Η όψιμη κυβερνητική κινητικότητα που μας προέκυψε κατακαλόκαιρα και ανοίγει την -πρώτη -πολιτική βεντάλια για το σχεδιασμό της Νέας Δημοκρατίας και του αρχηγού της, μας επιτρέπει να ξεκινήσουμε με ένα αντικειμενικό συμπέρασμα: ένας κύκλος δραστηριότητας της παρούσας κυβέρνησης βαίνει προς ολοκλήρωση. Δεν μπορούμε να πούμε αν οδηγεί σε εκλογές ή σε ανασχηματισμό, πάντως σε κάθε περίπτωση εφοδιάζει τον Πρωθυπουργό με ένα πολιτικό πακέτο ικανό να προβληθεί επικοινωνιακά στην επερχόμενη ΔΕΘ, σε αντίθεση με την περσινή παρουσία όπου κάθε άλλο παρά αμιγώς πολιτική ήταν η συζήτηση. Για άλλη μια φορά ο κ. Καραμανλής φαίνεται ότι έχει επιλέξει τη -χαρακτηριστική πλέον - επικοινωνιακή του στρατηγική: απεμπλοκή από τον τρέχοντα πολιτικό και τηλεοπτικό χρόνο, επιβάλλοντας στις εξελίξεις τον "καραμανλικό" χρόνο ενώ κάθε κίνηση δέχεται διπλή ερμηνεία (εκλογές, ανασχηματισμός ή τίποτα από όλα αυτά;). Στο πλαίσιο αναφοράς όπως έχει διαμορφωθεί μέχρι σήμερα, αρκετή πολιτική ενέργεια έχει σωρευθεί ώστε να εκδηλωθεί στο εγγύς μέλλον και αναφερόμαστε στην εξέλιξη των οικονομικών μεγεθών, στην εξέλιξη του -πολιτικού πλέον- ζητήματος της γρίπης καθώς και στα τεκταινόμενα σε σχέση με την εκλογή Προέδρου της Δημοκρατίας. Παράλληλα, περιφερειακές εξελίξεις, όπως η προαναγγελθείσα παραίτηση του κ. Μανώλη ή το ζήτημα της συμμετοχής ή μη συγκεκριμένων βουλευτών της Νέας Δημοκρατίας στις επόμενες εκλογικές λίστες, ενδέχεται να εξελιχθούν σε πόλους περιοσμένου ενδιαφέροντος αλλά αθροιστικά να επηρεάσουν το συνολικό τοπίο. Να προσθέσουμε εδώ ότι πτυχές του ευρύτερου πολιτικού συστήματος δεν έχουν κάνει ακόμη την εμφάνισή τους. Θα κάνει τη εμφάνισή του ένα καινούριο κόμμα; Ο πολιτικός χώρος και το πολιτικό προσωπικό υπάρχει. Η αποχή των ευρωεκλογών και μια σειρά γεγονότων -διαγραφή Τατούλη, Μανώλης, Βερελής - έχουν δημιουργήσει προϋποθέσεις εμφάνισης νέων δυνάμεων.
Η θερινή ραστώνη φαίνεται ότι επέτρεψε στη Νέα Δημοκρατία να απελευθερωθεί από τη "σκανδαλολογία", να αναπτύξει τον πολιτικό και κυβερνητικό της σχεδιασμό - χωρίς ιδιαίτερες αντιδράσεις - και μάλλον δείχνει να ξαναβρίσκει τον χαμένο της βηματισμό. Σειρά μέτρων και κινήσεων δείχνουν ότι επικοινωνιακά έχει στραφεί προς άγραν ψήφων προς τα χαμηλότερα οικονομικά στρώματα της κοινωνίας, εγκαταλείποντας τον "μεσαίο χώρο", όπως πολλάκις επισημάναμε από εδώ. Κατά τη δική μας εκτίμηση πρόκειται για ορθή τακτική. ΤΟ ερώτημα που εγείρεται είναι αν το εκλογικό σώμα "ακούει" και ανταποκρίνεται στις κινήσεις του κυβερνώντος κόμματος και αν υπάρχει ο διαθέσιμος χρόνος ώστε να εκφραστεί σε εκλογικά ποσοστά αυτή η επιλογή.
Η δεύτερη καλοκαιρινή βεντάλια έρχεται βεβαίως από το ΠΑΣΟΚ, το οποίο έχει ήδη διαπράξει ένα "κλασσικό" επικοινωνιακό σφάλμα: έχει αναδείξει - με δική του ευθύνη - κεντρικό θέμα της πολιτικής του τακτικής την πρόκληση εκλογών λόγω της Προεδρικής εκλογής, δεσμευόμενο σε μια πορεία "ανεξάρτητη" των επί μέρους εξελίξεων. Μεγάλο ρίσκο, αφού η πολιτική δεν διεξάγεται με όρους βεβαιότητας αλλά πιθανότητας, ενώ επιπλέον το ΠΑΣΟΚ δεν φαίνεται να "μέτρησε" την απήχηση μιας τέτοιας στάσης στο εκλογικό σώμα. Δεν γνωρίζουμε εάν η συγκεκριμένη επιλογή θα επηρεάσει το συσχετισμό δυνάμεων των κομμάτων εξουσίας. Είναι πιθανό να αφήσει εντελώς αδιάφορη την κοινή γνώμη και συνεπώς η διαφαινόμενη πορεία της αξιωματικής αντιπολίτευσης προς μια εκλογική νίκη να παραμείνει αδιατάρακτη. Σε κάθε περίπτωση όμως, η ανάπτυξη της δικής του πολιτικής βεντάλιας δεν γίνεται σε ένα περιβάλλον επαφής με εκλογικά και κοινωνικά διλλήματα.
