Κυβέρνηση...φέεετα!

Τώρα που είμαστε κοντά στο μήνα μετά τις Ευρωεκλογές, οι θερμοκρασίες ανεβαίνουν και χαλαρώνουμε στο ελληνικό θέρος, θα στα πω κι εγώ πιο απλά αγαπημένε μου αναγνώστη.

Απόψεις διάφορες ακούγονται και γράφονται, αναλύσεις και άρθρα γιατί έχασε η Νέα Δημοκρατία, που κέρδισε το ΠΑΣΟΚ, αν θα πάμε για εκλογές και άλλα τέτοια βαρύγδουπα. Θα ξεκινήσω τη σκέψη μου με μια παρατήρηση, όπου τώρα μετά τις εκλογές μπορώ να τη διατυπώσω πιο άνετα: Δε σου φάνηκε κι εσένα ωσάν ο Καραμανλής να αντιπολιτεύτηκε από τη ΔΕΘ και δώθε το κόμμα του; Τι εννοώ;
Δώσε βάση. Θα ξεκινήσω ανάποδα, από τα γεγονότα που έχεις και πιο πρόσφατα και θα σε πάω και πιο πίσω.
- Απομακρύνθηκε από τη βασική του θέση -όταν ήταν στην αντιπολίτευση ο ίδιος - περί της στάσης του κ. Σημίτη σε ζητήματα διαφθοράς. Δικαιολόγησε ως λεκτικές ακρότητες  τις εμβληματικές του εκφράσεις για εκείνη την περίοδο διακυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ, σοκάροντας μεγάλη μερίδα ψηφοφόρων αλλά και στελεχών της Νέας Δημοκρατίας, που χρησιμοποίησαν τις ίδιες ακριβώς φράσεις για να κάνουν αντιπολίτευση από το καφενείο ως τη Βουλή και από τα τηλε-παράθυρα ως τις συγκεντρώσεις σε χωριά και πλατείες. Το έκανε δημόσια και επίσημα σε προεκλογική του συνέντευξη.
- Έκλεισε τη Βουλή με τη δικαιολογία -χωρίς καμιά επικοινωνιακή υποστήριξη και προετοιμασία- της διεξαγωγής της προεκλογικής εκστρατείας με πολιτικούς όρους κι όχι με όρους σκανδαλολογίας, επέτρεψε όμως στον κυβερνητικό του εκπρόσωπο να αναρωτιέται για το ρόλο του κ. Παπακωνσταντίνου στο ΔΣ του ΟΤΕ. Η πλήρης επικοινωνιακή αντίφαση.
- Πηγαίνοντας πιο πίσω, επέτρεψε να περιφέρονται δηλώσεις αποδιδόμενες στον ίδιο, περί "κουρασμένου" Πρωθυπουργού χωρίς να τις διαψεύσει και βεβαίως χωρίς ο ίδιος να "όφειλε" να τις κάνει σε συνέντευξη ή δημόσια αντιπαράθεσή του. "Αυθορμήτως" πρόσθεσε μια ανούσια και επικοινωνιακά επιζήμια επικοινωνιακή παράμετρο σε μια κρίσιμη για το εκλογικό αποτέλεσμα περίοδο.
-Ενώ ο ίδιος, παλαιότερα, είχε εδραιώσει την πεποίθηση ότι οποιοσδήποτε κρατικός ή κυβερνητικός λειτουργός θα απομακρυνόταν σχεδόν πάραυτα με την εμπλοκή του σε "γκρίζες" καταστάσεις -θυμίζω εδώ τις περιπτώσεις Τσιτουρίδη, Μαγγίνα κλπ-στη συνέχεια ανέχθηκε υποθέσεις που επικοινωνιακά ήταν πολύ πιο επιζήμιες. Προτίμησε είτε την αδράνεια- βλέπε περιπτώσεις "Δεκεμβριανών" όπου ουδείς πολιτικός ή υπηρεσιακός παράγων απομακρύνθηκε- είτε την παλινωδία ,με χαρακτηριστικό παράδειγμα την απουσία της κοινοβουλευτικής ομάδας της Νέας Δημοκρατίας από ψηφοφορίες στη Βουλή για Εξεταστικές ή προανακριτικές επιτροπές. Μη με ρωτάς "και τι να έκανε με 151 βουλευτές". Πολιτική σημαίνει επιλογές κι όχι εγκλωβιστικές τακτικές.

Θα μπορούσε κανείς να γεμίσει σελίδες επί σελίδων με παρόμοια παραδείγματα της "ιδιόμορφης" επικοινωνιακής τακτικής του κ. Καραμανλή. Ας θυμηθούμε λίγο και τις επόμενες των εκλογών ημέρες. Δεν γνωρίζω αν η Κυβέρνηση είχε προσχεδιάσει την ενασχόληση με το θέμα των λαθρομεταναστών την επομένη των εκλογών. Αλλά όταν αυτή η επιλογή υιοθετείται την επομένη μιας αναμέτρησης με το ΛΑΟΣ να αναδεικνύεται τρίτο κόμμα τότε η Κυβέρνηση εμφανίζεται συρόμενη και όχι ελέγχουσα τις εξελίξεις. Επίσης, όταν εκείνο που εμφανίζεται να λαμβάνεται ως μήνυμα  από την ήττα της 7ης Ιουνίου είναι η "επιτάχυνση του κυβερνητικού έργου" τότε ακυρώνεται έστω και η υπόνοια ότι θα μπορούσε να υπάρξει ουσιώδης αλλαγή στο κυβερνών κόμμα ή στην Κυβέρνηση. Η ανάδειξη του αυτονόητου ως μήνυμα από μια εκλογική ήττα προδικάζει ότι το κυβερνών κόμμα ούτε το αυτονόητο ακολουθούσε πριν αλλά ούτε και το δυναμικό έχει για να το πράξει αμέσως μετά.

Τι συμπέρασμα βγάζεις από όλα αυτά; Θα σου το δικό και κρίνεις ανάλογα:

Δυο πράγματα είναι δυνατόν να συμβαίνουν. Το πρώτο είναι το αυτονότητο: Ο κ. Καραμανλής με μια σειρά εσφαλμένων επικοινωνιακών επιλογών απλά οδηγεί σε ήττα -αργά ή γρήγορα - τη Νέα Δημοκρατία. Χαίρω πολύ θα μου πεις και με το δίκιο σου. Το άλλο όμως που μπορεί να συμβαίνει είναι πιο μπελαλίδικο. Άκου.
Ο Καραμανλής επιδίωξε και εν πολλοίς κατάφερε- εφόσον η τακτική που περιγράψαμε παραπάνω ήταν εκούσια ακολουθούμενη- δύο σημαντικούς στρατηγικούς στόχους:
Πρώτον, με την τακτική του στα "Δεκεμβριανά" να συρρικνωθεί εκλογικά ο ΣΥΡΙΖΑ και να εξαφανίσει τον κίνδυνο της συγκρότησης μιας Κυβέρνησης συνεργασίας ΠΑΣΟΚ-ΣΥΡΙΖΑ. Το ΠΑΣΟΚ πρέπει να επιδιώξει την αυτοδυναμία ακόμη και δια διαδοχικών εκλογικών αναμετρήσεων ή να παραμείνει ακόμη μια τετραετία στην αντιπολίτευση με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την εσωτερική του ηρεμία.
Δεύτερον, οδήγησε την εκλογική του βάση είτε στην αποχή είτε στο ΛΑΟΣ. Ο Πρωθυπουργός διέγνωσε ότι το κυρίαρχο ρεύμα στο εκλογικό σώμα δεν ήταν η αναζήτηση απαραίτητα νέου κυβερνητικού σχήματος αλλά η συγκρότηση ενός ρεύματος διαμαρτυρίας. Αυτή τη "διαμαρτυρική" ψήφο δεν την έχασε, απλά δεν την εισέπραξε. Εν δυνάμει μπορεί να την επαναδιεκδικήσει.

