειται για μια ήττα "φθοράς" της Νέας Δημοκρατίας, όπου το κλίμα θα μπορούσε θεωρητικά να αντιστραφεί εφόσον η κεντροδεξιά θα αποτελούσε την ισχυρή πολιτική δύναμη. Εάν όντως ίσχυε αυτό, τότε θα υπήρχε πεδίο άσκησης κατάλληλης επικοινωνιακής στρατηγικής καθώς και εφαρμογής πολιτικού σχεδιασμού, από την πλευρά της ΝΔ, ώστε είτε να αντιστραφεί το κλίμα είτε να απειληθεί η αυτοδυναμία του ΠΑΣΟΚ και να υπάρξει μια εκλογική "δεύτερη ευκαιρία" για το κυβερνών - επί του παρόντος - κόμμα. Τέτοιο πεδίο άσκησης πολιτικής επικοινωνίας δεν υπάρχει στην παρούσα φάση. Αντίθετα, βρισκόμαστε μπροστά σε μια ουσιαστική μεταστροφή της κοινωνίας, όπου ανεξάρτητα των επικοινωνιακών στρατηγικών των κομμάτων εξουσίας, το αποτέλεσμα μοιάζει δεδομένο, όσες φορές και με όποιους τρόπους κληθεί να "απαντήσει" το εκλογικό σώμα.
                 Κατά συνέπεια, ανεξαρτήτως επικοινωνιακών σφαλμάτων, αποτελεσμάτων τηλεμαχιών, οικονομικών προγραμμάτων -συγκεκριμένων ή ασαφών - η επόμενη κυβέρνηση, κατ' επιλογήν των πολιτών, θα είναι του ΠΑΣΟΚ. Η Νέα Δημοκρατία φαίνεται ότι είχε ήδη προσχεδιάσει μια συγκεκριμένη προεκλογική στρατηγική, η οποία θα μπορούσε να λειτουργήσει υπό συνθήκες ενός εκλογικού εκκρεμούς. Ωστόσο, διαφαίνεται ότι στο εσωτερικό της κοινωνίας οι αφανείς -στις δημοσκοπήσεις - διεργασίες δεν έγιναν αντιληπτές, δεν ερμηνεύθηκαν κατάλληλα και δεν αξιολογήθηκαν. Το αποτέλεσμα των Ευρωεκλογών δεν αποτέλεσε έκφραση ψήφου διαμαρτυρίας προς μια ισχυρή κυβερνώσα παράταξη αλλά προϊόν μιας βαθιάς μεταστροφής μεγάλων κοινωνικών ομάδων προς το ΠΑΣΟΚ. Οι υπόλοιποι δείκτες -καταλληλότητας, κυβερνησιμότητας, ποιοτικών χαρακτηριστικών - αυτομάτως κατέστησαν παραπλανητικοί και οδήγησαν σε λανθασμένη ερμηνεία. Απλώς η κοινωνία πρώτα μετακινήθηκε από τη Νέα Δημοκρατία προς το ΠΑΣΟΚ και στη συνέχεια καταγράφηκε η διάχυση της συγκεκριμένης επιλογής προς τα λοιπά χαρακτηριστικά και δείκτες.
                    Επειδή ακριβώς πρόκειται περί κομβικής κοινωνικής μεταστροφής, κάθε δεύτερη σκέψη ή στρατηγική ή ανάλυση περιττεύει. Εκείνο που αναμένουμε πλέον είναι το εκλογικό αποτέλεσμα και εκείνο που ευχόμαστε είναι η επόμενη Κυβέρνηση να επιτύχει στο έργο της και να ανταποκριθεί στις προσδοκίες των πολιτών.

Η Μπλόφα του Αιώνα ή η "Πατάτα" της Δεκαετίας;