Συμπερασματικά, η Νέα Δημοκρατία εμφανίζεται πιο "κυβερνητική", ενώ το ΠΑΣΟΚ πιο "προεκλογικό" στην επικοινωνιακή προσέγγιση υπό την έννοια ότι η μεν κυβέρνηση παράγει πολιτικό έργο ενώ η αξιωματική αντιπολίτευση δεν αντιπολιτεύται πλέον αλλά θεωρεί δεδομένη την κοινωνική δυσαρέσκεια και συνεπώς ασχολείται αποκλειστικά με τις επόμενες εκλογές. Σπεύδω να διεκρινίσω ότι όταν αναφερόμεθα σε "πολιτικό έργο" εδώ δεν κρίνουμε την ουσία του ζητήματος - αν δηλαδή πρόκειται για θετικό ή αρνητικό κυβερνητικό έργο - αλλά για επικοινωνιακό προφίλ. Ανάλογη διευκρίνιση ισχύει και για όσα αναφέρονται στην αξιωματική αντιπολίτευση. Πάντως, από τις αρχές του Σεπτεμβρίου θα ξέρουμε ποια τακτική θα αποδώσει για τον κάθε έναν διεκδικητή της εξουσίας.
Η θερινή ραστώνη φαίνεται ότι επέτρεψε στη Νέα Δημοκρατία να απελευθερωθεί από τη "σκανδαλολογία", να αναπτύξει τον πολιτικό και κυβερνητικό της σχεδιασμό - χωρίς ιδιαίτερες αντιδράσεις - και μάλλον δείχνει να ξαναβρίσκει τον χαμένο της βηματισμό. Σειρά μέτρων και κινήσεων δείχνουν ότι επικοινωνιακά έχει στραφεί προς άγραν ψήφων προς τα χαμηλότερα οικονομικά στρώματα της κοινωνίας, εγκαταλείποντας τον "μεσαίο χώρο", όπως πολλάκις επισημάναμε από εδώ. Κατά τη δική μας εκτίμηση πρόκειται για ορθή τακτική. ΤΟ ερώτημα που εγείρεται είναι αν το εκλογικό σώμα "ακούει" και ανταποκρίνεται στις κινήσεις του κυβερνώντος κόμματος και αν υπάρχει ο διαθέσιμος χρόνος ώστε να εκφραστεί σε εκλογικά ποσοστά αυτή η επιλογή.
Η δεύτερη καλοκαιρινή βεντάλια έρχεται βεβαίως από το ΠΑΣΟΚ, το οποίο έχει ήδη διαπράξει ένα "κλασσικό" επικοινωνιακό σφάλμα: έχει αναδείξει - με δική του ευθύνη - κεντρικό θέμα της πολιτικής του τακτικής την πρόκληση εκλογών λόγω της Προεδρικής εκλογής, δεσμευόμενο σε μια πορεία "ανεξάρτητη" των επί μέρους εξελίξεων. Μεγάλο ρίσκο, αφού η πολιτική δεν διεξάγεται με όρους βεβαιότητας αλλά πιθανότητας, ενώ επιπλέον το ΠΑΣΟΚ δεν φαίνεται να "μέτρησε" την απήχηση μιας τέτοιας στάσης στο εκλογικό σώμα. Δεν γνωρίζουμε εάν η συγκεκριμένη επιλογή θα επηρεάσει το συσχετισμό δυνάμεων των κομμάτων εξουσίας. Είναι πιθανό να αφήσει εντελώς αδιάφορη την κοινή γνώμη και συνεπώς η διαφαινόμενη πορεία της αξιωματικής αντιπολίτευσης προς μια εκλογική νίκη να παραμείνει αδιατάρακτη. Σε κάθε περίπτωση όμως, η ανάπτυξη της δικής του πολιτικής βεντάλιας δεν γίνεται σε ένα περιβάλλον επαφής με εκλογικά και κοινωνικά διλλήματα.
Συμπερασματικά, η Νέα Δημοκρατία εμφανίζεται πιο "κυβερνητική", ενώ το ΠΑΣΟΚ πιο "προεκλογικό" στην επικοινωνιακή προσέγγιση υπό την έννοια ότι η μεν κυβέρνηση παράγει πολιτικό έργο ενώ η αξιωματική αντιπολίτευση δεν αντιπολιτεύται πλέον αλλά θεωρεί δεδομένη την κοινωνική δυσαρέσκεια και συνεπώς ασχολείται αποκλειστικά με τις επόμενες εκλογές. Σπεύδω να διεκρινίσω ότι όταν αναφερόμεθα σε "πολιτικό έργο" εδώ δεν κρίνουμε την ουσία του ζητήματος - αν δηλαδή πρόκειται για θετικό ή αρνητικό κυβερνητικό έργο - αλλά για επικοινωνιακό προφίλ. Ανάλογη διευκρίνιση ισχύει και για όσα αναφέρονται στην αξιωματική αντιπολίτευση. Πάντως, από τις αρχές του Σεπτεμβρίου θα ξέρουμε ποια τακτική θα αποδώσει για τον κάθε έναν διεκδικητή της εξουσίας.