Ξέρεις τι λείπει από τον παραπάνω συλλογισμό; Η δυνατότητα επαναδιεκδίκησης. Η Νέα Δημοκρατία - ως κόμμα - αδυνατεί να ανακτήσει το εκλογικό της δυναμικό όπως γράφαμε και στο προηγούμενο άρθρο. Ο κ. Καραμανλής όμως μπορεί. Απουσιάζει από το τοπίο το γεγονός εκείνο που θα μεταστρέψει αποφασιστικά τη ροή των κεντροδεξιών ψηφοφόρων -γιατί κεντροδεξιά "παίζεται" το παιχνίδι υπό την έννοια ότι αυτού του φάσματος ψηφοφόροι μετατέθηκαν είτε στο ΛΑΟΣ είτε στην αποχή αναδεικνύοντας νικητή το ΠΑΣΟΚ- και πάλι προς τη Νέα Δημοκρατία. Μια δυνατότητα θα ήταν η "αυθόρμητη" επιστροφή στο "μαντρί" του κ. Καρατζαφέρη, απαλάσσοντας τον Πρωθυπουργό από την "υποχρέωση" να "συνεργαστεί με τα άκρα", ενώ ενδοκομματικά θα του προσέφερε σημαντικά οφέλη η αντι-Μητσοτακική ρητορική του αρχηγού του ΛΑΟΣ. Πολύ καλο για να είναι αληθινό. Ευρύτερα, μια εξέλιξη σε άλλο πεδίο (υπόθεση "Siemens" ή κάπου αλλού) θα μπορούσε υπό προϋποθέσεις να λειτουργήσει προς αυτήν την κατεύθυνση.

Σε κάθε άλλη περίπτωση, θα μιλάμε για Κυβέρνηση "ολκληρωμένης ωρίμανσης" και τοιουτρόπως....φέεεεετα μέχρι την ήττα!

Ένα Προτεινόμενο Προβλεπτικό Εκλογικό Μοντέλο

               Η κοινή γνώμη καθ' όλο το προηγούμενο διάστημα αλλά ιδιαίτερα κατά την βαίνουσα προς ολοκλήρωση προεκλογική περίοδο,  τροφοδοτήθηκε με ένα μεγάλο αριθμό δημοσκοπήσεων και στατιστικών δεδομένων. Παράλληλα, η επικαιρότητα -εντόνως ρέουσα - διαμορφώνει, σε συνδυασμό και σε αλληλεπίδραση, με το δημοσκοπικό ορυμαγδό ένα εξαιρετικά δύσκολο στην πρόβλεψη εκλογικό τοπίο. Είναι σαφές ότι όλες οι μετρήσεις συγκλίνουν στην σχεδόν βέβαιη επικράτηση του κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Το μέγεθος όμως της διαφοράς, το εκλογικό ποσοστό που θα προοιωνίζει ή όχι αυτοδυναμία σε επόμενες εθνικές εκλογές, η διαμόρφωση του πολιτικού σκηνικού της επόμενης ημέρας με την παρουσία ή όχι των "Οικολόγων-Πρασίνων", είναι μερικά μόνο από τα ζητήματα που είδη συζητώνται δημόσια. Θα προσπαθήσουμε να δώσουμε κάποιες απαντήσεις χρησιμοποιώντας ένα επιστημονικό εργαλείο που αναπτύξε η ομάδα tyxaios.

                Το δικό μας προβλεπτικό μοντέλο για τα εκλογικά αποτελέσματα - το οποίο φυσικά δεν μπορούμε να αναπτύξουμε εδώ σε όλη του την έκταση- στηρίζεται σε μια σειρά παραμέτρων κοινωνικού και ψυχολογικού-συναισθηματικού χαρακτήρα, που αφορούν στο εκλογικό σώμα, όπως:

• Ο βαθμός ωριμότητας του κοινωνικού συνόλου, σχετικά με την ικανότητά του να επεξεργάζεται και να εσωτερικεύει τα πολιτικά γεγονότα και να αποφαίνεται σε σχέση με αυτά. Το εκλογικό σώμα- ως πολιτικό ενεργούμενο του κοινωνικού συνόλου - μετασχηματίζει τα πολιτικά μυνήματα σε πολιτική πράξη, ψήφο ή ακόμη και αποχή, με ρυθμό και διαδικασίες που προσδιορίζονται από αυτόν το βαθμό ωριμότητας.

• Το ευρύτερο πολιτικό κοινωνικό και οικονομικό περιβάλλον. Δεν θεωρούμε τυχαίο το γεγονός ότι παράλληλη συζήτηση σχετικά με τη σκανδαλολογία και τη διαφθορά απασχολεί και την πολιτική ζωή της Μ. Βρετανίας ή και άλλες χώρες της ευρωπαϊκής γειτονιάς μας. Ο καμβάς πάνω στον οποίο απλώνεται η πολιτική συμπεριφορά των επί μέρους κοινωνιών είναι κοινός και αυτό δεν μπορεί να αγνοηθεί.

• Η ιδιομορφίες και η ιδιοσυστασία της ελληνικής κοινωνίας. Η ιστορική διακριτότητα των κοινωνιών τις ιονίζει με διαφορετικό συναισθηματικό και ψυχολογικό φορτίο, πολλώ δε μάλλον την καθ' ημάς με τόσο έντονη και πλούσια ιστορική παρουσία και συναφείς συλλογικές μνήμες.

              Ποσοτικοποιώντας τις παραμέτρους που σημειώνουμε πιο πάνω, είμαστε σε θέση να κατασκευάσουμε ένα λειτουργικό μοντέλο που σε συνδυασμό με τα δημοσκοπικά και εκλογικά δεδομένα να παράγει προβλέψεις εκλογικών αποτελεσμάτων με μια ουσιώδη διαφορά από τα ήδη υφιστάμενα μοντέλα: ενσωματώνει την μακροσκοπική "ψυχολογία της κάλπης" στα αποτελέσματά του. Πιο απλά, αυτό που κάνει το μοντέλο μας δεν είναι παρά να "παραμορφώνει" ή να "φιλτράρει" αν θέλετε την στατική δημοσκοπική εικόνα και να την εξάγει ως τρέχον εκλογικό αποτέλεσμα, προσθέτοντάς της μια καίρια -κατά την άποψή μας - πολιτική ψυχοδυναμική παράμετρο.