Ξεκάθαρα έχουμε διατυπώσει στα τελευταία άρθρα μας ότι οι επερχόμενες εθνικές εκλογές έχουν ήδη κριθεί: νίκη του ΠΑΣΟΚ και του κ. Παπανδρέου. Το εκλογικό σώμα έχει ήδη διαμορφώσει γνώμη, εδώ και αρκετό καιρό και καμιά επικοινωνιακή ή άλλη στρατηγική δεν μπορεί στο δεδομένο πολιτικό χρόνο να ανατρέψει το αναμενόμενο αποτέλεσμα.
Τα επιμέρους ερωτήματα που εγείρονται -η αυτοδυναμία του ΠΑΣΟΚ, η είσοδος στη Βουλή του ΣΥΡΙΖΑ ή των Οικολόγων - μικρή σημασία έχουν. Όχι βέβαια σε πολιτικό επίπεδο, αφού η πολυφωνία συνιστά ουσιώδες συστατικό της Δημοκρατίας, αλλά σε καθαρά επικοινωνιακό το οποίο και αποτελεί το κεντρικό θέμα του ιστολογίου μας. Σε ό,τι αφορά στην αυτοδυναμία ή μη του ΠΑΣΟΚ επίσης δεν αποτελεί σημαντικό ερώτημα, αφού είτε σε επαναληπτικές εκλογές είτε ακόμη και με κυβερνητική συνεργασία με τον ΣΥΡΙΖΑ, το ΠΑΣΟΚ θα επανέλθει στην Κυβέρνηση και σε συνδυασμό με τη δρομολόγηση εσωκομματικών εξελίξεων στη Νέα Δημοκρατία θα οδηγήσουν με τον έναν ή άλλον τρόπο στην πλήρη επικράτηση του Κινήματος.
Ο δρόμος που ακολούθησε η Νέα Δημοκρατία ώστε να φθάσει στο πολιτικό σημείο που βρίσκεται σήμερα είναι γνωστός. Το ερώτημα που παραμένει είναι γιατί συνέβη αυτό;

• Γιατί τόση "προσπάθεια" να χάσει στις εθνικές εκλογές και μάλιστα όσο το δυνατόν πιο σύντομα; Χωρίς αλλαγές στον κομματικό μηχανισμό και στο επικοινωνιακό επιτελείο μετά τη "νωπή" ήττα στις Ευρωεκλογές. 
• Γιατί ενώ όλα δείχνουν πως η προσφυγή στις πρόωρες κάλπες ήταν προσχεδιασμένη, παρακολουθούμε μια μάλλον "αδέξια" προεκλογική εκστρατεία από την πλευρά της Νέας Δημοκρατίας; Επιπλέον η επικοινωνιακή τακτική της Νέας Δημοκρατίας, στην προσπάθειά της να προβάλλει το στοιχείο του "αιφνιδιασμού" μέσω της προβολής του "δυσάρεστου αλλά χρήσιμου" διαπράττει "όλα τα λάθη του βιβλίου": Επικοινωνεί μόνο αρνητικά μηνύματα -αναφέρεται στο "τι θα πάρει" κι όχι στο "τι μπορεί να δώσει", απέχει των σύγχρονων μέσων προβολής (διαδίκτυο, σποτ, κλπ), απουσιάζει ο ενιαίος και πειστικός λόγος σε μια σειρά θεμάτων και ιδιαίτερα στα ζητήματα απολογισμού του κυβερνητικού έργου με αποκορύφωμα την αδυναμία του Πρωθυπουργού να τοποθετηθεί επαρκώς στο θέμα του ΕΤΑΚ σε τηλεοπτική του συνέντευξη. Σφάλματα τόσο παιδαριώδη που θα μπορούσε να τα χαρακτηρίσει κανείς ηθελημένα. Δεν θα αναφερθούμε καν στο εντελώς εκτός κλίματος τηλεοπτικό σποτ της Νέας Δημοκρατίας.
  

Έχουμε αναφερθεί αρκετές φορές και στο πρόσφατο παρελθόν για την σχεδόν προφανή τακτική του Πρωθυπουργού να  ακολουθεί - από την περσινή ΔΕΘ και μετά - μια ιδιότυπη στρατηγική, με ανάλογα χαρακτηριστικά όπως αυτά που αναφέρουμε πιο πάνω, η οποία οδηγεί το κόμμα της Νέας Δημοκρατίας σε μια, ίσως άνευ προηγουμένου, εκλογική ήττα. Το προφανές σενάριο δεν είναι και ιδιαίτερα ενδιαφέρον: απλώς η Νέα Δημοκρατία είναι μια Κυβέρνηση σε αποδρομή, όπου όλα τα ερείσματά της καταρρέουν, οπότε τα λάθη είναι αναμενόμενα και η όλη προεκλογική εκστρατεία δεν είναι παρά μια διαδικαστική περίοδος μέχρι να παραδώσει την εξουσία. Αν είναι έτσι τότε η όλη στρατηγική δεν είναι παρά η πολιτική "πατάτα" της δεκαετίας και είμαστε θεατές ενός ρεσιτάλ πολιτικού ερασιτεχνισμού.