              Τα αποτελέσματα της εφαρμογής του μοντέλου μας, τόσο διαχρονικά όσο και σε σχέση με την επικείμενη εκλογική διαδικασία, συνοψίζονται στα ακόλουθα συμπεράσματα:

• Όσο κι αν διαφεύγει της προσοχής μας, κεντρικό και κυρίαρχο πολιτικό γεγονός της πρόσφατης πολιτικής μας ιστορίας παραμένει η εκλογική νίκη της Νέας Δημοκρατίας το 2004. Επρόκειτο για μια ουσιαστική μεταστροφή του εκλογικού σώματος και της κοινωνίας, ανάλογη με εκείνη που συνέβη το 1981. Η συγκεκριμένη μεταβολή στάσης δεν ήταν ούτε ευκαιριακή ούτε καθορισμένη από τα πρόσωπα, τους ηγέτες ή την τότε επικαιρότητα. Όχι ότι δεν είναι σημαντικά τα πρόσωπα και οι πολιτικές. Οι σημαίνουσες κοινωνικές μεταβολές όμως είναι αυτές που κατευθύνουν τα γεγονότα. Εκείνα λοιπόν τα αποτελέσματα αποτελούν τη βάση "μέτρησης" οποιασδήποτε μετέπειτα εκλογικής μάχης, μέχρι να μεταβληθούν εκ νέου θεμελιώδη κοινωνικά - και όχι πολιτικά -δεδομένα.
• Το πραγματικό δίλημμα σε κάθε εκλογική αναμέτρηση μετά το 2004, είναι η σχέση -θετική, ουδέτερη ή αρνητική- της στατιστικά σημαντικής μερίδας των ψηφοφόρων με τη διακυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας. Όλα τα άλλα διλήμματα αποτελούν ή ευκαιριακή συνθηματολογία ή παραλλαγές του παραπάνω. Ένας πολιτικός σχηματισμός που έλαβε την προτίμηση του 45,36% των εκλογέων, το 2004, θα απωλέσει την πλειοψηφία από πολίτες που ήδη -και σε κομβικό στορικό σημείο- τον είχαν επιλέξει και όχι από πολίτες που πρέπει να υπερβούν ψυχολογικά και συναισθηματικά φράγματα για να τον υπερψηφίσουν. Επρόκειτο για "στρατηγική" επιλογή του εκλογικού σώματος, αν θέλετε.
• Η "κινητικότητα" των ψηφοφόρων του ΠΑΣΟΚ είναι σαφώς μεγαλύτερη από αυτήν της Νέας Δημοκρατίας. Το γεγονός αυτό δεν εδράζεται στις ιδιαιτερότητες των παρατάξεων αλλά σε αυτα που αναφέραμε πιο πάνω, δηλαδή στην κεντρική πολιτική επιλογή μεγάλης μερίδας των πολιτών που δεν μεταβάλλεται εύκολα ή τουλαχιστον δεν υπάρχουν οι ενδείξεις στην κοινωνία για μια τέτοια μεταβολή. Το ΠΑΣΟΚ δεν έχει αυξήσει δυναμικά τα προηγούμενα ποσοστά του. Να θυμίσουμε εδώ ότι το αποτέλεσμα για το ΠΑΣΟΚ στις Εθνικές εκλογές του 2007 ήταν 40,55%. Η πλειονότητα των δημοσκοπήσεων δεν πλησιάζει καν αυτό το ποσοστό για την αξιωματική αντιπολίτευση και μάλιστα ενόψει Ευρωεκλογών.
  
• Ο ρυθμός "απομάκρυνσης" ψηφοφόρων από το εκλογικό δυναμικό της Νέας Δημοκρατίας μπορεί μεν να συνεχίσθηκε από το 2004- υπενθυμίζουμε ότι στις εκλογές του 2007 η ΝΔ απώλεσε το 3,51% του ποσοστού της- δεν βρίσκεται όμως  σην παρούσα συγκυρία, στο μέγιστο αλλά κατά τη δική μας εκτίμηση έχει σταθεροποιηθεί. Το εκλογικό σώμα βρίσκεται σε φάση "στερεοποιήσης" σε ότι αφορά το κεντροδεξιό του κομμάτι ενός εξακολουθεί να διατηρείται σε υψηλή "ρευστότητα" στα κεντροαριστερά. Σημειώνουμε και πάλι ότι οι παραπάνω εκτιμήσεις αφορούν όχι σε δημοσκοπικά ευρήματα αλλά -κατά τη δική μας αντίληψη- απεικονίζουν την εκλογική κοινωνική και ψυχολογική στάση όπως θα εκφρασθεί τελικά στην κάλπη.
• Εν κατακλείδι, η δική μας εκτίμηση θεωρεί εξαιρετικά αμφίρροπο το αποτέλεσμα της 7ης Ιουνίου σε ότι αφορά στη διαφορά των δύο μεγάλων κομμάτων, με το κεντρικό ποσοστό γύρω από το οποίο θα ταλαντεύονται να βρίσκεται κοντά στο 37%. Η διαφορά μεταξύ τους δύσκολα-πάντοτε κατά τη δική μας - θα ξεπεράσει το 2%. Δεν θα μας εξέπληττε ένα αποτέλεσμα με το ΠΑΣΟΚ να λαμβάνει κοντά στο 38% και η Νέα Δημοκρατία να κυμαίνεται στο 36,5%. Το ΚΚΕ θα ενισχυθεί αρκετά, η πρόβλεψη του μοντέλου μας το ανεβάζει στο 8,8%, ενώ κοντά στο 4,5% ως 4,8% διαβλέπουμε το ποσοστό του ΣΥΡΙΖΑ. Για το ΛΑΟΣ, υπάρχει κατά την άποψή μας, σοβαρή πιθανότητα να αποτελέσει το διακύβευμα της βραδιάς -σχετικά με το αν θα ξεπεράσει το 3% ή όχι σε "ντέρμπι" με τους Οικολόγους-Πράσινους, με τον ένα από τους δύο να ξεπερνά το "κατώφλι". Οι "λοιποί" μάλλον θα κυμανθούν οριακά λίγο πάνω ή λίγο κάτω του 6%.

Σας ευχόμαστε ένα απολαυστικό τριήμερο!

Παρακαλούνται οι Επιβάτες να Δέσουν τις Ζώνες τους: "Ρηγματώδης" Αντιστροφή Τάσης!

Εξαιρετικά ενδιαφέρουσες οι πρόσφατες εξελίξεις στην πολιτική σκηνή της χώρας κατά το τελευταίο δίμηνο, αγαπητέ αναγνώστη, πάντοτε από την πλευρά της πολιτικής επικοινωνίας.

Δεν θα απαριθμήσουμε τα γεγονότα, είναι άλλωστε γνωστά. Αξίζει όμως να σημειώσουμε δύο ζητήματα, χρήσιμα για την ανάλυση που θα ακολουθήσει:

-Πρώτον: Ο Πρωθυπουργός διαφαίνεται να κινείται προς την κατεύθυνση της επιτάχυνσης του πολιτικού χρόνου, παρεμβαίνοντας τόσο εντός Κοινοβουλίου όσο και εκτός, τονίζοντας την προσωπική του εικόνα.

-Δεύτερον: Το ΠΑΣΟΚ και ειδικότερα ο αρχηγός του μάλλον υπαναχωρεί από την αρχική του θέση, της πρότασης περί πρόωρων εκλογών, όντας βεβαίως εγκλωβισμένος στην επιλογή του αυτή και επιπλέον, το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης δημοσκοπικά διατηρεί μεν την πρώτη θέση έχοντας όμως τερματίσει την επιταχυνόμενη ανοδική του πορεία.

Εν ολίγοις, ο κ. Καραμανλής εμφανίζεται μάλλον διατεθειμένος να αναλάβει πρωτοβουλίες -οι οποίες βεβαίως οδηγούν σε εκλογές- προκειμένου να επαναφέρει το κόμμα του στην πρωτοκαθεδρία, μέσω της στρατηγικής που θα ονομάζαμε "ρηγματώδη αντιστροφή" (cracking reverse strategy).

Το σχετικά αυξημένο ποσοστό των αναποφάσιστων ψηφοφόρων -προερχόμενων κατά μείζονα λόγο από το κυβερνών κόμμα- σε συνδυασμό με τη "διάχυση" απογοητευμένων οπαδών της Νέας Δημοκρατίας σε γειτονικούς της πολιτικούς σχηματισμούς καθώς και με τα χαμηλά επίπεδα συσπείρωσης οδήγησε το κόμμα του κ. Καραμανλή στη δεύτερη θέση και μάλιστα με ποσοστό πολύ μικρότερο σε σχέση με τη συνήθη εκλογική του δύναμη. Ψήφος διαμαρτυρίας και τιμωρίας συνάμα. Η στρατηγική της ρηγματώδους αντιστροφής προβλέπει την απότομη απόσπαση μεγάλου τμήματος των "περιπλανώμενων" ψηφοφόρων -όχι όμως του συνόλου- από τους χώρους όπου αυτοί "περιπλανώνται" αφήνοντας στη θέση τους "ρήγματα", δηλαδή σε πρώτη ανάγνωση "ανεξήγητα" δημοσκοπικά κενά. Ως δημοσκοπικό κενό (gap) ορίζεται η διαφορά από μέτρηση σε μέτρηση των ποσοστών ενός κόμματος όταν αυτή δεν υλοποιείται ομαλά και σταδιακά αλλά απότομα - ανάμεσα σε δύο διαδοχικές μετρήσεις - και χωρίς προηγούμενη ένδειξη ή άλλη προφανή αιτία. Η εφαρμογή αυτής της στρατηγικής απαιτεί τρεις προϋποθέσεις:

- Τον τερματισμό της ανόδου του πρώτου κόμματος. Στην περίπτωσή μας είναι μάλλον ορατή η εξάντληση των εκλογικών δεξαμενών του ΠΑΣΟΚ. Σε αντίθετη περίπτωση, αν δηλαδή το κόμμα του κ. Παπανδρέου συνεχίσει την ανοδική του πορεία αντλώντας εκλογική δύναμη από σχεδόν ολόκληρο το πολιτικό φάσμα τότε το εκλογικό παίγνιο έχει κριθεί οριστικά.

- Τη θεαματική μεταβολή στο επικοινωνιακό προφίλ του πολιτικού σχηματισμού που υιοθετεί τη "ρηγματώδη αντιστροφή". Παρατηρούμε τη ρητορική της Νέας Δημοκρατίας να μετακινείται στο χώρο της λαϊκής Δεξιάς ενώ σποραδικά δε διστάζει να "δανιστεί" την ήπια έκδοση του πολιτικού λεξιλογίου του ΛΑΟΣ. Στο πλαίσιο αυτό δε θα αποτελούσε έκπληξη μια σειρά κινήσεων του Πρωθυπουργού με σκοπό τη σχεδόν πλήρη -αλλά πάντοτε διαχειριστική - αποκοπή από σφάλματα του παρελθόντος (διαγραφή βουλευτών και στελεχών που επιβάρυναν το κλίμα, δυναμικές παρεμβάσεις με έντονο το προσωπικό και επικοινωνιακό στοιχείο σε "τρέχοντα" θέματα κλπ)

- Την άμεση - ακριβώς μετά την καταγραφή των πρώτων δημοσκοπικών ενδείξεων - προσφυγή στις κάλπες προκειμένου να "κεφαλαιοποιηθούν" τα εκλογικά κέρδη από την κίνηση της "ρηγματώδους αντιστροφής".

Εκτιμάμε ότι κατά τις επόμενες μετρήσεις της κοινής γνώμης θα καταγραφούν φαινόμενα που θα εντάσσονται στην ακολουθούμενη στρατηγική πολιτικής επικοινωνίας που περιγράψαμε:

-Μείωση των ποσοστών του ΛΑΟΣ, όχι όμως σε επίπεδα που δεν θα του επιτρέπουν να εισέλθει στο Κοινοβούλιο. Ομοίως αναμένεται να καταγραφεί και οριακή μείωση των ποσοστών του ΠΑΣΟΚ. Αμφότερα τα δύο "μπλοκ" ψηφοφόρων αναμένεται να αθροισθούν στα ποσοστά της Νέας Δημοκρατίας.

-Ραγδαία μείωση του ποσοστού των αναποφάσιστων ψηφοφόρων και ραγδαία αντίστοιχα αύξηση του ποσοστού του Κυβερνώντος κόμματος, προερχόμενη από τη δεξαμενή των αναποφάσιστων.

-Σχετικά μικρή ενίσχυση των ποσοστών του ΚΚΕ, συμπίεση του ΣΥΡΙΖΑ και "εξαφάνιση" των Οικολόγων. Τα δημοσκοπικά κενά αναγκαστικά θα κάνουν την εμφάνισή τους στο σύνολο των "παικτών" του πολιτικού σκηνικού, ως "αντίδραση" του εκλογικού σώματος στις πολιτικές κινήσεις του κόμματος που επιχειρεί τη "ρηγματώδη αντιστροφή".

-Ραγδαία ενίσχυση της συσπείρωσης της Νέας Δημοκρατίας σε συνδυασμό με αντίστοιχη αύξηση των ποσοστών "καταλληλότητας" του Πρωθυπουργού.

Καλή Ανάσταση!

ΠΑΣΟΚ: Κουτουρού και Φιρίκια...εκεί στη Λαϊκή!

             

              Η συνέντευξη τύπου του αρχηγού του ΠΑΣΟΚ ήταν η κατακλείδα σε μια σειρά πρόσφατων επικοινωνιακών κινήσεων του κόμματος, προκειμένου να τεθούν σε κίνηση τα αντανακλαστικά του εκλογικού σώματος και να διαμορφωθούν συνθήκες προεκλογικού κλίματος, υπό την πρωτοβουλία του κ. Παπανδρέου αλλά και υπό την τρέχουσα άκρως ευνοϊκή για την αξιωματική αντιπολίτευση δημοσκοπική συγκυρία.

              Η συγκρότηση των "επιτελικών κύκλων", η συνάντηση με τον κ. Αλαβάνο, η εικόνα του κ. Παπανδρέου στο λιμάνι του Πειραιά στην αχλύ των δακρυγόνων και τέλος η εφ' όλης της ύλης συνέντευξη, ήρθαν πανηγυρικά να σηματοδοτήσουν το -επικοινωνιακό - τέλος της πασοκικής εσωστρέφειας και να επικοινωνήσουν στην κοινωνία το μήνυμα της εκλογικής ετοιμότητας και της ικανότητας του ΠΑΣΟΚ να επιστρέψει στην εξουσία.