Ας ασχοληθούμε όμως με κάτι πιο ενδιαφέρον. Ας θεωρήσουμε - ως υπόθεση εργασίας - ότι ο κ. Καραμανλής "κρατά" ένα επικοινωνιακό "χαρτί" το οποίο κατά τη δική του άποψη είναι σε θέση να ανατρέψει το κλίμα. Για συγκεκριμένους επικοινωνιακούς λόγους - timing, θεαματικότητας, αμεσότητας κλπ- θα πρέπει να το "εμφανίσει" στην επικείμενη τηλεμαχία. Ίσως έτσι θα μπορούσε να εξηγηθεί η εσπευσμένη αναφορά του Πρωθυπουργού στην τηλεμαχία από το βήμα της ΔΕΘ καθώς και οι επόμενες κινήσεις της Νέας Δημοκρατίας σχετικά με το θέμα καθώς και η "αδιαφορία" του κυβερνώντος κόμματος για τους υπόλοιπους τομείς της προεκλογικής περιόδου. Το σενάριο αυτό είναι μάλλον απίθανο, γιατί πολύ απλά στη χώρα μας είναι αδύνατο κάτι τόσο "ισχυρό" να παραμένει σε αφάνεια μέχρι την κατάλληλη στιγμή. Η "διαρροή" αποτελεί δομικό στοιχείο της πολιτικής μας ζωής. Παραλλαγή αυτού του σεναρίου θα μπορούσε να αποτελέσει μια ραγδαία εξέλιξη σε κρίσιμο τομέα - στην οικονομία για παράδειγμα - η οποία θα εμπεριείχε το δυναμικό ανατροπής των συσχετισμών πολιτικής ισχύος. Τίποτα δεν προοιωνίζει μια τέτοια εξέλιξη και επιπλέον αυτού του είδους οι εξελίξεις δεν είναι ούτε ελεγχόμενες ούτε  εξελισσόμενες κατά το δοκούν. Στην περίπτωση υλοποίησης αυτού του σεναρίου θα γίνουμε μάρτυρες της πολιτικής "μπλόφας" του αιώνα!
Το επόμενο λογικό σενάριο εδράζεται στην εξής παραδοχή: ο υφιστάμενος εκλογικός νόμος σε συνδυασμό με το  τρέχον πολιτικό τοπίο απλώς θα αντιστρέψουν τη θέση ΠΑΣΟΚ και Νέας Δημοκρατίας, χωρίς να δημιουργούν προϋποθέσεις επιταχυνόμενων εξελίξεων προς τη μια ή την άλλη πλευρά. Απλούστερα, η επόμενη μέρα των εκλογών - και σύμφωνα με το σενάριο - απλώς θα φέρουν το ΠΑΣΟΚ στη θέση μιας αδύναμης κυβέρνησης και τη Νέα Δημοκρατία στη θέση μιας "ισχυρής" αντιπολίτευσης, υπό την έννοια ότι η μεν μελλοντική Κυβέρνηση ΠΑΣΟΚ θα κληθεί να διέλθει τον κεντρικό κορμό της οικονομικής κρίσης, με τις κοινωνικές και πολιτικές αντιδράσεις που αυτό συνεπάγεται, με μια οριακή πλειοψηφία και υπό το βάρος της εκπλήρωσης των υποσχέσεών της, ενώ αντίθετα η Νέα Δημοκρατία θα επιτελεί "εκ του ασφαλούς" το αντιπολιτευτικό της έργο έχοντας "κεφαλαιοποιήσει" από την όλη διαδικασία τρία πλεονεκτήματα:

• Δεν θα χρειαστεί να στραφεί προς το ΛΑΟΣ, όπως θα ήταν υποχρεωμένη να κάνει στην περίπτωση που όντως προσπαθούσε να παραμείνει στην εξουσία, υπό τις δεδομένες πολιτικές συνθήκες και με τον υφιστάμενο εκλογικό νόμο. Οι συνέπειες από μια "υποχρεωτική" συνεργασία με το ΛΑΟΣ και εν μέσω δυσμενούς κοινωνικο-οικονομικού κλίματος θα ήταν πολύ πιο σοβαρές για τη Νέα Δημοκρατία από μια ολιγόμηνη παραμονή στα έδρανα της αντιπολίτευσης.
• Θα μπορεί πλέον να επικαλείται - κατ' αναλογία με το ΠΑΣΟΚ - ότι επήλθε "κάθαρση" στους κόλπους της μετά την "επίπονη" γι' αυτήν εκλογική διαδικασία και κατόπιν μιας "καθαρτήριας" ήττας. Έτσι, ο κ. Καραμανλής παραμένει αλώβητος στην ηγεσία της Νέας Δημοκρατίας, μηδενίζει το "κοντέρ" για το κόμμα του και έχει επιχειρήματα για την "επόμενη μέρα" διεκδίκησης της εξουσίας. Στο σημείο αυτό αξίζει να επισημάνουμε ότι ίσως έτσι δικαιολογείται και η επιλογή του Πρωθυπουργού να επιμένει ότι το "σκληρό" οικονομικό του πρόγραμμα δεν εξυπηρετεί παρά την ανάγκη να γνωρίζει την αλήθεια το εκλογικό σώμα. Ίσως δεν απευθύνεται στο παρόν εκλογικό σώμα αλλά σε εκείνο των επόμενων εκλογών, όπου θα μπορεί να επικαλεστεί το επιχείρημα ότι "χάσαμε γιατί δεν είπαμε παρά την αλήθεια και εκ των υστέρων δικαιωθήκαμε".
  