              Εκεί ήρθε το σφάλμα. Το επικοινωνιακό ολέθριο λάθος που μπορεί να αναστρέψει όχι - εισέτι - την πτωτική πορεία της Νέας Δημοκρατίας αλλά την άνοδική τάση των ποσοστών του κ. Παπανδρέου και του κόμματός του. Η συνένευξη τύπου εμπεριέχει το δυναμικό ανατροπής των τρεχόντων συσχετισμών και μπορεί να επηρεάσει τις επερχόμενες εξελίξεις. Ας δούμε γιατί.

               Στη δική μας ανάλυση, που από καιρό έχουμε ήδη διατυπώσει, η κοινωνία έχει οδηγηθεί σε μια κατάσταση δυναμικής ισορροπίας άκρως ευαίσθητης, εξαιτίας των δυσμενών οικονομικών και άλλων δεδομένων. Τις εκφάνσεις της κατάστασης αυτής της διαπιστώνουμε ήδη, με τις εξάρσεις βίαιων αντιδράσεων αλλά κυρίως με τις γρήγορες μεταβολές στη στάση του εκλογικού σώματος. Η "ευαισθησία" παράγει νευρικότητα στο κοινωνικό σώμα. Σε αυτό το περιβάλλον η Νέα Δημοκρατία είχε ήδη απωλέσει το λεγόμενο "ηθικό πλεονέκτημα" ενώ παραλληλα οι εσωτερικές διεργασίες στον κοινωνικό ιστό που συνοπτικά θα αποκαλούσαμε "η διάλυση του μεσαίου χώρου" την απομάκρυναν απότομα από την πρώτη θέση των  δημοσκοπήσεων. Το ΠΑΣΟΚ και μάλιστα υπό την ηγεσία του κ. Παπανδρέου -έχουμε αναφερθεί και στο παρελθόν σχετικά με το επικοινωνιακό προφίλ του πολιτικού ανδρός -καρπώθηκε τη φθορά, όχι όμως και την απαραίτητη πολιτική ισχύ. Το "καύσιμο" δηλαδή που μπορεί να προωθήσει ένα κόμμα στην εξουσία. Ο κ. Παπανδρέου υπολείπεται σε "καταλληλότητα", ενώ ταυτόχρονα παρουσιάζει ασθενή εικόνα σε μια σειρά ποιοτικών δεικτών. Δεν ήταν όμως μακρυά από την επικράτηση, αφού το κεφάλαιο "Καραμανλής" της Νέας Δημοκρατίας ήταν ήδη έτοιμο να αναλωθεί πρώτα στο εσωκομματικό πεδίο, στη συνέχεια στην κοινωνία και ότι θα απέμενε θα ήταν στο πλαίσιο των δυνατοτήτων του "ήπιου", "ενωτικού" και "αριστερού" Παπανδρέου. Οι έννοιες σε εισαγωγικά διότι για εμάς απεικονίζουν - για τεχνικούς λόγους - επικοινωνιακές έννοιες. Εδώ έχει αξία να αναφέρουμε το μοναδικό -κατά την άποψή μας- εύρημα με πολιτική ενέργεια: την ραγδαία επιδείνωση των ποσοστών φτώχιας στη χώρα μας. Αυτό και μόνο θα ήταν αρκετό, με την κατάλληλη επικοιωνιακή και πολιτική διαχείρηση να αποτελέσει το φορέα ενίσχυσης του πολιτικού δυναμικού του κ. Παπανδρέου.
 
               Αντ' αυτού, ήρθε το λάθος. Ο κ. Παπανδρέου εμφανίσθηκε στη συνεντευξη τύπου όχι ως η δύναμη που μπορεί να προσφέρει λύσεις. Παρουσιάσθηκε ως ο εκλεγείς Πρωθυπουργός. Διαμόρφωσε τέτοιο κλίμα που ερωτήθη ακόμη και περί ενδεχόμενης υπουργοποίησης συγκεκριμένων προσώπων. Δεν παρουσίασε απτές πολιτικές επιλογές και διεξόδους. Θεώρησε εαυτόν, ως πρόσωπο και όχι ως πολιτική, ταυτιζόμενο με τη λύση. Αλλαζονικό, έντονα εξουσιαστικού χαρακτήρα προφίλ σε μια πολιτική πραγματικότητα που απάδει από τέτοιες παρουσίες. Παράλληλα, ήρθε σε αντίθεση με τη μέχρι σήμερα εικόνα του, την οποία ο ίδιος είχε συνθέσει πό καιρού. Η λελογισμένη αντιπολιτευτική γραμμή, η ήπια πολιτική παρουσία θα προσμετρούσε αθροιστικά σε συνθήκες κρίσης. Αντ΄αυτού επέμεινε στην προώθηση αβέβαιων εξελίξεων, χωρίς συγκεκριμένο πλάνο διεξόδου από την κρίση. Πιο απλά, ζήτησε εκλογές δεν απήντησε πως θα αντιδράσει στην -πολύ πιθανή - περίπτωση μη επίτευξης αυτοδυναμίας. Το εκλογικό σώμα -σε όλες τις μετρήσεις - εμφανίζεται έντονα φοβικό με πρώτιστο ζήτημα την οικονομική δυσπραγία. Στο ερώτημα αυτό ο κ. Παπανδρέου απήντησε με την αβεβαιότητα των πολλαπλών εκλογικών αναμετρήσεων. Ακόμη κι αν είχε λύσεις για όλα τα ζητήματα στην τσέπη του σακακιού του, η εικόνα που παρουσιάσθηκε και εκείνη που θα παραμείνει προς αποτίμηση είναι το αίτημα της αντιπολίτευσης για είσοδο σε μια εκλογική δίνη, χωρίς και η αιτούμενη πολιτική δύναμη να έχει προδιαγράψει την έξοδο.

              Τα επικοινωνιακά σφάλματα του ΠΑΣΟΚ μπορούν να αναστρέψουν την πορεία προς τις εκλογές; Κατά τη γνώμη μας όχι. Η δρομολόγιση της εκλογικής αναμέτρησης έχει ήδη ξεκινήσει από την Κυβέρνηση, όπως αναλύσαμε στο προηγούμενο άρθρο μας. Η διαφορά μεταξύ των δύο κομμάτων μπορεί να παρουσιάσει διακυμάνσεις, όμως η αναστροφή της τάσης υπέρ του κυβερνώντος κόμματος είναι εξαιρετικά δύσκολή. Το ερώτημα που παραμένει όμως είναι εάν το ΠΑΣΟΚ όντως επιθυμεί να αναλάβει τη διακυβέρνηση της χώρας σε μια εξαιρετικά κρίσιμη περίοδο. Σε κάθε περίπτωση δεν φαίνεται να έχει ως πολιτική οντότητα την απαραίτητη επαφή με το εκλογικό σώμα και τις κοινωνικές διεργασίες. Είναι αλλού! Εξ' ου και ο τίτλος από τη γνωστή παρωδία του "ΟΛΑ9"!
            

Για το Γιώργο...(όχι τον κ. Παπανδρέου! Τον Αναγνώστη του Ιστολογίου μας!)

Τα ενδιαφέροντα ερωτήματα ίσως παράγουν ενδιαφέρουσες θεωρήσεις ενός τόσο πολύπλοκου και συναρπαστικού αντικειμένου, όπως η πολιτική επικοινωνία. Προσπαθούμε λοιπόν να απαντήσουμε στα σχόλια - τα βλέπετε παρακάτω με έντονη γραμματοσειρά-ενός αναγνώστη, σχετικά με το ΣΥΡΙΖΑ και την κατά την άποψή μας, προοπτική του.

"Η διατήρηση των ποσοστών του σε διψήφια νούμερα κάθε άλλο παρά απογοητευτική είναι και ούτε τίθεται πιστεύω θέμα ηγεσίας".

Η πρόταση ακούγεται ορθή. Τα δημοσκοπικά ποσοστά του πολιτικού σχήματος εμφανίζονται υψηλότερα από ποτέ και συνεπώς δεν νοείται να τεθεί ευθέως θέμα ηγεσίας. Εγώ θα προσθέσω ότι και η παρούσα συγκυρία, συνοψιζόμενη στην κρίση αξιοπιστίας, σε δημοσκοπικό επίπεδο πάντοτε, του λεγόμενου δικομματισμού καθώς και η προβληματική ενατένιση της κοινωνίας σε ζητήματα όπως η οικολογία ή η ιδιωτική ανώτατη παιδεία, τοποθετούν τα κατ' εξοχήν θέματα της πολιτικής ατζέντας του ΣΥΡΙΖΑ στο επίκεντρο. Ανακύπτουν όμως δύο θέματα -σοβαρά κατά τη γνώμη μας επί των ανωτέρω:

Πρώτον: Η συσχέτιση μέσα στην ίδια πρόταση, φίλε Γιώργο, των εννοιών "ποσοστό" -προφανώς εκλογικό- και "ηγεσίας" είναι όντως ο πυρήνας του ζητήματος. Η εκρηκτική άνοδος των αριθμών προέκυψε -ή τουλάχιστον συνέπεσε χρονικά - όταν στην ηγεσία του "Συνασπισμού της Αριστεράς, των Κινημάτων και της Οικολογίας" αναδείχθηκε ο κ. Τσίπρας. Είναι σαφές ότι οι ευρύτερες εξελίξεις και συγκυρίες στο χώρο της κεντροαριστεράς , αλλά και στην ευρύτερη πολιτική σκηνή, τροφοδότησαν με δυναμική αυτό το πολιτικό σχήμα. Όμως, η επικοινωνιακή δύναμη ενός νέου προσώπου οδήγησε στην αποτύπωση και σε επίπεδο αριθμών αυτής της δυναμικής. Για να γίνει κατανοητή η θέση μας, αρκεί να αντιστρέψουμε - με ολίγη δόση σοφιστείας! - την ουσία του σχολίου σου: Άλλο πρόσωπο στην ηγεσία θα οδηγούσε στα ίδια ποσοστά και με την ίδια ταχύτητα ανόδου; Το ίδιο πρόσωπο υπό διαφορετική συγκυρία θα προσέλκυε την ίδια δυναμική;
Εκτίμησή μας είναι πως όχι. Ο κ. Τσίπρας αποδείχθηκε, πραγματικά, ο "κατάλληλος άνθρωπος στην κατάλληλη θέση ΑΛΛΑ την κατάλληλη στιγμή". Το τελευταίο σκέλος της φράσης είναι που τον κάνει πολιτικά ευάλωτο. Βεβαίως, σε καμιά περίπτωση δεν επιθυμούμε εδώ να υποβαθμίσουμε την ιδεολογικοπολιτική βαρύτητα του Συνασπισμού. Επικοινωνιακά όμως, ο κ. Τσίπρας-ως πρόσωπο και lifestyle αλλά όχι ως πολιτική προσωπικότητα- έπαιξε το ρόλο booster για τα εκλογικά ποσοστά του πολιτικού του φορέα και όχι η απήχηση των προτάσεων του ΣΥΡΙΖΑ στο εκλογικό σώμα. Διαβάζοντας όμως "ανάποδα" τα δεδομένα και τις εκτιμήσεις μας, πτώση των ποσοστών οδηγεί σε κρίση ηγεσίας, επειδή ακριβώς η "θεαματική" άνοδος του κ. Τσίπρα στην ηγεσία του Συνασπισμού δεν συνοδεύτηκε από τις αναγκαίες ζυμώσεις στο πολιτικό πεδίο. αλλά μόνο στο δημοσκοπικό. Δεν συγκρούστηκε ο κ. Τσίπρας, δεν συμμάχησε, δεν απέκτησε "πολιτικό εκτόπισμα" στο εσωτερικό του δικού του πολιτικού σχήματος. Σαφώς όλα αυτά είναι σε εξέλιξη. Όμως, βραχυχρόνια, δεν μπορούν να κατατεθούν -εφόσον δεν υφίστανται εισέτι- ως πολιτικό κεφάλαιο σε μια ενδεχόμενη κρίση. Στηρίζεται ο Πρόεδρος του Συνασπισμού από τα "διψήφια νούμερα" αλλά όχι και από τον "συμψηφισμό πολιτικών βιωμάτων".

Δεύτερον: Ποιοι απαρτίζουν τα "διψήφια νούμερα"; Είπαμε παραπάνω ότι ο κ. Τσίπρας "απογείωσε" τα δημοσκοπικά εκλογικά ποσοστά του Συνασπισμού. Αν εξετάσουμε από μια άλλη οπτική αυτούς τους "νεο -Συνασπιστές" (!) και αναρωτηθούμε αν προτιμούν "Τσίπρα οπουδήποτε", "Τσίπρα με Συνασπισμό" ή "Συνασπισμό ακόμη και άνευ Τσίπρα", ομολογώ ότι δεν είμαι απολύτως σίγουρος για τα ποσοστά των απαντήσεων. Η επιλογή των ψηφοφόρων, με άλλα λόγια, καθορίζεται από τις λύσεις που παρέχει ο ΣΥΡΙΖΑ ή απλώς από τα ζητήματα που προβάλλει; Η έντονη διαμαρτυρία για την κατάσταση επί παραδείγματι στην Παιδεία ελκύει, ή η πρόταση του ΣΥΡΙΖΑ για την Παιδεία; Αν επιχειρήσω μια εκτίμηση, θα έλεγα ότι μάλλον το "συνολικό πακέτο" είναι εκείνο που εμφανίζεται ως ελκυστικότερο στο εκλογικό σώμα. Οι λόγοι έχουν να κάνουν κυρίως με προσλαμβάνουσες και κοινωνικά στερεότυπα (νέος αρχηγός/νέες ιδέες/διαμαρτυρόμενη αριστερά κλπ). Πρακτικά και εάν η εκτίμησή μου έχει βάση -δεν έχω υπόψη μου σχετικά δημοσκοπικά δεδομένα- αυτό σημαίνει ότι ούτε ο κ. Τσίπρας αποτελεί από μόνος του αυτόνομη πολιτική παρουσία ( όπως αποτελούν ο κ. Παπανδρέου, ο κ. Καραμανλής ή και ακόμη ο κ. Καρατζαφέρης ή ο κ. Αλαβάνος) ούτε ο Συνασπισμός αποτελεί - χωρίς τον κ. Τσίπρα - το κόμμα του 10+%. Αλληλοσυμπληρώνεται η εικόνα ώστε να παρουσιασθεί και να "καταναλωθεί" ένα πολύ ελκυστικό πολιτικό προϊόν. Εδώ όμως έρχεται ο -ισοπεδωτικός- νόμος της "οριακής χρησιμότητας" για τα προϊόντα, των πολιτικών συμπεριλαμβανομένων!