• Θα μπορεί σε μια επόμενη εκλογική αναμέτρηση να στραφεί προς τον ευρύτερο κεντροδεξιό χώρο, εφόσον θα έχει πλέον τη δυνατότητα να προβάλλει τα αποτελέσματα μιας "κυβέρνησης ΠΑΣΟΚ" επικαιροποιόντας τα αντι-ΠΑΣΟΚικά σύνδρομα.

Στο σενάριο αυτό διαφαίνονται και μια σειρά άλλων παράπλευρων "συνεπειών", όπως η επανάκαμψη και ισχυροποίηση του δικομματισμού, σε μια περίοδο που μικρότεροι πολιτικοί σχηματισμοί φαίνονται να κερδίζουν έδαφος (ΛΑΟΣ, ΟΙΚΟΛΟΓΟΙ αλλά και η δυναμική του ΣΥΡΙΖΑ, ασχέτως αν οι λανθασμένοι χειρισμοί τον αποδυνάμωσαν προσωρινά), η διατήρηση της κυριαρχίας της κεντρικής πολιτικής σκηνής σε παραδοσιακούς πόλους ( μια επιπλέον ήττα του ΠΑΣΟΚ θα εξουδετέρωνε πολιτικά τον κ. Παπανδρέου, με πιθανές συνέπειες και στο κόμμα της Νέας Δημοκρατίας στο μέλλον) αλλά και την υγιή "εκτόνωση" μαξιμαλιστικών διεκδικήσεων από διάφορες κοινωνικές ομάδες, εν μέσω κρίσης, αφού η επόμενη κυβέρνηση θα έχει ούτως ή άλλως μια εύλογη περίοδο χάριτος, ικανή όμως να απομακρύνει μια ευρύτερη κοινωνική αναταραχή.
Λογική αδυναμία αυτού του σεναρίου αποτελεί μια ενδεχόμενη εκλογική κατάρρευση της Νέας Δημοκρατίας, η οποία θα μπορούσε να προκαλέσει τριγμούς στο χώρο της κεντροδεξιάς και εδώ πιθανόν να απευθύνεται ο λόγος του Πρωθυπουργού περί παραμονής του στην ηγεσία του κόμματος. Επίσης, σοβαρή αδυναμία του εν λόγω σεναρίου αποτελεί το ενδεχόμενο το ΠΑΣΟΚ να σχηματίσει τελικά μια ισχυρή κυβέρνηση η οποία είτε πράγματι να επιτύχει στο έργο της είτε το ΠΑΣΟΚ να κατορθώσει να κυριαρχήσει πολιτικά σε ικανό χρονικό ορίζοντα.
Σε κάθε περίπτωση, εκείνο που πρέπει να επισημανθεί είναι ότι στην παρούσα φάση έχει διαμορφωθεί στο εκλογικό σώμα μια συγκεκριμένη και εντελώς συμπαγής πλειοψηφία, η οποία επιθυμεί την αλλαγή κυβέρνησης. Είναι προφανές ότι η πλειοψηφία αυτή δεν στρέφεται εξ' ολοκλήρου στο ΠΑΣΟΚ, αναζητά πολιτική έκφραση και σε άλλους χώρους, ωστόσο έχει τη δυναμική να οδηγήσει το ΠΑΣΟΚ στην εξουσία και μάλιστα αυτοδύναμο. Ας ελπίσουμε ότι κάθε σενάριο και εξέλιξη θα έχει ως τελικό αποτέλεσμα μια Ελλάδα όπως την ονειρεύονται οι πολίτες της.