"Η υπάρχουσα δυαρχία Αλαβάνου/Τσίπρα μάλλον αποτελεί μέρος της στρατηγικής ΣΥΝ/ΣΥΡΙΖΑ με την προβολή λίγο περισσότερο ή λίγο λιγότερο του ενός ή του άλλου, ανάλογα με τις περιστάσεις"

Εδώ τα πράγματα δεν είναι απολύτως ξεκάθαρα, πάντοτε κατά την άποψή μου. Η δυαρχία προϋποθέτει ισοδύναμους συνεργάτες. Αντιμετωπίζουμε όμως όντως περίπτωση δυαρχίας; Επικοινωνιακά, οι δύο πολιτικοί άνδρες απευθύνονται σε διαφορετικά target group. Τόσο λόγω διαφορετικού παρουσιαστικού και διαφορετικής ηλικιακής ομάδας, όσο και λόγω πολιτικής διαδρομής. Επιπλέον, η ενεργός -και ενίοτε επιτυχημένη γενικά - παρουσία του κ. Αλαβάνου στα δρώμενα, εφόσον δεν αποστασιοποιήθηκε μετά την εκλογή του κ. Τσίπρα, επικοινωνιακά λειτουργεί σε δύο επίπεδα: Εν πρώτοις, δεν επιτρέπει στο νέο αρχηγό να ασκήσει την πολιτική που ο ίδιος θα ήθελε να επικοινωνήσει σε ολόκληρο το εύρος της παρουσίας του Συνασπισμού, εντός (διά πληθώρας στελεχών και όχι μόνο δια του κ. Αλαβάνου) και εκτός Βουλής (από τον ίδιο τον κ. Τσίπρα φυσικά). Δεν λέμε ότι δεν υπάρχει ομοθυμία ως προς τις επιλογές. Όμως το μήνυμα πολύ συχνά "επικοινωνείται" μόνο από τον κ. Αλαβάνο, ο οποίος δεν έχει περάσει στο ρόλο του "πρώην", στερώντας επικοινωνιακό χώρο - αναγκαστικά αφού το επικοινωνιακό πεδίο δεν είναι απεριόριστο -από τον κ. Τσίπρα. Εναλλακτικά, θα μπορούσε να λειτουργεί ο ΣΥΡΙΖΑ και με άλλα πρόσωπα, ενισχύοντας έτσι το αρχηγικό προφίλ του κ. Τσίπρα, υλοποιώντας το επικοινωνιακό δίπολο "Αρχηγός-Στελέχη" αντί του ισχυρά αντιθετικού "Αρχηγός-Πρώην Αρχηγός". Κατά δεύτερον και σε συνάφεια με τα παραπάνω, η εικόνα - όχι η πολιτική φυσικά αλλά η επικοινωνιακή - που παράγεται, τείνει στο αρχετυπικό πρότυπο του διπόλου "πατέρα-υιού", γεγονός που βαρύνει μάλλον υπέρ του κ. Αλαβάνου και όντας πράγμα παράδοξο για ένα κόμμα, με ένα νέο αρχηγό ,που λογικά θα ήθελε να "απο-επικοινωνήσει" των "πρώην" εις όφελος του "νυν".
Αν πρόκειται περί στρατηγικής, κινείται σε λάθος κατέυθυνση. Το ερώτημα θα προκύψει από τη στιγμή που θα υποψιαστεί κανείς ότι πρόκειται περί αναγκαιότητος.

"Πέρα όμως από τέτοιους προβληματισμούς, για να εκφράσουμε κάποιες απόψεις με περισσότερη αυτοπεποίθηση ίσως θα έπρεπε να περιμένουμε την καταγραφή των δυνάμεων του ΣΥΝ/ΣΥΡΙΖΑ σε μία εκλογική αναμέτρηση, είτε στις ευρωεκλογές, είτε στις βουλευτικές όποτε και αν προκύψουν πρόωρα"

Η καταγραφή δυνάμεων σε εκλογικές αναμετρήσεις οπωσδήποτε αποτελεί σημαντικό πολιτικό κεφάλαιο για κάθε νέο αρχηγό. Όχι όμως και αποφασιστικό παράγοντα πολιτικής βιωσιμότητας (τετριμμένα τα παραδείγματα των παλαιότερων ποσοστών του ΣΥΡΙΖΑ, ο οποίος υπάρχει και εξελλίσεται, του ΔΗΚΚΙ, της ΔΗΑΝΑ και της Πολιτικής Άνοιξης, που έχουν εξαφανισθεί από τον πολιτικό χάρτη αλλά και του ΚΕΠ του κ. Αβραμόπουλου, με τον τελευταίο να επιβιώνει έναντι του κόμματος που ίδρυσε). Στα τρέχοντα δεδομένα, το εκλογικό διακύβευμα για το ΣΥΡΙΖΑ δεν εντοπίζεται τόσο στο εσωτερικό του - μολονότι κατά την άποψή μου πηγάζει από αυτό - αλλά στη σχέση του με το συγγενή του πολιτικό χώρο, το ΠΑΣΟΚ. Ο πολίτης προ της κάλπης θα πρέπει να απαντήσει στο ερώτημα αν επιθυμεί τον κ. Τσίπρα σε υπουργικό θώκο, εφόσον έτσι θα μεταφραστεί πρακτικά η εικαζόμενη συνεργασία ΠΑΣΟΚ/ΣΥΡΙΖΑ. Πιεστικό το δίλλημα, όχι όμως και το μοναδικό. Οι εκλογές καταγράφουν μεν δυνάμεις, εκ των πραγμάτων όμως η κύρια λειτουργία τους είναι η απάντηση διλλημάτων, τα οποία τίθενται -από τα κόμματα εξουσίας κυρίως - πιεστικά και αμείλικτα προς τους πολίτες. Κυβέρνηση ή ακυβερνησία; Καραμανλής ή Παπανδρέου-Τσίπρας; Δεξιά ή κυβέρνηση Κεντρο-αριστεράς; Η οικονομική κρίση διαχειρίζεται αποτελεσματικά-όπως ο πολίτης/εκλογέας το αντιλαμβάνεται-με την πολιτική πρόταση του ΣΥΡΙΖΑ; Με ΠΑΣΟΚ και ΣΥΡΙΖΑ μήπως; Δεν πρόκειται περί ερωτημάτων αλλά περί εκλογικών διλλημάτων! Ως προς τους όρους διαχείρησης των διλλημάτων που ανέφερα, να υπενθυμίσω την πρόταση έξι σημείων για τη συνεργασία ΠΑΣΟΚ-ΣΥΡΙΖΑ που κατέθεσε ο κ. Αλαβάνος, χωρίς όμως να πάρει απάντηση. Το ενδιαφέρον σημείο είναι ότι ούτε ο κ. Τσίπρας τοποθετήθηκε επ' αυτών! Επικοινωνιακή στρατηγική; Δεν αναμένει κανείς από το εκλογικό σώμα να αποφανθεί αναλύοντας περίπλοκα επικοινωνιακά σχήματα. Αντίθετα, το εκλογικό σώμα αναμένει απλές, κατανοητές και ξεκάθαρες προτάσεις. Δυστυχώς, διότι όντως τα δυσεπίλυτα προβλήματα απαιτούν σύνθετες λύσεις. Όμως αυτό είναι ζήτημα της πραγματικής πολιτικής και εδώ αναλύουμε την πολιτική επικοινωνία!

Φιλικά, tyxaios.

Ο ΣΥΡΙΖΑ τι θα Κάνει με τον Τσίπρα;

              Το πολιτικό σκηνικό φαινόταν πάνω-κάτω δεδομένο. Ο κ. Καραμανλής κυριαρχούσε, ο κ. Παπανδρέου εσωστρέφετο και ο κ. Αλαβάνος δεν έχανε ευκαιρία για διαμαρτυρία. Ο ΣΥΡΙΖΑ ανέπτυξε και εξέλιξε ένα πολύ ιδιαίτερο μοντέλο πολιτικού κόμματος. Χωρίς ένα σαφές και συγκεκριμένο ιδεολογικό και προγραμματικό πλαίσιο, χωρίς να οριοθετεί στόχους άσκησης συγκεκριμένης πολιτικής, ολικός αρνητής των πάντων κατόρθωσε να συγκεντρώσει σχετικά μεγάλα τμήματα του εκλογικού σώματος, πολύ ευρύτερα από εκείνα της λεγόμενης ανανεωτικής αριστεράς.

              Η προσέλκυση εκλογικής δύναμης βασίσθηκε στη δυναμική παρουσία ενός πρωτότυπου  πολιτικού lifestyle, όπου υπό την ίδια κομματική στέγη συνωστίζονταν πολίτες διαμαρτυρόμενοι για ένα σύνολο ετερόκλητων ζητημάτων, από τη δημιουργία ιδιωτικών πανεπιστημίων μέχρι την έλλειψη περιβαλλοντικής πολιτικής.

               Κάπου εκεί έκανε την εμφάνισή του ένας νέος πολιτικός ο κ. Τσίπρας ως αρχηγός του κόμματος, εφόσον αξιολογήθηκε από την προηγούμενη ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ πως ένα καινούριο, δυναμικό πρόσωπο, άγνωστο στο ευρύ κοινό θα μπορούσε να κεφαλαιοποιήσει τα επικοινωνιακά οφέλη και να παγιώσει μια συμπαγή πολιτική δύναμη στην σύγχρονη ελληνική κεντροαριστερά.
              
                Το αποτέλεσμα ήταν θεαματικό και τα δημοσκοπικά αποτελέσματα γνωστά. Ο ΣΥΡΙΖΑ κατέβηκε με την ίδια περίπου ταχύτητα που εκτοξεύθηκε, σε ποσοστά προτίμησης. Αξίζει να θυμηθούμε ότι μέρος της κοινής γνώμης θεώρησε προς στιγμήν ότι ο ΣΥΡΙΖΑ, υπό τον κ. Τσίπρα, θα μπορούσε να αποτελέσει ρυθμιστή και ουσιαστικό παράγοντα ενός μελλοντικού σχήματος εξουσίας, το πιθανότερο μαζί με το ΠΑΣΟΚ του κ. Παπανδρέου.

                Είναι φανερό ότι η ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ, η οποία και ουσιαστικά προώθησε την άνοδο Τσίπρα στην ηγεσία του κόμματος, υποτίμησε δύο πράγματα:
                 -Πρώτον, την αδυναμία του κ. Τσίπρα να εμφανισθεί ως εν δυνάμει ηγέτης και διεκδικητής μεριδίου της εξουσίας ενός μελλοντικού κυβερνητικού σχήματος. Σε αυτό το επίπεδο, δύσκολα η κοινή γνώμη θα μπορούσε να τον φανταστεί ως ισοδύναμο πολιτικό συνομιλητή του κ. Παπανδρέου. Χωρίς υπερκομματικά γνωστή πολιτική διαδρομή και χωρίς το αντίστοιχο φορτίο, οι πολιτικές δυνατότητες του κ. Τσίπρα περιορίζονται σε ένα μικρό μέρος της κοινής γνώμης, με ό,τι αυτό συνεπάγεται αντίστοιχα για την πολιτική του ισχύ. Στην προσπάθειά του ο  κ. Αλαβάνος να προσελκύσει ακροατήριο από ευρύτερους πολιτικούς χώρους, προώθησε τον κ. Τσίπρα υποτιμώντας τη σημασία της αριστερής πτέρυγας του ΠΑΣΟΚ ως κύριας δεξαμενής ψήφων. Με απλά λόγια, στόχευσε σε όλο το πολιτικό φάσμα, ρισκάροντας να απολέσει τον κεντρικό του -φυσικό- στόχο, που είναι το "αριστερό" ΠΑΣΟΚ και το οποίο με έναν ισχυρό Παπανδρέου θα συσπειρωνόταν γύρω από αυτόν, αγνοώντας την "πρόκληση" Τσίπρα.

                  -Δεύτερον, ο κ. Αλαβάνος μάλλον δεν διέγνωσε ορθά την ταχύτητα ροής του πολιτικού χρόνου εις βάρος της Νέας Δημοκρατίας. Η επανεκλογή του κ. Καραμανλή το 2007 και υπό τις δυσμενείς συνθήκες υπό τις οποίες έλαβε χώρα, οδήγησε τον κ. Αλαβάνο στο συμπέρασμα ότι η καλύτερη στρατηγική για το ΣΥΡΙΖΑ θα ήταν να επενδύσει ακόμη περισσότερο στην ψήφο διαμαρτυρίας, διευρύνοντας αυτήν την επικοινωνιακή επιλογή στο μέγιστο του φάσματος και για αρκετό χρόνο. Θεώρησε ότι το ΠΑΣΟΚ θα αδυνατούσε για αρκετό καιρό να ανασυγκροτηθεί και να αμφισβητήσει την απόλυτη κυριαρχία Καραμανλή και κατά συνέπεια ο ΣΥΡΙΖΑ θα είχε όλον τον καιρό να επενδύσει σε μια λύσει τύπου Τσίπρα, η οποία σε βάθος χρόνου θα αποδεικνυόταν ως η εναλλακτική λύση σε ένα γηρασμένο και -ίσως και διασπασμένο- κεντροαριστερό χώρο.

                Οπωσδήποτε η λύση Τσίπρα στις συνθήκες πόλωσης, που εκ των πραγμάτων αναμένεται να επανακάμψουν, προκειμένου να δημιουργηθούν εκ νέου προϋποθέσεις ευθείας αντιπαράθεσης των δύο διεκδικητών της εξουσίας -Καραμανλή/Παπανδρέου- δεν αποτελεί την ορθότερη επιλογή. Είναι σαφές ότι θα βλέπουμε όλο και περισσότερο τον κ. Αλαβάνο έναντι του κ. Τσίπρα να διαχειρίζεται την εικόνα του ΣΥΡΙΖΑ, με ορατή συνέπεια την σταδιακή πολιτική αποδυνάμωση ή και απομόνωση του νεαρού αρχηγού του. Δεν γνωρίζουμε αν θα εγερθεί ζήτημα αρχηγού στο κόμμα της ανανεωτικής αριστεράς. Βεβαίως, η κοινωνία, δια των δημοσκοπήσεων, το έχει ήδη θέσει και θα ήταν σφάλμα πρώτου μεγέθους ένα κόμμα με την ιστορική διαδρομή του ΣΥΡΙΖΑ δε συλλάβει το μήνυμα της κοινωνίας. Αναμένονται οι εξελίξεις με ενδιαφέρον!